Pamiętać o Sybirze! 8-9 września po raz jedenasty w Międzynarodowym Marszu w Białymstoku uczczono pamięć polskich wygnańców na Sybir. Tegoroczny 11. Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru odbył się w 70. rocznicę czwartej masowej deportacji Polaków na Sybir. Pierwsze trzy zesłania odbyły się w lutym, kwietniu i lipcu 1940 roku, czwarte – w czerwcu 1941 roku. Wywieziono wówczas około 1 mln 350 tys. Polaków. W 2011 roku przypada też 70. rocznica utworzenia armii polskiej na Wschodzie pod dowództwem generała Władysława Andersa. Składająca się z jeńców wojennych, więźniów, zesłańców Sybiru armia przeszła szlak bojowy przez pół świata – Azję, Afrykę i Europę. Andersowcy przeszli śladami swoich poprzedników sprzed 150 lat – legionistów gen. Jana Henryka Dąbrowskiego – walcząc o wolną Polskę. W pierwszym dniu uroczystości, Sybiracy z Ukrainy, Białorusi, Litwy, Łotwy, Estonii, USA, Wielkiej Brytanii zwiedzali Muzeum Sybiraków oraz Panoramę Golgoty Wschodu w Białymstoku. Drugi dzień rozpoczął się od mszy w obrządku prawosławnym w Katedrze prawosławnej pw. Św. Mikołaja w Białymstoku. Następnie wszyscy uczestnicy marszu zebrali się przy Pomniku Katyńskim pod którym zaczęły się główne uroczystości. Po wystawieniu warty honorowej przy pomniku głos zabrał Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków pan Tadeusz Chwiedź, który powitał zebranych Sybiraków, kombatantów, członków Rodziny Katyńskiej, liczne organizacje zagraniczne, przedstawicieli władz, duchowieństwo oraz współorganizatorów Marszu. Następnie odbyła się ceremonia złożenia wspólnego wieńca i zapalenia zniczy pod Pomnikiem Katyńskim oraz wspólna modlitwa w obrządku rzymskokatolickim i prawosławnym. Następnie uczestnicy marszu przeszli ulicami miasta – do kościoła pw. Ducha Świętego, gdzie odbyła się wspólna modlitwa i apel przy Grobie Nieznanego Sybiraka. Podczas uroczystości pod pomnikiem został odczytany list od Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Potem głos zabrał Marszałek Sejmu Grzegorz Schetyna, który powiedział między innymi, że: „Dzisiaj wszystkim nam musi zależeć, żeby pamiętało o tym następne pokolenie, żeby pamiętała o tym cała Polska. Musimy pamiętać tych bezimiennych, tych którzy zostali tam i których nieobecność musi ciągle budować naszą świadomość i nasz patriotyzm”. Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru nawiązuje do historii, tragicznych wydarzeń i przypomina o bohaterstwie żołnierzy generała Władysława Andersa i Sybiraków. Mottem tegorocznego marszu było hasło „Cierpieli i walczyli za Ojczyznę”. W Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru uczestniczyli również członkowie Stowarzyszenia Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu. Sztandar działającego przy stowarzyszeniu Koła Sybiraków niesiony był w poczcie sztandarowym przez całą trasę marszu. Wołyniacy złożyli także wieniec pod pomnikiem – Grobem Nieznanego Sybiraka. Natalia DENYSIUK