Jaunius Vylius
Gra na kanklach suwalskich
Szkółka muzyczna gry na kanklach suwalskich
W 1992 r., z inicjatywy dyrektora Muzeum Krajoznawczego w Mariampolu Jonasa Vasmanasa, w nowo powstałym kółku miłośników folkloru „Marijampolės kanklinykai” zaczęły grać na kanklach trzy ówczesne studentki wydziałów Konserwatorium Wileńskiego w Kłajpedzie: Rasa Slankauskienė, Dalia Venckienė i Vilija Vanagaitė. Kierownictwo objął autor tego artykułu, były student zaoczny Wyższej Szkoły Muzycznej im. J. Tallat-Kelpšy w Wilnie, Jaunius Vylius. Od 1995 r. do działalności kółka dołączyła mariampolska kulturoznawczyni, nauczycielka Szkoły-Przedszkola w Mokolai, Roma Upitienė, która również posiadała wykształcenie muzyczne i sama prowadziła lekcje muzyki w swojej klasie początkowej. Doceniając możliwości tych muzyków, J. Vasmanas zaproponował im podjęcie działalności edukacyjnej – nauczania dzieci gry na kanklach. W tym celu za pieniądze sponsorów kupił cztery kankle suwalskie.
Pierwsze na wezwanie J. Vasmanasa odpowiedziały nauczycielki Rasa Slankauskienė, Roma Upitienė oraz kierownik „Marijampolės kanklinykai”. W styczniu–maju 1998 r. nauczyli oni grać na kanklach czworo dzieci, które 12 czerwca w pokoju pamięci J. Bendoriusa po raz pierwszy zagrały trzy proste utwory przed zebranymi pracownikami muzeum i swoimi rodzicami. Nauczyciele zagrali jeszcze kilka utworów. Z okazji ukończenia szkółki kankli dzieci zostały pięknie powitane, otrzymały prezenty, a nauczyciele – kwiaty. Był to pierwszy krok w kierunku realizacji programu edukacji etnokulturowej dla dzieci, a czworo dzieci, które nauczyły się grać na kanklach – to pierwsza grupa nieformalnej szkółki muzycznej gry na kanklach suwalskich.
W 1999 r. Rasa Slankauskienė nauczyła grać na kanklach dwie nauczycielki klas początkowych Szkoły Średniej nr 6 w Mariampolu, Vidę Biskienė i Birutė Stumburevičiūtė. Roma Upitienė w ciągu roku szkolnego przygotowała do egzaminu z gry na kanklach troje swoich wychowanków. Tak więc 18 czerwca w sali wystaw etnograficznych Muzeum Krajoznawczego w Mariampolu zasiadło pięcioro nowych kanklistów: dwie uczennice R. Slankauskienė i troje uczniów R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai. Razem ze swoimi nauczycielkami zagrali po trzy utwory: ćwiczenie P. Puskunigisa na palce lewej ręki oraz litewskie piosenki „O kai aš pas močiutę augau” i „Plaukė žąselė per ežerėlį”. Po tym występie na kanklach grali już lepiej wyćwiczeni kankliści, którzy zdali egzamin w zeszłym roku. Teraz ze swoimi nauczycielami zagrali trzy utwory P. Puskunigisa: „Aš artojas lietuvys”, „Lietuvaitė” oraz „Kanklininkų himną”, a krótki koncert zakończyli litewską piosenką „O kano žali sodai” zapisaną przez A. Juškę. Dyrektor muzeum J. Vasmanas podziękował dzieciom, które zdały egzamin, ich nauczycielom, nauczycielki – swoim uczniom, uczniowie – nauczycielkom, wszyscy otrzymali prezenty, a dzieci – także słodycze. Była to druga grupa szkółki kankli suwalskich. W ciągu dwóch lat nauczyło się grać na kanklach 9 osób (7 dzieci, 2 dorosłych).
W 2000 r. do egzaminu w szkółce kankli przygotowano tylko troje uczniów: R. Slankauskienė nauczyła jednego swojego ucznia, a kierownik kółka – dwóch kleryków z ówczesnego Seminarium Duchownego w Mariampolu. Klerycy do bazyliki św. Michała Archanioła chodzili przez muzeum Jonasa Bendoriusa, byłego organisty tego kościoła. Tam często brzmiała muzyka, odbywały się różne wydarzenia, do występów przygotowywali się „Marijampolės kanklinykai”, więc słychać było także kankle. Studenci seminarium duchownego często odwiedzali pokój pamięci J. Bendoriusa. Dwóch z nich – Arūnas Simanavičius i Arvydas Jakušovas – zainteresowało się kanklami, chcieli nauczyć się na nich grać, więc kierownik kółka ich tego nauczył. 23 czerwca w sali wystaw etnograficznych Muzeum Krajoznawczego przed dość licznie zgromadzoną publicznością i komisją egzaminacyjną zasiadło czterech kanklistów: dwóch kleryków seminarium duchownego A. Simanavičius i A. Jakušovas, uczeń Szkoły Średniej nr 6 Deividas Žemaitis i ich nauczyciel. Po grze na kanklach zaprezentowano podręcznik muzyki gry na kanklach „Skambinkime suvalkiečių kanklėmis”, który przygotował kierownik „Marijampolės kanklinykai” J. Vylius. Jednocześnie upamiętniono 140. rocznicę urodzin P. Puskunigisa, dlatego podczas koncertu wybrzmiała twórczość P. Puskunigisa: kilka pieśni patriotycznych i litewskich tańców. Po raz pierwszy publicznie trzy proste utwory zagrali trzej uczniowie szkółki kankli, zdali egzamin z gry na kanklach, otrzymali w prezencie świeżo przywieziony z drukarni, pachnący jeszcze farbą podręcznik gry na kanklach, zostali powitani przez przedstawicieli samorządu miasta i administracji powiatu. Od tego czasu liczba absolwentów szkółki kankli wzrosła do 12 (8 dzieci, 4 dorosłych).
25 maja 2001 r. w sali ekspozycji miasta Mariampola Muzeum Krajoznawczego sześcioro wychowanków R. Upitienė zdało egzamin końcowy szkółki kankli. Razem z nimi na kanklach grało także dwoje dzieci, które ukończyły szkółkę w zeszłym roku. Z tej okazji odbył się dość długi koncert młodych kanklistów. Zabrzmiały utwory P. Puskunigisa, melodie litewskich pieśni. Egzaminowani grali prostsze, łatwiejsze melodie i tradycyjne ćwiczenie na rozwijanie palców lewej ręki. Kilku zdołało nauczyć się nieco więcej niż trzech obowiązkowych utworów egzaminacyjnych, więc razem z dziećmi, które ukończyły naukę w zeszłym roku, zagrali „Polkę” A. Degutisa, „Himnas” P. Puskunigisa, pieśni „Jau saulutė leidžias” i „O kano žali sodai”. W sumie wykonano 10 utworów, jeden z nich grały trzy siostry Majauskaitė: najmłodsza, Virginija, zdawała egzamin, a Aurelija i Marija, które zdały egzamin rok wcześniej, pomagały jej. Gry dzieci słuchali rodzice, dziadkowie, siostry i bracia, pracownicy muzeum. Po wydarzeniu – znowu podziękowania, kwiaty, prezenty i, oczywiście, słodycze dla dzieci. W tym roku szkółkę kankli ukończyły również dwie dorosłe kanklistki: Virginija Grigaitienė, pedagog artystyczna przedszkola „Rūta” i Rima Zdencevičienė, wychowawczyni przedszkola „Pasaka”. Nauczyły się one grać na kanklach dzięki kierownikowi „Marijampolės kanklinykai”. Po nauczeniu się gry na kanklach obie kupiły po kanklach suwalskich i zabrały się do nauczania muzyki swoich podopiecznych przedszkolaków grając na nich. W 2001 r. szkółkę kankli ukończyło 8 uczniów, a od początku działalności – 20 osób (14 dzieci i 6 dorosłych).
W 2002 r. szkółka muzyczna gry na kanklach suwalskich kontynuowała działalność. Dzieci uczyły się grać na kanklach, tak jak innych przedmiotów ogólnokształcących, w swoich szkołach. Nauczycielka klas początkowych Szkoły Średniej nr 6, V. Biskienė, która nauczyła się grać na kanklach kilka lat wcześniej, kupiła kankle suwalskie i zaczęła uczyć swoich podopiecznych. Chętnych do gry na kanklach było tak wielu, że musiała prosić o pomoc. Z pomocą przyszedł kierownik kółka „Marijampolės kanklinykai” i oboje nauczyli grać na kanklach dziewięcioro dzieci. Nauczycielka Szkoły-Przedszkola w Mokolai R. Upitienė i nauczycielka muzyki Szkoły Średniej nr 6 R. Slankauskienė nauczyły grać na kanklach po jednym swoim podopiecznym. 10 maja w Muzeum Krajoznawczym zebrało się jedenastu przyszłych kanklistów, w towarzystwie mam, ojców i dziadków. W sali wystaw etnograficznych czekało na nich jeszcze czworo dzieci, które ukończyły szkółkę w zeszłym roku, kankle ułożone na krzesłach i komisja egzaminacyjna. Wtedy rozpoczęto grę na kanklach. Najpierw, razem ze swoimi nauczycielami, grali uczniowie zdający egzamin, podzieleni na dwie grupy. Zagrali po trzy obowiązkowe utwory – ćwiczenia i dwie piosenki. Nauczyciele i czterech młodych kanklistów, którzy już ukończyli szkółkę, również zagrali kilka utworów. Komisja egzaminacyjna, ogłaszając, że wszystkich jedenaścioro dzieci z powodzeniem zdało egzamin z gry na kanklach, pogratulowała im, wręczyła prezenty, a ci podziękowali swoim nauczycielom. Jednak rok szkolny w szkółce kankli nie zakończył się. Pod koniec maja nauczycielka muzyki Szkoły Średniej nr 6 R. Slankauskienė ogłosiła projekt muzyczny dla uczniów klas 8–11 „Dviejų savaičių kankliavimo kursai”. Zaprosiła do pomocy kierownika kółka „Marijampolės kanklinykai”, pożyczyła kankle. W projekcie chciało wziąć udział dziesięciu uczniów. Nauczyciele podjęli się trudnego zadania – nauczyć starsze dzieci gry na kanklach suwalskich w ciągu dwóch tygodni. Lekcje odbywały się codziennie. Każdy nauczyciel dzielił swoją grupę uczniów na jeszcze mniejsze grupy, było też kilku takich, z którymi trzeba było pracować indywidualnie. Na początku czerwca obaj nauczyciele mogli już posadzić wszystkich dziesięciu uczniów na scenie i zagrać z nimi trzy łatwiejsze utwory. Potem – jeszcze kilka lekcji, a 11 czerwca uczniowie, którzy już nauczyli się grać na kanklach, zorganizowali mały koncert w dużej sali swojej szkoły dla kolegów z klasy i uczniów biorących udział w innych projektach. 20 czerwca uczestnicy projektu muzycznego – dziesięciu młodych kanklistów – grali na kanklach suwalskich w dużej sali szkoły dla wszystkich uczniów i nauczycieli. Był to jednocześnie ich egzamin z gry na kanklach, który wszyscy kankliści z powodzeniem zdali. Zadowoleni z wykonanej pracy byli wszyscy: i kierownictwo szkoły, i nauczyciele gry na kanklach, i same dzieci. Po piątym roku szkolnym liczba absolwentów szkółki kankli wzrosła do 41 (35 dzieci i 6 dorosłych).
W 2003 r. w szkółce kankli uczyło się 16 dzieci: pięciu uczniów nauczycielki R. Slankauskienė ze Szkoły Średniej nr 6, dziewięciu uczniów nauczycielki V. Biskienė i dwoje uczniów nauczycielki R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai. Kolejnych dziewięciu uczniów V. Biskienė nauczyło się grać na kanklach w zeszłym roku, regularnie grali na różnych wydarzeniach w swojej szkole i innych miejscach. Po zdaniu egzaminu dołączyło do nich kolejnych dziewięciu uczniów, więc razem z dwoma nauczycielami w tej klasie utworzył się zespół aż dwudziestu kanklistów. Oczywiście, nigdy nie grali wszyscy razem, ponieważ ani szkółka, ani nauczyciele nie mieli tylu kankli. Najwięcej grających jednocześnie było jedenastu, wtedy dzieci grały dla swoich rodziców, zebranych w sali szkoły. Oddzielne grupy tych dzieci grały nauczone utwory na uroczystości ku czci M. Valančiusa, na Święcie Muzyki Instrumentalnej w Szkole Chrześcijańskiego Centrum Kultury, w Przedszkolu dla Niewidomych Dzieci w Kownie, w Domu Opieki św. Marii, na Zlocie Młodych „valančukai” w Wilnie, na trzecim Święcie Muzyki Kankli Suwalskich. Takich małych koncertów w ciągu roku było 19. Najważniejszym dla uczniów, którzy w tym roku nauczyli się grać na kanklach, był egzamin z gry na kanklach, który odbył się 4 kwietnia, jak zwykle, w Muzeum Krajoznawczym. Tutaj, grając po raz pierwszy na kanklach obowiązkowe utwory, egzamin zdało trzynaścioro dzieci: dwóch uczniów R. Upitienė, trzech uczniów R. Slankauskienė i ośmioro dzieci z klasy V. Biskienė. Uczniowie, którzy zdali egzamin, po raz pierwszy otrzymali świadectwa ukończenia szkółki kankli, w których napisano, że po zdaniu egzaminu z gry na kanklach mają prawo nazywać się kanklistami. Kolejnych trzech uczniów Slankauskienė zdało egzamin z gry na kanklach w rodzinnej miejscowości J. Jablonsisa (Rygiškiai, Rejon Szakowski). Z okazji Zielonych Świątek, 6 czerwca uroczyście wręczono im świadectwa ukończenia szkółki kankli. Dwie śpiewaczki zespołu folklorystycznego „Sūduonia” z Kozłowej Rudy, Diana Dambrauskienė i Veronika Tamaliūnienė, które nauczyły się grać na kanklach suwalskich zgodnie z programem szkółki kankli i 19 września zagrały nauczone utwory podczas koncertu, zdały egzamin i otrzymały świadectwa, tzn. zostały kanklistkami. W 2003 r. szkółkę kankli ukończyło 18 osób, a w sumie – 59 (51 dzieci i 8 dorosłych).
Dobre przykłady zarażają. Tak stało się w Szkole Średniej nr 6 w Mariampolu. Wszyscy nauczyciele i uczniowie tam pracujący widzieli i słyszeli, jak grają kankliści pod kierunkiem nauczycielek V. Biskienė i R. Slankausienė, jak muzyka kankli wzbogaca i upiększa różne wydarzenia. Jesienią 2003 roku nauczycielka klas początkowych tej szkoły, Regina Jadeikaitė, zaprosiła J. Vyliusa, aby nauczył jej podopiecznych gry na kanklach. Od listopada 2003 r. do marca 2004 r., przez pięć miesięcy, osiemnaścioro dzieci uczyło się grać na kanklach dwa razy w tygodniu. Na początku tylko układały palce lewej ręki na strunach kankli, prawą ręką trzymając kostkę, starały się dotknąć strun, zharmonizować ruchy obu rąk. Gdy nauczyły się to robić, zaczęły grać pojedyncze dźwięki, a potem więcej dźwięków, nazywając je – do, do, mi, sol lub re, re, fa, la i tak dalej. W końcu z tych dźwięków powstała melodia pierwszej piosenki, a dalej wszystko szło już szybciej – zabrzmiała druga piosenka, dzieci nauczyły się też grać palcami lewej ręki. 14 kwietnia wychowankowie nauczycielki R. Jadeikaitė zagrali już melodie czterech piosenek w pokoju młodych „valančukai” parafii św. Michała Archanioła dla zebranych członków ruchu trzeźwości biskupa M. Valančiusa. A 24 kwietnia zdawali już egzamin z gry na kanklach w Muzeum Krajoznawczym. Dołączyło do nich czterech uczniów starszych klas, których nauczyła R. Slankauskienė. Podzielone na grupy dzieci grały melodie różnych piosenek i tańców, ale wszyscy grali to samo obowiązkowe ćwiczenie na palce lewej ręki. Wszystkim się udało, wszyscy zdali egzamin i otrzymali świadectwa ukończenia szkółki kankli. Lista absolwentów szkółki muzycznej gry na kanklach suwalskich powiększyła się o kolejne 22 nazwiska, w sumie już 81 (73 dzieci i 8 dorosłych).
Rok 2005 był bardzo pracowity w szkółce muzycznej gry na kanklach suwalskich, ponieważ przybyło nauczycieli: do już pracujących dołączyła członkini kółka „Marijampolės kanklinykai”, wykładowczyni Kolegium Mariampolskiego Dalia Venckienė, która otrzymała lekcje muzyki w szkole podstawowej w Skaisčiūnai (rejon mariampolski) i tam zaczęła uczyć dzieci gry na kanklach. Rozpoczęły się także lekcje gry na kanklach w Szkole Średniej w Gryszkabudzie (Rejon Szakowski). Jak dotychczas, dzieci uczyły się gry na kanklach w Mariampolu: w Szkole Średniej nr 6, w Szkole Podstawowej „Saulė”, w Szkole-Przedszkolu w Mokolai, w Szkole Podstawowej w Bliuviškiai (Rejon Szakowski) i w sali rekreacyjnej w Patašinė. Wraz ze wzrostem liczby nauczycieli i oddziałów szkółki wzrosła także liczba dzieci uczących się gry na kanklach. Oczywiście, z różnych powodów nie wszyscy uczący się opanowują grę na kanklach.
Pierwsi do egzaminu z gry na kanklach przygotowali się uczniowie nauczycielki D. Venckienė ze Szkoły Podstawowej w Skaisčiūnai. 19 kwietnia zorganizowali oni lekcję pokazową dla uczniów i nauczycieli. I nie tylko grali na kanklach, ale także dmuchali w molinukai, trzcinowe piszczałki, naśladowali śpiew ptaków, kręcili kółka, bawili się w różne gry. Egzamin z gry na kanklach zdało sześciu uczniów, którym wręczono świadectwa ukończenia szkółki kankli.
22 kwietnia egzamin z gry na kanklach w Muzeum Krajoznawczym w Mariampolu zdawało pięciu uczniów starszych klas nauczycielki R. Slankauskienė i aż dwunastu uczniów klas początkowych nauczycielki V. Biskienė, w sumie siedemnaścioro dzieci. Wszyscy zdali egzamin z gry na kanklach i otrzymali świadectwa ukończenia szkółki.
Po tygodniu, 29 kwietnia, egzamin z gry na kanklach odbył się w sali rekreacyjnej w Patašinė. Tutaj na kanklach grało dwanaścioro dzieci i cztery śpiewaczki zespołu folklorystycznego „Nova”: Nijolė Černevičienė, Vida Bagdonienė, Ingrida Varnauskienė i Raimonda Černevičiūtė. Egzamin zdały również dwie uczennice z Gryszkabudy, po sześcioro dzieci z Patašinė i Bliuviškiai oraz cztery śpiewaczki „Novy”. Świadectwa ukończenia szkółki wręczono aż osiemnastu nowym kanklistom. Czwarta grupa – ośmiu wychowanków nauczycielki R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai – zdała egzamin z gry na kanklach w Muzeum Krajoznawczym w Mariampolu 11 maja.
Przez cały okres działalności szkółki muzycznej gry na kanklach suwalskich (od 1998 r.), w 2005 r. najwięcej osób nauczyło się grać na kanklach – aż 47, w sumie – 128 (116 dzieci i 12 dorosłych).
W 2006 r. do egzaminu w szkółce kankli przygotowało się piętnaścioro dzieci i jedna studentka Kolegium Mariampolskiego – sześciu wychowanków nauczycielki klas początkowych R. Jadeikaitė, czterech wychowanków nauczycielki V. Biskienė i jeden uczeń starszych klas R. Slankauskienė. Troje kolejnych dzieci nauczyła grać na kanklach D. Venckienė w Szkole Podstawowej w Skaisčiūnai. Wszyscy oni zdali egzamin z gry na kanklach 18 maja w Muzeum Krajoznawczym, razem z nimi również studentka Kolegium Edita Sadauskaitė. 16 lipca w Patašinė, na letnim obozie gry na kanklach dla dzieci, jeden uczeń Szkoły Podstawowej w Bliuviškiai na koncercie końcowym zagrał aż trzy utwory: nauczyciele gry na kanklach, uznawszy, że jest godzien nazywać się kanklistą, wręczyli mu świadectwo ukończenia szkółki kankli. Liczba absolwentów szkółki kankli wzrosła do 144 (131 dzieci i 13 dorosłych). Była to dziewiąta grupa absolwentów szkółki kankli.
Rok szkolny w szkółce muzycznej gry na kanklach suwalskich rozpoczyna się w październiku, a czasem nawet w listopadzie, gdy w szkołach ostatecznie ustala się rozkłady lekcji, wyjaśniają się warunki pracy, a nauczyciele gry na kanklach oceniają swoje możliwości.
W 2007 r., w jubileuszowym roku szkolnym szkółki kankli, jako pierwsza naukę rozpoczęła już dorosła uczennica, wychowawczyni przedszkola „Želmenėliai” w Mariampolu Lina Bendaravičienė, która sama odnalazła „Marijampolės kanklinykai” i wyraziła chęć nauki gry na kanklach. 16 września 2006 r. po raz pierwszy wzięła do rąk kankle, a 5 października grała już dziecięcą piosenkę „Plaukė žąselė per ežerėlį”. 30 listopada na koncercie razem z „Marijampolės kanklinykai” zagrała trzy utwory jak prawdziwa kanklistka i „Marijampolės kanklinykai” nie pozostało nic innego, jak uznać ją za zdającą egzamin z gry na kanklach i wręczyć świadectwo ukończenia szkółki kankli. W październiku naukę gry na kanklach rozpoczęli uczniowie Szkoły Podstawowej w Warnupianach (rejon mariampolski), wychowankowie nauczycielek Laimy Babinskienė i Aušry Slivinskienė. Nauczycielką szkółki kankli została mieszkanka wsi Būda (rejon Kozłowa Ruda) śpiewaczka i kanklistka z Patašinė „Novos” Vida Bagdonienė, która nauczyła grać na kanklach suwalskich czterech uczniów szkoły podstawowej w Budzie. Trzech swoich wychowanków nauczyła grać na kanklach nauczycielka Szkoły-Przedszkola w Mokolai R. Upitienė, jednego – nauczycielka klas początkowych V. Biskienė. W sumie 27 kwietnia 2007 r. w Muzeum Krajoznawczym zebrało się dwanaścioro dzieci, aby zdać egzamin końcowy dziesiątej grupy. Nie tylko zdały egzamin z gry na kanklach i otrzymały świadectwa ukończenia szkółki, ale miały okazję posłuchać gry i śpiewu swoich rówieśników, którzy wcześniej nauczyli się grać na kanklach, a także swoich nauczycieli i „Marijampolės kanklinykai” oraz usłyszeć opowieść o dziesięcioletniej działalności szkółki kankli. W tym koncercie uczestniczyli młodzi „valančukai”, wychowankowie nauczycielki R. Jadeikaitė, aż dziesięcioro dzieci z klasy wychowawczej nauczycielki V. Biskienė, kółko kanklistów „Žiedelis” nauczycielki R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai, młodzi kankliści z Patašinė „Užnovietis”. W 2007 r. liczba absolwentów szkółki kankli wzrosła do 157 (143 dzieci i 14 dorosłych).
W 2008 r. aż ośmioro dzieci nauczyło się grać na kanklach i przygotowało do egzaminu w Szkole Podstawowej w Warnupianach, a razem z nimi również ich nauczycielki Laima Babinskienė i Aušra Slivinskienė. Do Warnupian (około 15 km od Mariampola) raz w tygodniu musiał jeździć i uczyć dzieci grać na kanklach autor tego artykułu. Warunki do gry na kanklach były dobre, lekcje odbywały się po zakończeniu zajęć ogólnych. Dzieci do tej pory nie widziały kankli ani nie słyszały ich brzmienia, więc dziecięca ciekawość sprawiała, że chętnie się uczyły. Po zakończeniu roku szkolnego postanowiono nie tylko zdawać egzamin z gry na kanklach w tej szkole, ale także zorganizować w niej święto muzyki kankli, zaprosić na nie wszystkich mieszkańców Warnupian. Do Warnupian musieli zjechać także wszyscy inni, którzy przygotowali się do egzaminu z gry na kanklach, było ich czternastu: czworo dzieci z Patašinė, nauczonych przez N. Černevičienė, sześciu uczniów R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai i czterech uczniów nauczycielki muzyki Szkoły Średniej „Sūduva” R. Slankauskienė. Przyjechało również kółko miłośników folkloru „Marijampolės kanklinykai”. I zabrzmiały kankle w Warnupianach, niestety, nie doczekawszy się uwagi mieszkańców Warnupian, ponieważ na uroczystość przyszły tylko matki i babcie dzieci zdających egzamin z gry na kanklach. Ale święto się odbyło. Najpierw grały na kanklach dzieci, które zdawały egzamin – dwie grupy z Warnupian i trzy grupy przyjezdnych. Wszyscy otrzymali świadectwa ukończenia szkółki – zaświadczenia, że mają prawo nazywać się kanklistami. Nauczycielki z Warnupian zostały nagrodzone podręcznikami do gry na kanklach suwalskich, dzieci – książeczkami folklorystycznymi napisanymi przez Jurgisa Dovydaitisa. Na koniec wszyscy słuchali „Marijampolės kanklinykai” – starych litewskich pieśni wiejskich, opowieści i, oczywiście, brzmienia kankli suwalskich. Po tym egzaminie liczba absolwentów szkółki wzrosła do 181 (165 dzieci i 16 dorosłych).
W 2009 r. w Szkole Podstawowej w Mariampolu (ta szkoła to dawne klasy początkowe Szkoły Średniej nr 6) grać na kanklach uczyły się dzieci aż trzech nauczycielek: oprócz siedmiu uczniów V. Biskienė, jeszcze dwóch nauczycielki Rity Smelstorienė, a nauczycielka Jūratė Petruškevičienė sama uczyła się grać na kanklach razem z dwojgiem swoich wychowanków. Tak więc w tej szkole podstawowej, która stała się samodzielną placówką edukacyjną, do egzaminu z gry na kanklach przygotowało się jedenaścioro dzieci i jedna nauczycielka. Nauczycielka muzyki R. Slankauskienė ze Szkoły Średniej „Sūduva”, dążącej do statusu gimnazjum, nauczyła grać na kanklach dwóch uczniów starszych klas, a nauczycielka R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai – czterech swoich wychowanków. Niestety, po zamknięciu Szkół Podstawowych w Skaisčiūnai, Bliuviškiai, Patašinė i Warnupianach, na egzamin z gry na kanklach stamtąd nie przyjechało ani jedno dziecko. 24 kwietnia w Muzeum Krajoznawczym egzamin z gry na kanklach zdawali tylko mieszkańcy Mariampola. Wszystkich osiemnastu zostało podzielonych na siedem małych grup po dwóch, trzech i grali razem ze swoimi nauczycielami. Zgodnie z tradycją, wszyscy musieli zagrać po jednym obowiązkowym utworze – ćwiczenie na palce lewej ręki, więc podczas egzaminów brzmiało ono aż siedem razy. Jednak dzięki pomysłowości nauczycieli ćwiczenie to nie stało się nudne, ponieważ nauczyciele gry na kanklach interpretowali je różnie: grali w różnych pozycjach palców lewej ręki, w różnych tonacjach, dodawali dodatkowe dźwięki. Dwie obowiązkowe piosenki również nie były takie same. Wszystkich siedemnaścioro dzieci i jedna nauczycielka z powodzeniem zdali egzamin i wszyscy członkowie komisji egzaminacyjnej oraz przedstawiciele administracji muzeum wręczyli im świadectwa ukończenia szkółki. Po tym, dwunastym, rozdaniu świadectw liczba absolwentów szkółki kankli wzrosła do 199 (182 dzieci i 17 dorosłych).
W 2010 r. w szkółce kankli uczyli się ponownie tylko mieszkańcy Mariampola i tylko dzieci. Jedna z najbardziej aktywnych nauczycielek szkółki, R. Upitienė, w Szkole-Przedszkolu w Mokolai przygotowała do egzaminu z gry na kanklach czterech swoich wychowanków, nauczycielka muzyki R. Slankauskienė z Gimnazjum „Sūduva” (dawna Szkoła Średnia „Sūduva”) aż siedmiu uczniów starszych klas, a dwóch kolejnych swoich wychowanków przygotowała nauczycielka J. Petruškevičienė ze Szkoły Podstawowej w Mariampolu, nazwanej pięknym imieniem „Saulė”. Trzynasta grupa absolwentów szkółki muzycznej gry na kanklach suwalskich i trzynastu młodych kanklistów, którzy 24 kwietnia zdali egzamin z gry na kanklach, trzynaście uroczyście wręczonych świadectw ukończenia szkółki, trzynaście bukietów kwiatów wręczonych trzem nauczycielkom gry na kanklach. Ale choć tych „trzynastek” było dużo, nic nieszczęśliwego się nie stało, wręcz przeciwnie – wszystkich trzynaścioro dzieci było szczęśliwych i cieszyło się, że odtąd będą mogły nazywać się prawdziwymi kanklistami, a liczba absolwentów szkółki kankli suwalskich wzrosła do 212 (195 dzieci i 17 dorosłych).
W 2011 r. uczniów w szkółce kankli było niewielu, zaledwie dziesięć: siedmiu wychowanków nauczycielki V. Biskienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė” i trzech uczniów starszych klas R. Slankauskienė z Gimnazjum „Sūduva”. Nauczycielce V. Biskienė, podobnie jak we wszystkich poprzednich latach, w nauczaniu dzieci gry na kanklach pomagał autor tego artykułu. W 2011 r. nauczycielka Rita Smelstorienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė” chciała uczyć gry na kanklach uczniów swojej pierwszej klasy. Chociaż wcześniej nauczyciele szkółki kankli zaczynali uczyć dzieci gry na kanklach dopiero od drugiej klasy, to poproszeni zdecydowali się spróbować, a zadania tego podjął się ponownie autor tego artykułu. Pierwszoklasiści okazali się dość zdyscyplinowani, wystarczająco muzykalni i w ciągu sześciu miesięcy, czyli od listopada 2010 r. do kwietnia 2011 r., zdołali nauczyć się i zagrać na kanklach suwalskich melodie dwóch prostych dziecięcych piosenek. Zrobili to w Muzeum Krajoznawczym 20 maja, kiedy egzamin z gry na kanklach zdawało siedmiu czwartoklasistów i trzech uczniów starszych klas. W małym koncercie uczestniczyło jeszcze siedmiu wychowanków Biskienė, którzy zdali egzamin dwa lata wcześniej. Najmłodsi, pierwszoklasiści, którzy po raz pierwszy publicznie grali na kanklach, jeszcze nie zdawali egzaminu i z zazdrością obserwowali, jak nieco starszym od nich dzieciom wręczano świadectwa ukończenia szkółki kankli. Tak więc statystyki: w 2011 r. szkółkę kankli suwalskich ukończyło 10 dzieci, w sumie 222 kanklistów (205 dzieci i 17 dorosłych).
W 2012 r. w szkółce muzycznej kankli suwalskich ponownie wzrosła liczba chętnych do nauki gry. W pierwszej kolejności należy wspomnieć o pierwszoklasistach nauczycielki R. Smelstorienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė”, którzy kontynuowali naukę gry na kanklach. Ponadto V. Biskienė, R. Upitienė, R. Slankauskienė, N. Černevičienė również uczyły swoich podopiecznych gry na kanklach. Filomena Galavočienė, kolejna nauczycielka ze Szkoły Podstawowej „Saulė”, także chciała, aby jej uczniowie nauczyli się grać na kanklach, więc w 2012 r. w tejże szkole uczyły się gry na kanklach dzieci z aż trzech klas. Uczyły się nie tylko dzieci – dwie piosenkarki z kółka miłośników folkloru „Marijampolės kanklinykai” postanowiły nauczyć się gry na kanklach suwalskich. Nauczycielom kankli nie brakowało więc pracy, ponieważ znaczna liczba dzieci i dorosłych, którzy wcześniej ukończyli szkółkę gry na kanklach, nadal grała. Do egzaminów przygotowało się 22 kanklistów, a ze względu na tak dużą liczbę zostali oni podzieleni na trzy grupy. Pierwsi egzamin zdawali czterej uczniowie nauczycielki R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai oraz ośmiu podopiecznych nauczycielki R. Smelstorienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė”, którzy uczyli się grać na kanklach już w ubiegłym roku, będąc pierwszoklasistami. 27 kwietnia 2012 r. śmiało zagrali przed komisją egzaminacyjną melodie dwóch piosenek, ćwiczenie na palce lewej ręki i wraz z uczniami R. Upitienė, którzy zdali egzamin, otrzymali świadectwa ukończenia szkółki. Drugą grupę zdających egzamin na kanklach stanowiło pięciu podopiecznych nauczycielki F. Galavočienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė”, dwóch uczniów R. Slankauskienė z Gimnazjum „Sūduva” oraz jedna uczennica N. Černevičienė, kierowniczki zespołu „Nova” z Patašinė. Tych ośmiu młodych kanklistów zdało egzamin 18 maja, a podczas koncertu słuchali jeszcze gry podopiecznych V. Biskienė – pierwszoklasistów: w 2012 r. czworo uczniów pierwszej klasy ponownie nauczyło się grać na kanklach. Kolejny egzamin odbył się 25 maja, kiedy to „Marijampolės kanklinykai” z okazji 20-lecia istnienia zgromadzili w Muzeum Krajoznawczym prawie wszystkich kanklistów z Suwalszczyzny. Podczas koncertu dwie członkinie kółka – Eglė Alenskaitė i Virginija Lenkauskienė – zagrały dwa utwory, zostały uznane za zdające egzamin i otrzymały świadectwa ukończenia szkółki. W 2012 r. egzamin zdało 22 kanklistów, a łącznie – 244 (225 dzieci i 19 dorosłych).
W 2013 r. liczba uczniów w szkółce kankli zmniejszyła się. Jednak dzieci potrafiące grać na kanklach wraz ze swoimi nauczycielami brały udział w różnych wydarzeniach, grając tam po kilka utworów. Nowo nauczonych gry na kanklach i zebranych na egzaminie w Muzeum Krajoznawczym było ośmioro dzieci: czterech podopiecznych V. Biskienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė”, jeden uczeń R. Slankauskienė z Gimnazjum „Sūduva” i tzrech uczniów nauczycielki R. Upitienė ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai. Na egzamin, który odbył się 24 maja, przyszło również kółko folklorystyczne dzieci z klasy prowadzonej przez nauczycielkę V. Biskienė, z których trzech uczestników potrafiło już grać na kanklach – oni też rozpoczęli to małe święto młodych kanklistów, grając kilka utworów. Po nich do kankli zasiedli zdający egzamin uczniowie ze swoimi nauczycielami i zagrali przygotowane utwory. Kiedy już zagrali, a komisja egzaminacyjna wyszła na narady, dla przyszłych kanklistów, ich nauczycieli, rodziców i kolegów z klasy, kółko folklorystyczne dzieci z klasy V. Biskienė zorganizowało koncert starych litewskich ludowych instrumentów muzycznych: grali na wierzbowych piszczałkach, molinukach, skudučiai, a także na birbynė z gęsich piór i trawy, również oliavimas (nawoływanie), erzinimai (drażnienie), głosy ptaków. Po powrocie komisji, ośmioro dzieci, które zdały egzamin, otrzymało świadectwa ukończenia szkółki gry na kanklach i w ten sposób zostali młodymi kanklistami. W tym szesnastym roczniku szkółki kankli było ich ośmiu, a łącznie szkółkę ukończyło 252 kanklistów (233 dzieci i 19 dorosłych).
W 2014 r. (siedemnasty rok działalności szkółki kankli) liczba uczniów ponownie wzrosła, chociaż dzieci do egzaminów przygotowały tylko trzy nauczycielki. Tak się złożyło, że siedemnasty rocznik szkółki składał się z siedemnastu młodych kanklistów. Ośmiu uczniów starszych klas nauczyła grać na kanklach nauczycielka muzyki R. Slankauskienė z Gimnazjum „Sūduva”, sześciu – kierowniczka zespołu „Užnovietis” z Patašinė N. Černevičienė, a trzech swoich podopiecznych – nauczycielka V. Biskienė ze Szkoły Podstawowej „Saulė”. Egzamin na kanklach odbył się w Muzeum Krajoznawczym w Mariampolu 11 kwietnia. Pierwsi grali najmłodsi – podopieczni V. Biskienė, ich program składał się z tradycyjnego obowiązkowego ćwiczenia na palce lewej ręki i dwóch piosenek – „O kai aš pas močiutę augau” oraz „O kano žali sodai”. Po nich grały dwie grupy kanklistek N. Černevičienė: pierwszą tworzyły trzy młodsze dziewczęta, które niedawno nauczyły się grać na kanklach, ich utwory były takie same jak poprzednie, drugą – dziewczęta, które nauczyły się grać na kanklach kilka lat temu i brały już udział w koncertach, ich utwory to litewski taniec „Kaminkrėtis” P. Puskunigisa, „Polka” A. Degutisa i, oczywiście, obowiązkowe ćwiczenie. Egzamin zdawało również ośmiu uczniów R. Slankauskienė, którzy oprócz innych utworów potrafili zagrać czteroczęściowy „Kanklininkų himnas” P. Puskunigisa. Wszyscy zdali egzamin, otrzymali świadectwa ukończenia szkółki, a także słuchali gry i śpiewu „Marijampolės kanklinykai”. Łącznie szkółkę kankli ukończyło już 269 kanklistów (250 dzieci i 19 dorosłych).
W 2015 r. szkółkę kankli ukończyło sześcioro dzieci i aż trzech dorosłych. Po dwoje dzieci do egzaminu na kanklach przygotowały N. Černevičienė, R. Slankauskienė i R. Upitienė. Gry na kanklach suwalskich nauczyły się: Audronė Jusaitytė, nauczycielka muzyki w Gimnazjum im. J. Jablonskisa, Vita Gvazdaitienė, pracownica Centrum Kultury w Mariampolu (ich nauczycielką była R. Slankauskienė) oraz Laurynas Bernotas, śpiewak z kółka „Marijampolės kanklinykai”, absolwent etnologii na Uniwersytecie Witolda Wielkiego, który rozpoczął pracę jako muzealnik w Muzeum Krajoznawczym w Mariampolu. Dzieci i dorośli zdali egzamin z gry na kanklach 8 maja i otrzymali świadectwa ukończenia szkółki – było ich już łącznie 278 (256 dzieci i 22 dorosłych).
W 2016 r. liczba uczniów w szkółce kankli wzrosła, ale liczba nauczycieli zmniejszyła się do zaledwie dwóch: R. Slankauskienė przygotowała do egzaminu siedmiu uczniów Gimnazjum „Sūduva” i jedną nauczycielkę z tego gimnazjum – Liudmilę Kaluškevičienė, a R. Upitienė – cztery swoje podopieczne ze Szkoły-Przedszkola w Mokolai. Wszyscy zdali egzamin na kanklach 16 maja, otrzymali świadectwa ukończenia szkółki i posłuchali koncertu „Marijampolės kanklinykai”. Był to dziewiętnasty rocznik szkółki muzycznej kankli suwalskich – dwunastu uczniów, którzy nauczyli się grać na kanklach. Łącznie było ich już 290 (267 dzieci i 23 dorosłych).
W 2017 r. do jubileuszowego, 20-tego, egzaminu na kanklach przygotowano 25 młodych kanklistów, których nauczyło czterech nauczycieli: w Gimnazjum „Sūduva” R. Slankauskienė – 10 uczniów, w Szkole-Przedszkolu w Mokolai R. Upitienė – 7 uczniów, a w Szkole Podstawowej „Saulė” V. Biskienė – 8 uczniów. Egzamin odbył się w sali wystawowej Centrum Kultury w Mariampolu, w uroczystej atmosferze, w obecności dziennikarzy i z filmowaniem przez telewizję. W tym samym miejscu kółko miłośników folkloru „Marijampolės kanklinykai” obchodziło swoje 25-lecie. Po egzaminie, który wszystkie dzieci pomyślnie zdały i za to otrzymały świadectwa ukończenia szkółki gry na kanklach, odbył się koncert jubileuszowy „Marijampolės kanklinykai” – rozbrzmiewały stare pieśni z Dzukii (Kapsowie) i muzyka kankli, a młodzi kankliści – jubileuszowy, 20-ty, rocznik szkółki kankli – mieli rzadką okazję ich posłuchać. Przez 20 lat w tej szkółce gry na kanklach nauczyło się 315 osób (292 dzieci i 23 dorosłych): J. Vylius – 143, R. Slankauskienė – 78, R. Upitienė – 59, V. Biskienė – 13, D. Venskienė – 9, N. Černevičienė – 9, V. Bagdonienė – 4.
Działalność szkółki muzycznej kankli suwalskich w Mariampolu trwa nadal: z początkiem nowego roku szkolnego, gry na kanklach uczą się dzieci i młodzież w Szkole-Przedszkolu w Mokolai, w Szkole Podstawowej „Saulė”, w Gimnazjum „Sūduva”, w Kolegium w Mariampolu, w sali rekreacyjnej w Patašinė (przeniesionej do Centrum Kultury w Gryszkabudzie).
Dlaczego uczymy dzieci grać na kanklach? Ponieważ korzyści z gry na kanklach są niezaprzeczalne: ucząc się gry na kanklach, dzieci zdobywają wiele wiedzy muzycznej, której nie otrzymują w szkole. Lepiej poznają nuty, uczą się gry zespołowej, a grając melodie litewskich piosenek, korowodów, tańców, lepiej poznają litewski folklor. Gra na kanklach to część naszej kultury narodowej. Jeśli dzieci nie będą grać na kanklach, dorośli również nie będą.
Letnie obozy gry na kanklach
Pierwszy letni obóz gry na kanklach w regionie Zanavykai został zorganizowany 12–16 lipca 2006 r. przez Nijolė Černevičienė, dyrektor sali rekreacyjnej w Patašinė i założoną przez nią organizację młodzieżową „Nova”. Pomagały jej Audronė Adomaitienė, nauczycielka kankli w Szkole Sztuk Pięknych w Szakach, oraz kółko miłośników folkloru „Marijampolės kanklinykai”. Kierownik tego kółka i dwie kanklistki – Roma Upitienė oraz Dalia Venckienė – wraz z A. Adomaitienė z Szak, uczyły dzieci grać na kanklach, a N. Černevičienė zajmowała się sprawami codziennymi. Na obóz zjechały dzieci i młodzież z miejscowości: Barzdai, Bliuviškės, Būda, Patašinė, Skaisčiūnai, Slavikai, Szaki i przez pięć dni uczyły się grać na kanklach suwalskich. Obóz odbył się we wsi Rygiškiai, w rodzinnej posiadłości J. Jablonskisa. Dzieci mieszkały w namiotach, grały na kanklach wszędzie, gdzie tylko można było usiąść. Lekcje odbywały się od rana do obiadu. Po obiedzie obozowicze mieli inne zajęcia: jechali na wycieczkę szlakami Pranasa Puskunigisa (Katilai, Mariampol, Skrawdzie), odwiedzili lotnisko szybowcowe, obserwowali prace rzeźbiarzy w drewnie. Koncert na zakończenie obozu odbył się w sali rekreacyjnej w Patašinė, gdzie wszyscy obozowicze, mniej lub bardziej zaawansowani w grze na kanklach, grali razem ze swoimi nauczycielami.
Drugi letni obóz gry na kanklach, 11–17 lipca 2007 r., ponownie zorganizowała N. Černevičienė w sali rekreacyjnej w Patašinė, znowu pomagała jej A. Adomaitienė, a gry na kanklach uczyły R. Upitienė, D. Venckienė oraz Eglė Bernotienė z Kozłowej Rudy. Dzieci i młodzież zjechały z Barzdai, Bliuviškės, Būdy, Kozłowej Rudy, Lekėčiai, Patašinė, Pilwiszek, Szak. Obóz trwał cały tydzień, więc zdolni i pracowici mieli okazję lepiej nauczyć się grać na kanklach i zaprezentowali swoje osiągnięcia na koncercie końcowym, na który przybył nawet mer rejonu szakowskiego Juozas Bertašius. Ci, którzy nauczyli się grać na kanklach, otrzymali prezenty i słodycze. Niezapomniana dla wielu stała się podróż obozowiczów „Įžymių kraštiečių keliais”, która rozpoczęła się w rodzinnej miejscowości P. Puskunigisa, we wsi Katiliai, przebiegała przez rodzinną posiadłość J. Jablonskisa w Rygiškiai, chatkę Vincasa Kudirki w Paežeriai, w rodzinną posiadłość Petrasa i Juozasa Rimšy w Naudžiai i zakończyła się w Ožkabaliai, w rodzinnej posiadłości Jonasa i Vincasa Basanavičiusów.
W dniach 8–13 lipca 2008 r. we wsi Rygiškiai, w rodzinnej posiadłości J. Jablonskisa, odbył się trzeci letni obóz gry na kanklach, zorganizowany przez salę rekreacyjną w Patašinė, Szkołę Sztuk Pięknych w Szakach i Muzeum Krajoznawcze w Mariampolu. Przybyły dzieci, młodzież i dorośli z Barzdai, Būdy, Bliuviškės, Ežerėlis, Kozłowej Rudy, Kibirat, Lekėčiai, Pilwiszek, Szak, a gry na kanklach uczyły A. Adomaitienė, N. Černevičienė, E. Bernotienė, D. Venckienė. Oprócz dzieci, młodzieży i dorosłych, gry na kanklach suwalskich uczyły się także cztery dorosłe kobiety. Dla obozowiczów zorganizowano także różnorodne rozrywki: lekcje z artystami ludowymi, zajęcia sportowe i taneczne, wycieczkę do Muzeum A. i J. Juški w miejscowości Vilkija.
W 2009 r. czwarty już letni obóz gry na kanklach odbył się 14–19 lipca w tej samej rodzinnej posiadłości J. Jablonskisa w Rygiškiai, w pobliżu Gryszkabudy. Oprócz innych obozowiczów, grupa dzieci z domu dziecka Avikilai (rejon mariampolski) przyjechała, aby nauczyć się grać na kanklach i zapoznać się z muzyką kankli suwalskich. W tym roku do stałych nauczycieli gry na kanklach dołączyły doświadczone kanklistki z kółka młodych kanklistów „Užnovietis” z Patašinė: Lina Bartkutė, Renata Domeikitė i Milda Kvederaitė, a także Gabija Gudiškytė, absolwentka Szkoły Sztuk Pięknych w Szakach. Ten obóz filmował operator mariampolskiej telewizji Vidmantas Čekaitis.
Tradycja letnich obozów gry na kanklach, które stały się już stałym elementem, nie została przerwana w 2010 r.: od 28 czerwca do 4 lipca wiele dzieci i młodzieży z różnych miejsc regionu Zanavykija zebrało się w sali rekreacyjnej w Patašinė, aby uczyć się gry na kanklach suwalskich. Oprócz stałych nauczycieli gry na kanklach, w tym roku uczyła także Lijana Bartkaitė, nauczycielka kankli ze Szkoły Sztuk Pięknych im. Rimvydas Žigaitisa w Kozłowej Rudzie. Wszyscy nauczyciele gry na kanklach 3 lipca zorganizowali koncert muzyki kankli w kościele w Gryszkabudzie, podczas którego rozbrzmiewały utwory Pranasa Puskunigisa.
W 2011 r. letni obóz gry na kanklach odbył się od 27 czerwca do 3 lipca we wsi kościelnej Gryszkabuda w rejonie szakowskim, w starym budynku przedszkola. Obozowiczów gry na kanklach uczyły A. Adomaitienė, L. Bartkutė, R. Domeikitė, M. Kvederaitė i G. Gudiškytė. Nauczyciele oraz dzieci i młodzież, którzy przyjechali na obóz, żywili się w stołówce Gimnazjum w Gryszkabudzie. Dzień obozu wyglądał tak samo: do obiadu lekcje gry na kanklach, po obiedzie rozrywki, wieczorem czas wolny. 3 lipca po mszy św. w kościele w Gryszkabudzie zorganizowano koncert kanklistów z Patašinė i Szak, w którym wspólnie zagrało aż jedenastu kanklistów. Koncert na zakończenie obozu odbył się w domu opieki dla seniorów w Gryszkabudzie.
Siódmy letni obóz gry na kanklach w 2012 r. ponownie powrócił do Patašinė. W dniach 25–29 czerwca w dawnej szkole podstawowej uczyło się grać na kanklach 35 dzieci i młodzieży. Oprócz stałych nauczycieli, kilkoro dzieci nauczyła gry na kanklach suwalskich Virginija Lenkauskienė z Mariampola. Na koncercie na zakończenie obozu wszyscy słuchali „Marijampolės kanklinykai”, którzy zaprezentowali najnowszą książkę folkloru suwalskiego „Paklausykit manę, jauno bernelio” (J. Vyliaus surinktos tautosakos rinktinė, LLTI, 2011).
W dniach 24–28 czerwca 2013 r. letni obóz gry na kanklach odbył się we wsi Rygiškiai, w rodzinnej posiadłości J. Jablonskisa. Zgodnie z typowym harmonogramem obozu, obozowicze uczyli się grać na kanklach do obiadu, a także słuchali opowieści „Marijampolės kanklinykai” o folklorze suwalskim. Po przerwie niektórzy uczyli się lepić różne przedmioty z gliny, inni ćwiczyli na parkiecie tanecznym, a jeszcze inni dodatkowo uczyli się grać na kanklach. Jedno popołudnie obozu było poświęcone wycieczce – tym razem odwiedzono grodziska Sudargas. Podczas zakończenia obozu, ci, którzy nauczyli się grać na kanklach, zagrali ze swoimi nauczycielami po kilka utworów, a potem wszyscy słuchali długiego i ciekawego koncertu zespołu „Kanklės” ze wsi Skrawdzie.
Na dziewiąty letni obóz gry na kanklach w Patašinė dzieci i młodzież zebrali się 17 czerwca 2014 r. i obozowali przez cztery dni, do 20 czerwca. Wszyscy mieszkali w sali rekreacyjnej, a gry na kanklach uczyli się w pobliskich pomieszczeniach dawnej szkoły podstawowej. Opowiedziano im tam o grze na kanklach na Suwalszczyźnie, o dawnych kanklistach z Zanavykai, o Pranasie Puskunigisie. Podczas popołudniowej rozrywki, przybyły w gościnę proboszcz z Gryszkabudy, Vytautas Mazirskas, szczerze i przyjaźnie rozmawiał z obozowiczami o wierze chrześcijańskiej i duchowym życiu ludzi.
W 2015 r. tradycja letnich obozów gry na kanklach została przerwana, ponieważ biurokraci w urzędach zablokowali finansowanie, a ponadto przeszkadzały przygotowania do ogólnokrajowego festiwalu pieśni uczniów. Ale dziesiąty, jubileuszowy, letni obóz gry na kanklach w regionie Zanavykai odbył się. Został on zorganizowany w 2016 r. przez Nijolė Černevičienė, dyrektor sali rekreacyjnej w Patašinė, kierowniczkę „Nova” i „Užnovietis”, oraz Audronė Adomaitienė, nauczycielkę gry na kanklach w Szkole Sztuk Pięknych w Szakach. Obóz ten odbył się w Patašinė, w dawnej szkole podstawowej, gdzie odbywały się lekcje gry na kanklach i kilka wykładów, a obozowicze mieszkali w sali rekreacyjnej lub w namiotach. Po obiedzie, jak to już było w zwyczaju, dzieci i młodzież bawiły się, uprawiały sport lub rozwijały się w inny sposób. Tym obozem zainteresowały się również dwie profesjonalne kanklistki, nauczycielki gry na kanklach ze Szkoły Muzycznej w Wyłkoyszkach, Daiva Venienė i Raimonda Kurauskienė, przez dwa dni obserwowały pracę nauczycieli obozu, a także uczestniczyły w koncercie na zakończenie obozu.
To wszystko, co chciałem opowiedzieć o letnich obozach gry na kanklach w regionie Zanavykai. Podobne obozy odbywały się również wcześniej. W 1990 i 1991 r. obozy gry na kanklach w Kolegium Mariampolskim organizowali „Kanklės” ze wsi Skrawdzie, wykładowca Uniwersytetu Witolda Wielkiego R. Apanavičius oraz docent Konserwatorium w Kłajpedzie J. Alenskas. W 1992 r. w Bartininkai i w 1993 r. we wsi Skrawdzie letnie obozy zorganizował dyrektor Muzeum Krajoznawczego w Mariampolu Jonas Vasmanas, zostały one nazwane obozami „Romuva”. Dzieci i młodzież uczono historii, etnografii, a także gry na kanklach suwalskich. Jednak ani obozy „Romuva” J. Vasmanasa, ani obozy „Kanklės” ze wsi Skrawdzie w Kolegium Mariampolskim nie były kontynuowane, nie stały się tradycją. Od 2010 r. kierownicy „Kanklės” i „Kankliukai” ponownie zapraszają obozowiczów na letnie obozy we wsi Skrawdzie, jednak obozy te nie są już tylko dla kanklistów, dzieci uczą się grać na innych instrumentach.
Podsumowując grę na kanklach na Suwalszczyźnie, prawie nic nie pisałem o najstarszym na Litwie kółku kanklistów – zespole „Kanklės” ze wsi Skrawdzie, ponieważ działalność tego zespołu jest już szeroko i szczegółowo opisana w książkach „Aš išdainavau visas daineles” (red. D. Krištopaitė, 1988), „Pranas Puskunigis ir Skriaudžių kanklininkai” (V. Alenskas, 1990), „Ant devinto kalnelio užkopus” (V. Alenskas, 1966), „Skriaudžių „Kanklių” ansambliui – 100” (V. Alenskas, O. Patronaitienė, K. Orinas, 2006).