Obiekt

Tytuł: Małżeńska przeszkoda impotencji i oziębłości płciowej w świetle akt poznańskiego konsystorza z XV wieku

Twórca:

Biniaś-Szkopek, Magdalena

Data wydania/powstania:

2019

Typ zasobu:

Artykuł naukowy oryginalny

Inny tytuł:

Kwartalnik Historyczny R. 126 nr 2 (2019)

Współtwórca:

Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk ; Polskie Towarzystwo Historyczne

Wydawca:

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Miejsce wydania:

Warszawa

Opis:

s. 253-281 : il. ; 24 cm

Abstrakt:

Małżeństwo od wieków stanowiło podstawę budowania społeczeństw, a jego zadaniem było spłodzenie i przygotowanie do życia kolejnego pokolenia. W takim rozumieniu impotencja traktowana była jako poważny problem uniemożliwiający inicjację związku. Księgi konsystorskie z terenu diecezji poznańskiej z lat 1404–1425 zawierają 22 przypadki spraw małżeństw, w których wystąpił problem impotencji. Na ich podstawie autorka odpowiada na pytania dotyczące przyczyn pojawienia się i sposobów rozwiązywania podobnych kwestii przez sądy kościelne.

Bibliografia:

Abraham Władysław, Forma zawarcia zaręczyn i małżeństwa w najnowszem ustawodawstwie kościelnym, wyd. 2, nakł. Gubrynowicza i Syna, Lwów 1913. ; Acta capitulorum Cracoviensis et Plocensis selecta (1438–1523, 1438–1525), wyd. Bolesław Ulanowski, Archiwum Komisji Historycznej 6 (1891), s. 1–183. ; Acta capitulorum nec non iudiciorum ecclesiasticorum selecta, wyd. Bolesław Ulanowski, t. 1–3, Kraków 1894–1902–1908. ; Acta Officii consistorialis Leopoliensis antiquissima, wyd. Wilhelm Rolny, Societatis Litterarum, cz. 1, Lwów 1927, cz. 2, Lwów 1930 (Zabytki Dziejowe, t. 2 i 3). ; Biniaś-Szkopek Magdalena, Analiza małżeńskich sporów sądowych zanotowanych w najstarszej księdze poznańskiego konsystorza, w: Stilo et animo. Prace historyczne ofiarowane prof. Tomaszowi Jasińskiemu w 65. rocznicę urodzin, red. Maciej Dorna, Marzena Matla, Miłosz Sosnowski, Ewa Syska, Instytut Historii UAM, Poznań 2016, s. 257–270. ; Biniaś-Szkopek Magdalena, Funkcjonowanie sądu konsystorskiego w Poznaniu w pierwszych latach XV wieku, w: Sacrum w mieście, t. 1: Średniowiecze i wczesna epoka nowożytna. Wymiar religijny, kulturalny i społeczny, red. Danuta Quirini-Popławska, Łukasz Burkiewicz, Akademia Ignatianum, Wydawnictwo WAM, Kraków 2016, s. 189–200. ; Biniaś-Szkopek Magdalena, Kobiety, mężczyźni i małżeństwo w najstarszych księgach konsystorskich poznańskich, w: Kobieta i mężczyzna. Jedna przestrzeń — dwa światy, red. Bożena Popiołek, Agnieszka Chłosta-Sikorska, Marcin Gadocha, DiG, Kraków 2015, s. 27–36. ; Biniaś-Szkopek Magdalena, Źródła waśni i konfliktów małżeńskich w Europie przed soborem trydenckim (wokół książki Charles’a Donahue, „Law, Marriage, and Society in the Later Middle Ages: Arguments about Marriage in Five Courts”, Cambridge 2007), „Historia Slavorum Occidentis” 15, 2017, 4, s. 101–114. ; Biskupski Stefan, Prawo małżeńskie Kościoła rzymskokatolickiego, t. 1, Warszawa 1956 (wyd. 1). ; Biskupski Stefan, Prawo małżeńskie Kościoła rzymskokatolickiego, t. 1: Teoria małżeństwa i prawo materialne, przyg. i uzup. zgodnie z prawem posoborowym Marian Żurowski, Warszawa 1971 (wyd. 2). ; Brundage James A., Concubinage and Marriage in Medieval Canon Law, „Journal of Medieval History” 1, 1975, 1, s. 1–17. ; Brundage James A., Impotence, Frigidity and Marital Nullity in the Decretists and the Early Decretalists, w: idem, Sex, Law and Marriage in the Middle Ages, Variorum, Aldershot-Brookfield 1993, s. 407–423. ; Brundage James A., Law, Sex and Christian Society in Medieval Europe, University of Chicago Press, Chicago 1990. ; Brundage James A., The Problem of Impotence, w: Sexual Practices and the Medieval Church, red. Vern L. Bullough, James Brundage, Prometheus Books, Buffalo 1982, s. 135–140. ; Corpus iuris canonici, edidtio Lipsiensis secunda, wyd. Aemilius Ludovicus Richter, instruxit Aemilius Friedberg, pars secunda, Lipsiae 1881 [Graz 1959]. ; Cracovia artificum 1300–1500, wyd. Jan Ptaśnik, Kraków 1917 (Źródła do Historii Sztuki i Cywilizacji w Polsce, t. 4). ; Cracovia artificum 1501–1550, zebrał Jan Ptaśnik, do druku przyg. Marian Friedberg, Kraków 1936, 1948 (Źródła do Historii Sztuki i Cywilizacji w Polsce, t. 4, 5, z. 1–2). ; Cracovia impressorum XV et XVI saeculorum, wyd. Jan Ptaśnik, Ossolineum, Lwów 1922 (Monumenta Poloniae Typographica, t. 1). ; d’Avray David L., Medieval Marriage. Symbolism and Society, Oxford University Press, Oxford 2005. ; Delimata Małgorzata, „[…] ipsam idem dux tenerrime et omni affectu diligebat”, czyli o więziach małżeńskich w polskim średniowieczu (wybrane przykłady), w: Gospodarka, społeczeństwo, kultura w dziejach nowożytnych. Studia ofiarowane Pani Profesor Marii Boguckiej, red. Andrzej Karpiński, Edward Opaliński, Tomasz Wiślicz, DiG, Warszawa 2010, s. 91–101. ; Delimata Małgorzata, „Mulieres suspectae” — przypadki niewiernych żon w aktach sądów kościelnych, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 177, 2008, s. 287–292. ; Delimata Małgorzata, Wiarołomni mężowie przed polskimi sądami kościelnymi, „Nasza Przeszłość” 104, 2005, s. 247–258. ; Dokumenty soborów powszechnych. Tekst łaciński, polski, t. IV/1, IV/2: (1511–1870), Lateran V, Trydent, Watykan I, układ i oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras, Wydawnictwo WAM — Księża Jezuici, Kraków 2007. ; Donahue Charles, „Clandestine” Marriage in the Later Middle Ages. A Reply, „Law and History Review” 10, 1992, s. 315–322. ; Donahue Charles, Law, Marriage, and Society in the Later Middle Ages. Arguments about Marriage in Five Courts, Cambridge University Press, Cambridge 2007. ; Duby Georges, Rycerz, kobieta i ksiądz. Małżeństwo w feudalnej Francji, Warszawa 1986 (oryg. franc. 1981). ; Finch Andrew J., Parental Authority and the Problem of Clandestine Marriage in the Later Middle Ages, „Law and History Review” 8, 1990, s. 189–204. ; Fossier Robert, Ludzie średniowiecza, Wydawnictwo WAM, Kraków 2009. ; Handbook of Medieval Sexuality, red. Vern L. Bullough, James A. Brundage, Garland, New York 1996. ; Hemperek Piotr, Sprawy małżeńskie w oficjalacie okręgowym w Lublinie w XV w., „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne” 17, 1970, 5, s. 27–44. ; Hemperek Piotr, Góralski Wojciech, Historia źródeł i nauki prawa kanonicznego, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1995 (Komentarz do kodeksu prawa kanonicznego z 1983 r., t. 1, cz. 1). ; Hugonis de S. Victore, De B. Mariae virginitate, w: Patrologia Latina, t. 176, ed. nova, wyd. J.P. Migne, Parisiis 1880, szp. 858–876. ; Jurek Tomasz, Sprawa Marcina Zegana i Doroty Szczepankówny. Przyczynek do kwestii świadomości genealogicznej średniowiecznego chłopstwa, „Genealogia” 9, 1997, s. 83–97. ; Kane Bronach, Impotence and Virginity in the Late Medieval Ecclesiastical Court of York, Borthwick Texts, York 2008 (Borthwick Paper 114). ; Karras Ruth Mazo, Seksualność w średniowiecznej Europie, PIW, Warszawa 2012. ; Karras Ruth Mazo, Unmarriages. Women, Men, and