Unijna prezydencja – instrukcja obsługi
W okresie, w którym tak wiele mówi się i pisze o objęciu przez Polskę prezydencji w Unii Europejskiej warto chociażby krótko wyjaśnić co ten termin oznacza i jakie są najważniejsze założenia polskiego przewodnictwa.
Należy zacząć od tego, że Rada Unii Europejskiej to główny organ decyzyjny Unii Europejskiej. Głównym zadaniem Rady jest przyjmowanie, wraz z Parlamentem, aktów prawa unijnego. Rada reprezentuje państwa członkowskie Unii. Organ ten nie ma swojego stałego składu – wynika to z tego, że w posiedzeniach Rady uczestniczy zawsze jeden minister z każdego kraju Unii w zależności od poruszanej na posiedzeniu tematyki. Jeśli omawiane są np. problemy związane z ochroną zdrowia, to w posiedzeniu biorą udział ministrowie ochrony zdrowia. Nie należy mylić Rady Unii Europejskiej z Radą Europejską i Radą Europy, które są innymi instytucjami i mają odmienne kompetencje.
Każdy kraj sprawuje Prezydencję przez okres 6 miesięcy. Jak pokazało doświadczenie, okres pół roku jest zbyt krótki, aby państwo sprawujące Prezydencję mogło skutecznie zrealizować założone cele. W tej sytuacji, wprowadzono zasadę Prezydencji grupowej, w której trzy kraje sprawujące po sobie Przewodnictwo koordynują między sobą główne cele w dłuższym okresie, to znaczy 18 miesięcy. Każde Trio Prezydencji składa się z państwa dużego i państw mniejszych, a w każdej trójce są kraje starej i nowej Unii. Polska, rozpoczynająca Prezydencję w lipcu 2011 r., będzie pierwszym i największym państwem Tria, w skład którego wchodzą jeszcze Królestwo Danii i Republika Cypryjska.
Kluczową rolą kraju sprawującego Prezydencję w Radzie UE jest wypracowywanie porozumień pomiędzy Państwami Członkowskimi szczególnie wtedy, gdy poruszane są kwestie drażliwe i kontrowersyjne. Innym zadaniem jest reprezentowanie Rady wobec instytucji UE, w szczególności wobec Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Przez pół roku państwo sprawujące Prezydencję prowadzi prace Rady i kształtuje jej relacje z partnerami instytucjonalnymi, przewodniczy spotkaniom roboczym, a także regularnie informuje Parlament Europejski o prowadzonych pracach.
Głównym zadaniem polskiej Prezydencji będzie wprowadzenie Unii Europejskiej na tory szybkiego wzrostu gospodarczego i wzmocnienie siły politycznej wspólnoty. Aby ten cel zrealizować, polska Prezydencja chce skupić się na trzech podstawowych priorytetach: „Integracji europejskiej jako źródle wzrostu”, „Bezpiecznej Europie” i „Europie korzystającej na otwartości”.
Oprac. KG