Wróg napadł na Polskę z kraju sąsiedniego
1 września 1939 roku o godzinie 4.45 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” zaatakował polską składnicę wojskową na Westerplatte. Hitlerowska III Rzesza Niemiecka rozpoczęła wojnę atakiem na miasto Wieluń i wzdłuż całej granicy niemiecko polskiej zgodnie z dyrektywami planu «Fall Weiss». Niemcom pomógł Związek Radziecki uderzając 17 września na Polskę od wschodu. 
Mimo że 3 września, zgodnie z gwarancjami udzielonymi Polsce, do wojny przystąpiły Wielka Brytania i Francja, II Rzeczpospolita nie poradziła sobie z potężnymi najeźdźcami.
Opór regularnej polskiej armii na terenie kraju zakończył się wraz z zajęciem całego terytorium przez wojska niemieckie i sowieckie. Polska nie wypowiedziała wojny ZSRR, chociaż został złamany polsko-sowiecki pakt o nieagresji z 1932, który miał obowiązywać do 1945. W nocie przedstawionej w nocy 17 września 1939 sowieci jednostronnie ogłosili, że państwo polskie przestało istnieć. Polscy dyplomaci wyjechali z terytorium ZSRR dopiero po interwencji dziekana korpusu dyplomatycznego, ambasadora Rzeszy von Schulenburga. Granica niemieckiej i sowieckiej strefy okupacyjnej przebiegała według ustaleń zawartych w pakcie Ribbentrop – Mołotow podpisanym 23 sierpnia 1939 roku.
Sowieci, realizując ustalenia paktu z Niemcami, zajęli Litwę, Łotwę, Estonię. Rozpoczęli również zbrojną okupację Besarabii i północnej Bukowiny. Po wyczerpującej wojnie, zajęli także część Finlandii. W kwietniu 1940 r. hitlerowskie Niemcy najechały na Danię i Norwegię.
10 maja 1940 niemieckie wojska uderzyły na neutralne dotąd Belgię, Holandię i Luksemburg – jednak ich głównym celem było pokonanie Francji. Od 10 czerwca do wojny przeciwko Francji i Anglii przyłączyły się Włochy. Francja skapitulowała 22 czerwca 1940, Niemcy zajęli północną i zachodnią część Francji. Na południu utworzono tzw. Państwo Francuskie z siedzibą w Vichy. Angielskie lotnictwo z udziałem polskich pilotów (m.in. dywizjony 303 i 302) nie dopuściło do opanowania przestrzeni powietrznej przez Luftwaffe co uniemożliwiło Niemcom inwazję na Wielką Brytanię. Niemieckim i włoskim łupem padła natomiast Jugosławia i Grecja. Równolegle z wojną w Europie toczyły się starcia w Afryce.
Największy i najkrwawszy konflikt zbrojny w historii świata - II wojna światowa trwała od 1 września 1939 r. i do 2 września 1945 r. Pochłonęła ok. 55 milionów ludzkich istnień. Zasięg działań wojennych obejmował prawie całą Europę, walki toczyły się również w północnej Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji i na wszystkich oceanach.
Z perspektywy czasu, szukając przyczyn wybuchu II wojny światowej, analizujemy wydarzenia poprzedzających ten tragiczny konflikt.
Wysuwane przez Niemców postulaty rewizji ustaleń porządku wersalskiego z jednej strony i wzrost pretensji terytorialnych ZSRR i Japonii z drugiej, stwarzały nieustanne zagrożenie dla światowego porządku. Po zakończeniu I wojny światowej wzrosły tendencje autorytarne, które związane były z kryzysem ustroju demokratyczno-liberalnego w państwach europejskich. Przerodziły się one w kilku wypadkach w ustroje totalitarne - faszyzm we Włoszech, narodowy socjalizm w Niemczech oraz komunizm w ZSRR. Wspólną płaszczyznę porozumienia między tymi państwami tworzyły tendencje imperialne i nacjonalistyczne, posiłkowane podobnymi doktrynami ideologicznymi, dążące do zmiany porządku politycznego, gospodarczego i społecznego na świecie.
Niestety doświadczenie uczy, że historia niczego nas nie uczy. Za amnezję historyczną i ambicje imperialne rodzaj ludzki zawsze płaci milionami kolejnych ofiar.
Walenty WAKOLUK