Sexual Unions in the Middle Ages, University of Pennsylvania Press, Philadelphia 2012. ; Koczerska Maria, Zawarcie małżeństwa wśród szlachty w Polsce późnego średniowiecza, PH 66, 1975, 1, s. 5–20. ; Kołacz-Chmiel Małgorzata, „Mulier honesta et laboriosa”. Kobieta w rodzinie chłopskiej późnośredniowiecznej Małopolski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2018. ; Kozak Adam, Łukaszewski Jakub, Osieczna i jej mieszkańcy w świetle najstarszych ksiąg konsystorza poznańskiego (1404–1425), „Rocznik Leszczyński” 15, 2015, s. 53–67. ; Kozak Adam, Miejsca działalności konsystorza generalnego w Poznaniu i jego pisarzy w pierwszej ćwierci XV wieku, w: Loca scribendi. Miejsca i środowiska tworzące kulturę pisma w dawnej Rzeczypospolitej XV–XVIII stulecia, red. Anna Adamska, Agnieszka Bartoszewicz, Maciej Ptaszyński, Wydawnictwa UW, Warszawa 2017, s. 126–151. ; Krawiec Adam, Pożądanie i rytuał. Seksualność małżeńska w późnym średniowieczu, w: Manželství v pozdním středověku. Rituály a obyčeje, red. Paweł Kras, Martin Nodl, Filosofia, Praha 2014 (Colloquia mediaevalia Pragensia 14), s. 237–248. ; Krawiec Adam, Seksualność w średniowiecznej Polsce, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2000. ; Książkiewicz Aleksandra, Sprawy małżeńskie w konsystorzu lwowskim w późnym średniowieczu, „Nasza Przeszłość” 109, 2008, s. 287–302. ; Laudum Vartense, wyd. Bolesław Ulanowski, RWHF PAU 21, Kraków 1887. ; Le Roy Ladurie Emmanuel, Montaillou. Wioska heretyków 1294–1324, przedm. Ewa Domańska, Czerwonak 2014. ; Makowski Elizabeth M., The Conjugal Debt and Medieval Canon Law, „Journal of Medieval History” 3, 1977, s. 99–114. ; Mathon Gérard, Le mariage des chrétiens, t. 1: Des origins au concile de Trente, Paris 1993. ; Michalski Maciej, Coitus albo consensus, czyli co stanowi o ważności małżeństwa. Relacja z pewnej dyskusji z XI–XIII wieku, w: Nihil superfluum esse. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesor Jadwidze Krzyżaniakowej, red. Jerzy Strzelczyk, Józef Dobosz, Instytut Historii UAM, Poznań 2000, s. 159–166. ; Nodl Martin, Clandestinum matrimonium, w: Memoria viva. Studia historyczne poświęcone pamięci Izabeli Skierskiej (1967–2014), red. Grażyna Rutkowska, Antoni Gąsiorowski, Instytut Historii PAN, Warszawa–Poznań 2015, s. 370–381. ; Noonan John T., Marital Affection in the Canonists, „Studia Gratiana” 12, 1967, s. 479– 509. ; O pokucie publicznej w Polsce, wyd. Bolesław Ulanowski, RWHF PAU 23, Kraków 1888. ; Ozorowski Mieczysław, Zarys historyczny teologii małżeństwa w średniowieczu, „Studia Teologiczne. Białystok — Drohiczyn — Łomża” 14, 1996, s. 269–277. ; Magistri Petri Lombardi Parisiensis episcopi Sententiae in IV libris distinctae, Spicilegium Bonaventurianum 4–5, Editiones Collegii S. Bonaventurae ad Claras Aquas, Grottaferrata 1971–1981. ; Praktyka w sprawach małżeńskich w sądach duchownych diecezji krakowskiej, wyd. Bolesław Ulanowski, „Archiwum Komisji Historycznej” 5, 1889. ; Regesta pontificum romanorum ab condita Ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII, t. 2, wyd. Philipp Jaffé, Gulielmi Wattenbach [et al.], Lipsiae 1888. ; Reynolds Philip L., How Marriage Became One of the Sacraments. The Sacramental Theology of Marriage from its Medieval Origins to the Council of Trent, Cambridge University Press, Cambridge 2016. ; Skierska Izabela, Rozwiązanie małżeństwa w Polsce późnego średniowiecza w świetle praktyki sądów kościelnych, w: Manželství v pozdním středověku. Rituály a obyčeje, red. Paweł Kras, Martin Nodl, Filosofia, Praha 2014 (Colloquia mediaevalia Pragensia 14), s. 25–52. ; Skierska Izabela, Źródła do badania praktyk religijnych w średniowiecznej Polsce. Akta sądów kościelnych i kapituł, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 87, 2007, s. 175–195. ; Stomma Ludwik, Rytuał pokładzin w Polsce. Analiza strukturalna, „Etnografia Polska” 19, 1975, 1, s. 51–64. ; Strzelczyk Jerzy, Heretycy, inkwizytorzy, historycy (anatomia wioski średniowiecznej), w: Pax et bellum, red. Karol Olejnik, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1993, s. 259–270. ; Szymczakowa Alicja, Obrazki z życia małżeńskiego (i nie tylko) w Polsce centralnej w średniowieczu, w: Rycerze, wędrowcy, kacerze. Studia z historii średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy Środkowej, red. Beata Wojciechowska, Waldemar Kowalski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, Kielce 2013, s. 347–355. ; Szymczakowa Alicja, Stan badań nad rodziną szlachecką późnego średniowiecza, w: Genealogia. Stan i perspektywy badań nad społeczeństwem Polski średniowiecznej na tle porównawczym, red. Jan Pakulski, Jan Wroniszewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2003, s. 76–94. ; Teksty źródłowe do dziejów kultury i sztuki z archiwaliów kurialnych i kapitulnych w Krakowie 1433–1440, wybrał i oprac. Bolesław Przybyszewski, Ossolineum, PAN, Wrocław 1988 (Cracovia artificum. Supplementa, 2). ; Teksty źródłowe do dziejów kultury i sztuki z najdawniejszych oficjaliów krakowskich 1410– 1412 oraz 1421–1424, wybrał i oprac. Bolesław Przybyszewski, Ossolineum, PAN, Wrocław 1985 (Cracovia artificum. Supplementa, 1). ; Tunia Anna, Kształtowanie się kanonicznej formy zawarcia małżeństwa, „Roczniki Nauk Prawnych” 1, 2008, 18, s. 129–159. ; Ulanowski Bolesław, O pracach przygotowawczych do historyi prawa kanonicznego w Polsce, Gebethner i Sp., Kraków 1887. ; Wiesiołowski Jacek, Zmiany społecznej pozycji kobiety w średniowiecznej Polsce, w: Kobieta w kulturze średniowiecznej Europy. Prace ofiarowane Profesor Alicji Karłowskiej-Kamzowej, red. Antoni Gąsiorowski, Wydawnictwo PTPN, Poznań 1999, s. 41–46. ; Zawilski Marcin, Małżeństwo, kobieta, cielesność. Instytucja małżeństwa w XII- i XIII-wiecznej Francji, Historia Iagellonica, Kraków 2008. ; Zubert Bronisław W., Przeszkoda wieku do małżeństwa w dekretałach papieskich i nauce prawa w drugiej połowie XII wieku, „Prawo Kanoniczne” 13, 1970, 3–4, s. 71–126. ; Żurowski Marian, Kanoniczne prawo małżeńskie Kościoła Katolickiego. Stan prawny po promulgowaniu Kodeksu Prawa Kanonicznego Kościoła Łacińskiego w 1983 r., Księgarnia św. Jacka, Katowice 1987. ; Żurowski Marian, Wpływy chrześcijańskie na pierwotne prawo polskie w sprawach małżeńskich, „Prawo Kanoniczne” 18, 1975, 1–2, s. 73–87.

Czasopismo/Seria/cykl:

Kwartalnik Historyczny

Tom:

126

Zeszyt:

2

Strona pocz.:

253

Strona końc.:

281

Format:

application/pdf

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:82294 ; 0023-5903 ; 2451-1315 ; 10.12775/KH.2019.126.2.02

Źródło:

IH PAN, sygn. A.52/126/2 Podr. ; IH PAN, sygn. A.96/126/2 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

pol

Język streszczenia:

eng

Prawa:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitalizacja:

Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Historii PAN

Dofinansowane ze środków:

Narodowy Program Rozwoju Humanistyki ;

×

Cytowanie

Styl cytowania:

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji