Typologia mieszkalnictwa w gminach Polski z wykorzystaniem algorytmu Gaussian Mixture Models = A Typology of Housing in Polish Municipalities Using Gaussian Mixture Models Algorithm

Horynek, Hubert

doi:0033-2143 (print)

- ris
- BibTeX
- EndNote
- Csv

Typologia mieszkalnictwa w gminach Polski z wykorzystaniem algorytmu Gaussian Mixture Models = A Typology of Housing in Polish Municipalities Using Gaussian Mixture Models Algorithm Horynek, Hubert

Object structure

Typologia mieszkalnictwa w gminach Polski z wykorzystaniem algorytmu Gaussian Mixture Models = A Typology of Housing in Polish Municipalities Using Gaussian Mixture Models Algorithm

Przegląd Geograficzny T. 98 z. 2 (2026)

Horynek, Hubert : Autor

housing ; typology of municipalities ; Gaussian Mixture Models ; demographic demand ; housing production ; housing stock

Housing is conceptualized as a system of interrelated components comprising demographic demand, new housing supply, and the existing housing stock. The aim of this article is to identify a typology of municipalities in Poland based on a multidimensional analysis of data, treating housing primarily as a social function rather than as a market good or a spatial form. The study adopts an exploratory approach and applies cluster analysis using the Gaussian Mixture Models algorithm. The analysis is based on data for the base year 2024 and employs both stock variables, describing the condition of the housing stock, and flow variables, capturing historical and projected dynamics of housing processes. The variables were selected to reflect key dimensions of housing functioning in local government units. A multiscalar approach was applied, with the typology first developed at the county level, and then municipalities were assigned to determined types and subtypes. The optimal number of clusters was determined based on the criterion of interpretative stability and functional clarity of the resulting solutions. As a result, five main housing types and fifteen subtypes were identified, representing distinct trajectories of housing stock reproduction. The findings offer practical implications for housing policy and spatial planning, while also contributing methodologically to research on spatial typologies through the combined use of stock and flow data and the application of GMM in the analysis of housing in Poland.
;

Belniak, S., & Głuszak, M. (2011). Uwarunkowania i zróżnicowanie lokalnych rynków mieszkaniowych w Polsce. Zeszyty Naukowe, 192. Poznań: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, 20-29. Bem, A., & Jeż, O. (2025). Zróżnicowanie efektywności gospodarowania mieszkaniowym zasobem gmin w Polsce - ujęcie diagnostyczne. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 4, 22-43. https://doi.org/10.31743/ppe.19138
Cesarski, M. (2006). Mieszkalnictwo i osadnictwo w integracji europejskiej-możliwości i bariery. W: K. Żukrowska (red.), Integracja europejska - nowe bariery czy trwały kryzys? (s. 167-181). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Ciok, S., & Ilnicki, D. (2018). Przestrzenne i czasowe zróżnicowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 183, 333-344.
Deschermeier, P., Henger, R.M., Seipelt, B., & Voigtländer, M. (2016). Zuwanderung, Wohnungsnachfrage und Baubedarfe: Aktualisierte Ergebnisse des IW Wohnungsbedarfsmodells. IW-Report, 18. Köln: Institut der deutschen Wirtschaft.
Deschermeier, P., Henger, R., Seipelt, B., & Voigtländer, M. (2017). Wohnungsmarkt: politische Implikationen des zukünftigen Baubedarfs. W: Perspektive 2035 - Wirtschaftspolitik für Wachstum und Wohlstand in der alternden Gesellschaft. Schriften zur Wirtschaftspolitik (s. 197-206). Köln: Institut der Deutschen Wirtschaft.
Dolata, M., & Lira, J. (2017). Relatywne zmiany poziomu zasobów mieszkaniowych i wyposażenia techniczno-sanitarnego mieszkań na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego. Wiadomości Statystyczne, 10, 52-68.
Foryś, I. (2009). Wykorzystanie analizy wielowymiarowej do oceny potencjału rozwoju lokalnego rynku nieruchomości mieszkaniowych. Studia i Materiały Towarzystwa Naukowego Nieruchomości, 17(2), 7-19.
Groeger, L. (2012). Próba typologii przestrzeni mieszkaniowej miast województwa łódzkiego. W: J. Dzieciuchowicz, L. Groeger (red.), Kształtowanie przestrzeni mieszkaniowej miast (s. 49-67). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Groeger, L. (2013). Zróżnicowanie i wartościowanie przestrzeni mieszkaniowej na przykładzie miast województwa łódzkiego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
GUS. (2026). Ludność wg grup wieku i płci. Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/2137?back=True (26.01.2026).
GUS. (2026). Zasoby mieszkaniowe - wskaźniki. Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/2430?back=True (26.01.2026).
GUS. (2026). Mieszkania wyposażone w instalacje - w % ogółu mieszkań. Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/2431?back=True (26.01.2026).
GUS. (2026). Urodzenia żywe, zgony i przyrost naturalny na 1000 ludności. Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/3428?back=True (26.01.2026).
GUS. (2026). Mieszkania oddane do użytkowania (dane kwartalne). Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/3821?back=True (26.01.2026).
GUS. (2026). Mieszkania zamieszkane wg liczby izb i okresu budowy budynku. Bank Danych Lokalnych. Pobrane z: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/metryka/4375?back=True (26.01.2026).
Held, T., Mäding, A., & Schmitz-Veltin, A. (2021). Abschätzung zum Wohnungsbedarf erstellt. Statistik und Informationsmanagement, 81, 72-81.
Henger, R.M., & Voigtländer, M. (2019). Ist der Wohnungsbau auf dem richtigen Weg? Aktuelle Ergebnisse des IW-Wohnungsbedarfsmodells. IW-Report, 28. Köln: Institut der Deutschen Wirtschaft.
Horynek, H. (2024). Convergence between Increased Light Pollution and Urban Sprawl Dynamic in Poland (2012-2022). Geomatics and Environmental Engineering, 18(6), 73-93. https://doi.org/10.7494/geom.2024.18.6.73
Horynek, H. (2026). Spatial variation in the technical and qualitative condition of the housing stock: Evidence from the 2021 National Population and Housing Census. Budownictwo i Architektura, 25(1). https://doi.org/10.35784/bud-arch.8776
IW. (2017). Perspektive 2035 - Wirtschaftspolitik für Wachstum und Wohlstand in der alternden Gesellschaft. Schriften zur Wirtschaftspolitik, Bd, 7. Köln: Institut der Deutschen Wirtschaft.
Kirchner, J., & Rodenfels, M. (2017). Wohnungsbedarfsprognose für die hessischen Landkreise und kreisfreien Städte. Eine Untersuchung im Auftrag des Hessischen Ministeriums für Umwelt, Klimaschutz, Landwirtschaft und Verbraucherschutz. Darmstadt.
Klug, G.C., Thöne, M., & Schneider, S. (2017). Nachhaltige Finanzplanung im Konzern Stadt Köln: Handlungsfähig bleiben, Infrastruktur stärken, Tragfähigkeit erreichen. Der Gemeindehaushalt, 5, 97-104.
KPRM. (2025). Strategia Rozwoju Polsk do 2035 r. Projekt średniookresowej strategii rozwoju kraju do konsultacji publicznych. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-polski-do-2035-r--projekt-do-konsultacji-publicznych (26.01.2026).
Kucharska-Stasiak, E., Kusideł, E., Zaleczna, M., & Żelazowski, K. (2020). Procesy konwergencji na europejskich rynkach mieszkaniowych. Ujęcie międzynarodowe i regionalne. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Lipski, A. (2020). Rola mieszkania w obliczu nowoczesnych form życia rodzinnego. Social Policy Issues, 11, 15-33.
Marszałek, Ł. (2023). Zróżnicowanie przestrzenne warunków zamieszkania w województwie pomorskim i zachodniopomorskim w latach 2018-2020. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 67, 69-89. https://doi.org/10.14746/rrpr.2023.67s.06
Miklaszewska, A., Marks-Krzyszkowska, M., & Starosta, P. (2024). Rozwój lokalny a polityka mieszkaniowa w gminach wiejskich. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Milewska-Osiecka, K., & Ogrodowczyk, A. (2015). Warunki mieszkaniowe w małych miastach Polski ze szczególnym uwzględnieniem Uniejowa. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, 19, 129-148. https://doi.org/10.18778/1508-1117.19.09
Milewska-Wilk, H., & Nowak, K. (2022). Dane o mieszkalnictwie w Polsce. Warszawa: Instytut Rozwoju Miast i Regionów.
Muczyński, A. (2009). Grupowanie nieruchomości wspólnot mieszkaniowych z wykorzystaniem sieci Kohonena. Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum, 8(4), 5-15.
Muzioł-Węcławowicz, A., & Salamon, M. (red.). (2015). Mieszkalnictwo w Polsce. Analiza wybranych obszarów polityki mieszkaniowej. Warszawa: Habitat for Humanity.
Nowak, K. (2023). Przestrzenne zróżnicowanie sytuacji mieszkaniowej w procesie przemian demograficznych. Studia Regionalne i Lokalne, 25(94), 83-100.
Olech, P. (2010). Wykluczenie mieszkaniowe - zarys głównych problemów mieszkaniowych w Polsce oraz rekomendacje dla całościowej polityki społecznej. EAPN Polska Report.
Piszczek, S. (2025). Zasoby mieszkaniowe w polskich miastach wojewódzkich i marszałkowskich: 2013 i 2023. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 1, 47-63.
Rapacki, R. (red.). (2019). Diversity of patchwork capitalism in Central and Eastern Europe. Taylor & Francis
Raźniak, P., & Winiarczyk-Raźniak, A. (2014). Warunki mieszkaniowe jako wymiar procesów suburbanizacji w wybranych obszarach metropolitalnych w Polsce. Acta Geographica Silesiana, 16, 73-82.
Samorek, B., & Cichocki, M. (2023). Polski rynek nieruchomości mieszkaniowych. Warszawa: Instytut Rozwoju Miast i Regionów.
Siedlecka, A., & Smarzewska, A. (2013). Warunki mieszkaniowe jako miernik obiektywnej jakości życia osób niepełnosprawnych. Zeszyty Naukowe SGGW-Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 102, 155-166
Sikora-Fernandez, D. (2018). Deprywacja mieszkaniowa w Polsce na podstawie wybranych czynników. Space-Society-Economy, 26, 103-116. https://doi.org/10.18778/1733-3180.26.05
Sobczak, A. (1986). Standard mieszkaniowy jako czynnik dzietności rodzin. Prace z Zakresu Gospodarki Przestrzennej, Zeszyty Naukowe, 1(121), 27-41.
Surówka, M. (2019). Analiza stanu i struktury zasobów mieszkaniowych oraz ich wpływ na sytuację mieszkaniową w Polsce. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 63(11), 155-164. https://doi.org/10.15611/pn.2019.11.11
Szymańska, D., & Biegańska, J. (2011). Obszary wiejskie w Polsce w świetle analizy wybranych elementów infrastruktury i mieszkalnictwa. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 14, 57-74.
Walesiak, M., Obrębalski, M., & Bąk, A. (2003). Zastosowanie metod klasyfikacji w ocenie sytuacji mieszkaniowej powiatów woj. dolnośląskiego. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Zarządzanie i Marketing. Aspekty makro- i mikroekonomiczne, 978(25), 150-159.
Wilczek, M.T. (2014). Standard mieszkaniowy w Polsce na tle państw sąsiednich, członków Unii Europejskiej. Studia Ekonomiczne, 204, 195-209.
Zapotoczna, M. (2014). Taksonomiczna analiza przestrzennego zróżnicowania potrzeb mieszkaniowych w Polsce. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 367, 378-386.