Kolonia Stydyńska, gmina Stydyń Wielki
W zamęcie banderowcy nie wpadli na dwie ukrywające się siostry, córki Zawiślańskiego, Irenę i Zuzannę. Złapali jednak Ich ojca Andrzeja. Wsadzili go na wóz i powieźli w kierunku cmentarza. Kilkunastoletnia Zuzanna w rozpaczy pobiegła za uwięzionym ojcem. Zabito Ich razem. Ten fotoreportaż poświęcam Zuzannie – jaką miała w sobie miłość.
Kiedy Polska padła i powstała nowa granica, Sowieci z 800-metrowego pasa granicznego wysiedlali ludność. Z Bartkówki k. Dynowa wywieziono 160 rodzin na Wołyń, część rodzin osiedlono na Kolonii Mydzkiej i Stydyńskiej. Tam przetrwali do 9 czerwca 1943 r. W tym dniu rozpoczęła się Ich zagłada.
Niektóre rodziny próbowały uciec do Huty Stepańskiej przez Mydzk, gdzie część zawrócono, a część już wtedy pojmano. Potem, zabierali z domów i tych, których wcześniej zawrócono. Schwytanych wyprowadzono na cmentarz ewangelicki i tam Ich mordowano. Najaktywniejszym mordercą był Wasyl Tyciak z Pałchowej, też wywieziony. Zamordowano 54 osoby, znane z nazwiska. Zbierając wywiady, słyszałem różne opowieści o cudownych ocaleniach za sprawą Boską. Z Kolonii Mydzkiej takim przykładem jest Józefa Duć ur. w 1928 r. To było dosłownie polowanie. Nie wszystkich zdołano upolować.
Miejscowi Ukraińcy nie brali w tym czynnego udziału. Stanisław Hadam (91 lat) opowiadał mi, jak wmieszał się pomiędzy Ukraińców i nikt go nie wydał, a jego matkę i ojca zabito.
Po 50 latach Stanisław pojechał do Mydzka, gdzie w czasie wojny miał dziewczynę Ukrainkę. , Ona opowiedziała mu, co działo się ze złapanymi Polakami i jak Ich mordowano.
1. Cmentarz ewangelicki w Kolonii Stydyńskiej, miejsce mordu ok. 54 Polaków. Nekropolię zlikwidowano, jednak jego granice określa charakterystyczna roślinność.
2. W sierpniu 2014 r. postawiliśmy tymczasowy krzyż.
3. Stawiamy nowy krzyż. Lipiec 2017 r.
4. Krzyż i cmentarz poświęcił Ojciec Fiodor Borowiec.
5. Tablica na krzyżu.
Tekst i zdjęcia: Janusz HOROSZKIEWICZ
PS: Zainteresowani mogą uzyskać więcej informacji pod adresem mailowym: janusz-huta-stepanska@wp.pl