Czy te hektary urosły? Zmiany w doświadczaniu czasu w dwóch społecznościach wiejskich w Polsce

Bilewicz, Aleksandra

doi:0071-1861

Download

Title: Czy te hektary urosły? Zmiany w doświadczaniu czasu w dwóch społecznościach wiejskich w Polsce

Abstract:

The aim of the article is the analysis of changes in narratives about time among the members of two rural communities in Poland on the basis of ethnographic research. The point of departure of the analysis was the assertion of the interviewees that the members of the communities have less time for social interaction than 20–60 years before (it concerns older research participants, around 50–70 years of age). It happens despite ongoing mechanization of agriculture and of household chores, which should spare time. I try to explain this phenomenon referring to changes in agriculture and also to studies on changes in experiencing time in the postmodern era, resulting in a presentist orientation and the impression of time acceleration. I assert that this phenomenon is influenced by an intensive modernization of the countryside, among that the social and economic differentiation of rural dwellers, the influence of new media and consumerist aspirations are particularly significant

References:

Abglemagnon Francois N’Sougan 1979, Time in Rural Societies and Rapidly Changing Societies, [w:] F. Greenaway (red.), Time and the Sciences, UNESCO, Paris, s. 163–174.
Abou-Zeid Ahmed M. 1979, The Concept of Time in Peasant Society, [w:] Frank Greenaway (red.), Time and the Sciences, UNESCO, Paris, s. 119–128.
Adam Barbara 1995, Timewatch. The Social Analysis of Time, Polity Press, Cambridge.
Bertman Stephen 1998, Hyperculture: The Human Cost of Speed, Praeger Publishers, Westford.
Bolek Maria 2020, Czas wolny na współczesnej wsi, [w:] Amanda Krzyworzeka (red.), Praca na wsi. Szkice etnologiczne, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 198–220.
Bourdieu Pierre 1990, Time Perspectives of the Kabyle, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 219–237.
Brzozowska-Krajka Anna 1994, Symbolika dobowego cyklu powszedniego w polskim folklorze tradycyjnym, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Bukraba-Rylska Izabella 2009, Polska wieś okresu transformacji: mity i rzeczywistość, Wieś i Rolnictwo, nr 4 (145), s. 29–49.
Burszta Józef 1976, Społeczności lokalne, [w:] Maria Biernacka, Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kutrzeba-Pojnarowa, Wanda Paprocka (red.), Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 437–476.
Coser Lewis, Coser Rose 1990, Time Perspective and Social Structure, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 191–202.
Dunn Elizabeth 2008, Prywatyzując Polskę: o bobofrutach, wielkim biznesie i restrukturyzacji pracy, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
Elias Norbert 2016, Esej o czasie, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Frankowski Eugenjusz 1928, Kalendarz obrzędowy ludu polskiego, Skład główny „Nasza Księgarnia”, Warszawa.
Gell Alfred 2020, The Anthropology of Time. Cultural Construction of Temporal Maps and Images, Routledge, New York.
Gloger Zygmunt 1908, Rok polski: w życiu, tradycyi i pieśni, Księgarnia Gebethnera i Wolfa, Warszawa.
Główny Urząd Statystyczny 2021, Powszechny Spis Rolny 2020. Raport z wyników, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rolnictwo-lesnictwo/psr-2020/powszechny-spis-rolny-2020-raport-z-wynikow,4,1.html (dostęp: 2.06.2023).
Halamska Maria, Zwęglińska-Gałecka Dominika 2018, Od wsi chłopskiej do robotniczej, [w:] Maria Halamska, Monika Stanny, Jerzy Wilkin (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 1, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa s. 203–249.
Hann Chris, Humphrey Caroline, Verdery Katherine 2002, Introduction: Postsocialism as a Topic of Anthropological Investigation. Farewell to the Socialist Other, [w:] Christopher M. Hann (red.), Postsocialism. Ideals, Ideologies and Practices in Eurasia, Routledge, London, s. 1–28.
Hodes Leara N., Thomas Kevin G.F. 2021, Smartphone Screen Time: Inaccuracy of Self-reports and Influence of Psychological and Contextual factors, Computers and Human Behavior, vol. 115, s. 106616.
Joyce Patrick 2024, Remembering Peasants. A Personal History of a Vanished World, Penguin Books, London.
Kalinowska Magda 2020, Duży jako obcy. Kategoria „dużego” gospodarza w narracjach społeczności rolniczej w gminie Sokoły, [w:] Amanda Krzyworzeka (red.), Praca na wsi. Szkice etnologiczne, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 112–153.
Karaczun Zbigniew, Kassenberg Andrzej (red.) 2019, Atlas rolny. Dokąd zmierza europejska Wspólna Polityka Rolna, Heinrich Böll Stiftung, Instytut na rzecz Ekorozwoju, Warszawa.
Kiray Mübeccel B. 1979, The Concept of Time in Rural Societies, [w:] Frank Greenaway (red.), Time and the Sciences, UNESCO, Paris, s. 129–142.
Konecki Krzysztof 1998, Czas a badania socjologiczne, Acta Universitatis Lodziensis. Folia sociologica, nr 27, s. 179–195.
Kosiorowska Agnieszka 2020, Kwestionując bakterie. Opór podlaskich rolników wobec wymuszonego postępu, [w:] Amanda Krzyworzeka (red.), Praca na wsi. Szkice etnologiczne, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 75–11.
Lewis J. David, Weigar Andrew J. 1990, The Structures and Meanings of Social-Time, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 77–104.
Matyka Mariusz, Krasowicz Stanisław, Kopiński Jerzy 2016, Zmiany produkcji rolniczej w Polsce w latach 2000–2014, Studia BAS, vol. 4, nr 48, s. 7–36.
Mokras-Grabowska Justyna 2015, Czas wolny w dobie postmodernizmu, Folia Turistica, nr 34, s. 11–30.
Mukerjee Radhakamal 1990, Time, Technics and Society, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 47–55.
Munn Nancy N. 1992, The Cultural Anthropology of Time: A Critical Essay, Annual Review of Anthropology, vol. 21, s. 93–123.
Niedek Mikołaj 2024, Każdego dnia w Polsce znika 55 gospodarstw. Jak odpowiedzieć na hipokryzję polityki klimatycznej UE? https://nowakonfederacja.pl/kazdego-dnia-w-polsce-znika-55-gospodarstw-rolnych-jak-odpowiedziec-na-hipokryzje-polityki-klimatycznej-ue/ (dostęp: 07.02.2025).
Nowosz Witold 1976, Zajęcia rolnicze i hodowlane, [w:] Maria Biernacka, Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kutrzeba-Pojnarowa, Wanda Paprocka (red.) Etnografia Polski. Przemiany Kultury Ludowej, t. 1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 185–146.
Orłowski Witold M. 2024, Czy polskie rolnictwo wykorzystało szanse tworzone przez członkostwo w Unii Europejskiej? Ocena makroekonomiczna, [w:] Chmieliński Paweł, Gorzelak Grzegorz (red.), Polska wieś i polskie rolnictwo. 20 lat w Unii Europejskiej, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 139–156.
Pine Frances 2007, Dangerous Modernities? Innovative Technologies and the Unsettling Agriculture in Rural Poland, Critique of Anthropology, vol. 27 (2), s. 183–201.
Pine Frances 2014, Migration as Hope. Space, Time and Imagining the Future, Current Anthropology, vol. 55 (9), s. 95–104.
Sorokin Pitrim, Merton Robert 1990, Social-Time: A Methodological and Functional Analysis, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 56–66.
Stomma Ludwik 1986, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa.
Tarkowska Elżbieta 1992, Czas w życiu Polaków, Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Tarkowska Elżbieta 2006, Zygmunt Bauman on Time and Detemporalisation Processes, Polish Sociological Review, vol 3, nr 155, s. 357–374.
Tarkowska Elżbieta 2016, Pamięć w kulturze teraźniejszości, Kultura i Społeczeństwo, nr 4, s. 121–141.
Thrift Nigel 1990, The Making of a Capitalist Time Consciousness, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 105–129.
Van der Ploeg Jan Douwe 2008, The New Peasantries: Struggles for Autonomy and Sustainability in an Era of Empire and Globalization, Earthscan, London–Sterling, VA.
Van der Ploeg Jan Douwe 2018, The New Peasantries: Rural Development in Times of Globalization, Routledge, London.
Verdery Katherine 1996, What Was Socialism, and What Comes Next?, Princeton University Press, Princeton.
Verdery Katherine 2003, The Vanishing Hectare. Property and Value in Postsocialist Transylvania, Cornell University Press, New York.
Verdery Katherine 2008, Property and Politics in and after Socialism, Revista Română de Sociologie, serienouă, anul XIX, nr 1–2, s. 37–55.
Zadrożyńska Anna 1985, Homo faber i homo ludens. Etnologiczny szkic o pracy w kulturach tradycyjnej i współczesnej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Zegar Józef Stanisław 2012, Współczesne wyzwania w rolnictwie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zegar Józef Stanisław 2015, Polskie rolnictwo w okresie dwóch przełomów – transformacji ustrojowej i integracji europejskiej, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, vol. 41, nr 1, s. 148–160.
Zerubavel Eviatar 1990, Private-Time and Public-Time, [w:] John Hassard (red.), The Sociology of Time, St. Martin’s Press, New York, s. 169–177.