Object structure
Title:

Stosunki władzy na linii Smetona–Voldemaras : rola organizacji Żelaznego Wilka w litewskim systemie politycznym

Subtitle:

Kwartalnik Historyczny, R. 128 nr 4 (2021) ; Rozprawy

Creator:

Malužinas, Martinas ORCID

Institutional creator:

Polskie Towarzystwo Historyczne ISNI ; Polska Akademia Nauk, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla ISNI

Contributor:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Publisher:

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2021

Description:

p. 937-958 ; Summary in English

Type of object:

Czasopismo/Artykuł

Subject and Keywords:

Smetona, Antanas (1874-1944) ; Voldemaras, Augustinas (1883-1942) ; Lithuania - politics and government - 1918-1945 ; Lithuania - ethnic relations - 20th c. ; Polish people - Lithuania - 1900-1945 ; Jews - Lithuania - 1900-1945

Abstract:

Podejmując problematykę rozwoju i roli stosunków między Antanasem Smetoną a Augustinasem Voldemarasem oraz grup ich zwolenników w litewskim systemie politycznym w latach 1926–1940, należy wskazać podstawowe elementy, które przyczyniły się do wywołania konfliktu pomiędzy dwoma przywódcami Związku Narodowców, a mianowicie znaczenie tajnych organizacji paramilitarnych (takich jak Żelazny Wilk) w reżimie Smetony i Voldemarasa, kwestię ideologii i myśli politycznej oraz politykę wewnętrzną wobec mniejszości narodowych na Litwie. Zakres przedmiotowy artykułu wytycza konflikt w łonie partii rządzącej. Zakres podmiotowy natomiast odnosi się do prezydenta Republiki Litewskiej Antanasa Smetony, premiera Augustinasa Voldemarasa oraz działalności organizacji voldemarystów. Zakres terytorialny obejmuje ziemie litewskie oraz obszary będące pod administracją litewską (m.in. obszar Kłajpedy). Ramy chronologiczne pola badawczego wyznaczają lata 1926–1940.

References:

Anušauskas Arvydas, Lietuvos slaptosios tarnybos. 1918–1940, Mintis, Vilnius 1993
Augustaitis Jonas, Antanas Smetona ir jo veikla, Chicagos lietuvių literatūros draugija, Chicago 1965
Buchowski Krzysztof, Polacy w niepodległym państwie litewskim 1918–1940, Instytut Historii UwB, Białystok 1999
Budecki Zdzisław, Stosunki polsko-litewskie po wojnie światowej 1918–1928, Koło Naukowe Szkoły Nauk Politycznych, Warszawa 1928
Dzierżek Dorota Maria, Antanas Smetona – litewski wariant przywództwa politycznego w systemie autorytarnym, w: Kryzys przywództwa we współczesnej polityce, red. Wawrzyniec Konarski, Agnieszka Durska, Szymon Bachrynowski, Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa 2011
Eidintas Alfonsas, Antanas Smetona ir jo aplinka, Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras, Vilnius 2012
Eidintas Alfonsas, Antanas Smetona. Politinės biografijos bruožai, Mintis, Vilnius 1990
Gustainis Valentinas, Nuo Griškabūdžio iki Paryžiaus, Spindulys, Kaunas 1991
Kasparavičius Algimantas, Lietuviai ir žydai katastrofos išvakarėse. Iššūkiai ir įvaizdžiai, w: Kai ksenofobija virsta prievarta. Lietuvių ir žydų santykių dinamika XIX a. – XX a. pirmoje pusėje, red. Vladas Sirutavičius, Darius Staliūnas, Lietuvos istorijos institutas Leidykla, Vilnius 2005
Kasperavičius Algis, Dyskusje w społeczeństwie litewskim o przyszłości Wilna oraz o kwestii nawiązania stosunków dyplomatycznych z Polską w 1934 r., „Studia Podlaskie” 7, 1997, s. 113–123
Kierończyk Przemysław, Antanas Smetona i jego czasy, w: Reżimy, [rada red. Tomasz Karasek et al.], Stowarzyszenie Pro Societas, Ośrodek Analiz Polityczno-Prawnych, Gdańsk 2009 (Disputatio, t. 8), s. 103–120
Liekis Šarūnas, Žydai: „kaimynai” ar „svetimieji”? Etninių mažumų problematika Lietuvoje istorijos moksle, „Genocidas ir rezistencija” 2002, 2 (12), s. 75
Lietuvos Respublikos Ministrai Pirmininkai (1918–1940), [red. Vytautas Spečiūnas], Alma littera, Vilnius 1997
Łossowski Piotr, Litwa, Trio, Warszawa 2001 (Historia państw świata XX wieku)
Łossowski Piotr, Kraje bałtyckie na drodze od demokracji parlamentarnej do dyktatury (1918–1934), Ossolineum, Wrocław 1972
Łossowski Piotr, Stosunki polsko-litewskie 1921–1939, IH PAN, Mazowiecka Wyższa Szkoła Humanistyczno-Pedagogiczna, Warszawa–Łowicz 1997
Malužinas Martinas, Rozwój sportu litewskiego w okresie międzywojennym pod auspicjami tajnej profaszystowskiej organizacji polityczno-militarnej Żelazny Wilk, w: Polityczne kształty sportu, red. Andrzej Dubicki, Rafał Jung, Michał M. Kobierecki, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2020, s. 145–159
Markevičius Kęstutis, Voldemarininkų politinis judėjimas 1929–1934 m., Vytauto Didžiojo Universitetas, Kaunas 2012
Merkelis Aleksandras, Antanas Smetona. Jo visuomeninė, kultūrinė ir politinė veikla, Vyčio paramos fondas, New York 1964
Motuzas Antanas, Sparnuotieji metai, „Karys” 1980, 2, s. 48
Rudis Gediminas, Augustinas Voldemaras ir voldemarininkai, A. Voldemaras, Pastabos saulėlydžio valandą, Mintis, Vilnius 1992
Rudis Gediminas, Lietuvos karininkijos nuotaikų 1934 m. analizė, Vilnius 1999
Truska Liudas, „Aksominė” Antano Smetonos diktatūra Lietuvoje (1927–1940), w: Diktatūriniai ir autoritariniai režimai Vidurio ir Rytų Europoje XX amžiaus pirmoje pusėje. Ar išmoktos istorijos pamokos?, Danielius, Vilnius 2007
Truska Liudas, Lietuviai ir Žydai nuo XIX a. pabaigos iki 1941 m. birželio, Vilniaus Pedagoginis Universitetas, Vilnius 2005
Truska Liudas [et al.], Lietuvos Respublikos prezidentai. Antanas Smetona, Aleksandras Stulginskis, Kazys Grinius, Algirdas Mykolas Brazauskas, Valstybinis leidybos centras, Vilnius 1995
Truska Liudas, Vareikis Vygantas, Holokausto prielaidos. Antisemitizmas Lietuvoje XIX antroji pusė – 1941 m. birželis, Margi raštai, Vilnius 2004
Vaičenonis Jonas, Lietuvos kariuomenė valstybės politinio gyvenimo verpetuose 1927–1940, Baltos Lankos, Vilnius 2004
Venclauskas Linas, Nauji žydų svetimumo aspektai XX amžiaus trečiojo-ketvirtojo dešimtmečių lietuvių periodikoje, „Dabai ir dienos” 2010, 54, s. 76

Relation:

Kwartalnik Historyczny

Volume:

128

Issue:

4

Start page:

937

End page:

958

Resource type:

Text

Detailed Resource Type:

Article : original article

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

2451-1315 ; 0023-5903 ; 10.12775/KH.2021.128.4.04

Source:

IH PAN, sygn. A.96/128/4 ; IH PAN, sygn. A.52/128/4 Podr. ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY-ND 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY-ND 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY-ND 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of History PAS

Projects co-financed by:

-

Access:

Open

×

Citation

Citation style: