Obiekt

Tytuł: Problem sakralizacji wina i chleba w późnym średniowieczu i w czasach nowożytnych

Twórca:

Szajt, Jakub ; Wachowski, Krzysztof (1943- )

Data wydania/powstania:

2013

Typ zasobu:

Text

Inny tytuł:

Archeologia Polski T. 58 Z. 1-2 (2013)

Współtwórca:

Zych, Iwona. Tł.

Wydawca:

Instytut Archeolgoii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Miejsce wydania:

Warszawa

Opis:

il. ; 25 cm

Abstrakt:

Zarówno katolicy, jak i później protestanci odczuwali potrzebę głębszego przeżywania wiary także w warunkach domowych. W obu wypadkach sięgnięto do Ostatniej Wieczerzy, kiedy Jezus zwrócił się do apostołów, by pili wino i jedli chleb, które przemienią się odpowiednio w krew i ciało Pana. Katolicy wierzący, iż przemiana taka istotnie następuje, wykorzystywali do rozlewania wina cynowe dzbanuszki typu Hansekanne, wewnątrz których znajdował się znak pielgrzymi lub plakietka dewocyjna, najczęściej ze sceną Ukrzyżowania. Protestanci traktowali tę przemianę jedynie symbolicznie i wykorzystywali gliniane dzbanki ze sceną Ukrzyżowania znajdującą się jednak na zewnętrznej powierzchni naczynia. Ponadto znany jest gliniany półmisek ze sceną Ukrzyżowania, na którym zapewne umieszczano chleb, aby dokonać jego symbolicznej sakralizacji

Bibliografia:

Bertram F., Zimmermann H. 1967. Begegnungen mit Zinn, Praha ; Biblia Sacra Veteris et Novi Testamenti, wyd. 2, Basileae. 1591 ; Biblia Tysiąclecia, wyd. 5, Warszawa–Poznań. 2000 ; Bolesławiec-Vrhlabí. Śladami wspólnej historii, Bolesławiec. 2009 ; Borkowski T. 1998. Materialne przejawy codziennej religijności w średniowiecznych miastach śląskich, Archaeologia Historica Polona, t. 7, Toruń, s. 47–69 ; Borkowski T. 2004. Produkcja figurek ceramicznych w późnośredniowiecznym Wrocławiu, [w:] Wrocław na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. Materialne przejawy życia codziennego, J. Piekalski, K. Wachowski red., Wratislavia Antiqua 6, Wrocław, s. 207–244 ; Braun E. W. 1907. Eine Gruppe schlesischer Hafnerkeramik aus der II. Hälfte des 16. Jahrhunderts, „Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift”, Breslau (NF), t. 4, s. 122–123 ; Buśko C. 1997. Archeologia w Rynku (Katalog wystawy), Wrocław ; Bylina S. 1984. Nowa dewocja, postawy wiernych i kult maryjny w Europie środkowej późnego średniowiecza, „Studia Claromontana”, t. 5, s. 4–32 ; Chudzińska B. 2004. Obrączka z napisem z muszyńskiego zamku, czyli kogo i o co proszono – inskrypcja typu HILF GOTT MARIA, „Sprawozdania Archeologiczne”, t. 56, s. 197–221 ; Ehrlich B. 1917. Keramische und andere ordenszeitliche Funde in der Stadt Elbing und in der Elbinger Umgegend, „Mitteilungen des Kopernicusvereins für Wissenschaft und Kunst des Städtischen Museums zu Elbing”, z. 25 s. 3–76 ; Forstner D. 2001. Świat symboliki chrześcijańskiej. Leksykon, Warszawa ; Goliński M. 2006. Wrocławskie spisy zastawów, długów i mienia żydowskiego z 1453 roku. Studium z historii kredytu i kultury materialnej, Historia 173, Wrocław ; Haasis - Berner A., Poettgen J. 2002. Die mittelalterlichen Pilgerzeichen der Heiligen Drei Könige. Ein Beitrag von Archäologie und Campanologie zur Erforschung der Wallfahrt nach Köln, Zeitschrift für Archäologie des Mitetalalters, R. 30, s. 173–202 ; Haedeke H. U. 1964. Altes Zinn, Leipzig ; Haedeke H. U. 1973 Zinn. Zentren der Zinngießerkunst von der Antike bis zum Jugendstil, Leipzig ; Hahn R. 1914. Der Fund mittelalterlicher Gefäße im Baugrunde alter Häuser zu Liegnitz und dessen Bedeutung für die Volkskunde, „Mitteilungen des Geschichsts- und Altertumsereins zu Liegnitz”, z. 5, s. 142–194 ; Heindel I. 1986. Ave-Maria-Schnallen mit Inschriften, „Zeitschrift für Archäologie”, t. 10, s. 65–79 ; Heindel I. 1990. Riemen- und Gürtelteile im westslawischen Siedlungsgebiet, Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte der Bezirke Rostock, Schwerin und Neubrandenburg 23, Berlin ; Hintze E. 1909. Schlesische Zinngiesserwerkstätten, „Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift”, Breslau (NF), t. 5, s. 169–200 ; Hintze E. 1910. Eine schlesische Zinnkanne vom Jahre 1506 in der Sammlung Oppler in Hannover, „Der Cicerone Halbmonatsschrift für die Interessen des Kunstforschers & Sammlers”, t. 2, z. 9, s. 303–307 ; Hintze E. 1924. Formengeschichte des schlesischen Zinns, „Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift”, Breslau (NF), t. 8, s. 47–73 ; Hintze E. 1926. Die deutschen Zinngiesser und ihre Marken, t. 4, Schlesische Zinngiesser, Leipzig ; Imbach J. 2005. Książęta Kościoła, artyści i kurtyzany, Wrocław ; Kochanowska - Reiche M. 2003. Mistyczne średniowiecze, Leski ; Kohlhaussen H. 1935. Schlesischer Kulturspiegel. Im Rahmen der Kunstsammlungen der Stadt Breslau, Breslau ; Kolegia uniwersyteckie średniowiecznej Europy. Katalog wystawy Muzeum UniwersytetuJagiellońskiego, D. Ambrożewicz, G. Fallowa red., Kraków. 2007 ; Kościński B. 2003. Badania w obrębie średniowiecznego portu gdańskiego (Stan. 103 – Zielona Brama w Gdańsku), XIII Sesja Pomorzoznawcza, t. 2, H. Paner, M. Fudziński red., Gdańsk, s. 357–384 ; Kraków. Europejskie miasto prawa magdeburskiego 1257–1791 (Katalog wystawy), Kraków. 2007 ; Krawczyk M. 2004. Ratownicze badania archeologiczne przy ul. Bielawskiej w Nysie, województwo Opolskie, [w:] Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2001–2002, E. Tomczak red., Katowice, s. 236–244 ; Krawczyk M. 2004. Ratownicze badania archeologiczne przy ulicy Celnej w Nysie, województwo Opolskie, [w:] Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2001–2002, E. Tomczak red., Katowice , s. 257–268 ; Lauffer O. 1913. Spätmittelalterliche Zinnfunde aus Hamburg und einige niederdeutsche Vergleichstücke, Mitteilungen aus dem Museum für hamburgische Geschichte 4, Hamburg ; Leciejewicz L., Rębkowski M. 2000. Kołobrzeg. Średniowieczne miasto nad Bałtykiem, Kołobrzeg ; Ludwisarstwo stargardzkie i pomorskie XIV–XVII wieku. Katalog wystawy, M. Majewski red., Stargard. 2003 ; Łesiuk M. 2005. Wykopaliska archeologiczne, [w:] Średniowieczna warownia rycerza – rabusia Czarnego Krzysztofa w świetle badań archeologicznych i historycznych, Bolesławiec, s. 12–17 ; Masner K. 1900. Zur schlesischen Keramik der Renaissancezeit, „Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift”, Breslau (NF), t. 1, s. 122–132 ; Mory L. 1972. Schönes Zinn. Geschichte, Formen und Probleme, München ; Muzyczuk A., Gancarski J. 2001. Płytka ze sceną Ukrzyżowania z domniemanego domu wójtowskiego na Rynku w Krośnie, Dzieje Podkarpacia, t. 5, Krosno, s. 475–480 ; Nadolski D. 1986. Zunftzinn. Formenvielfalt und Gebrauch bei Fest und Alltag des Handwerks, Leipzig ; Nawrolska G. 2004. Dokąd pielgrzymowali elblążanie w średniowieczu? Znaki pielgrzymie świadectwem pobożnych pielgrzymek, [w:] Archaeologia et historia Urbana, R. Czaja, G. Nawrolska, M. Rębkowski, J. Tandecki red., Elbląg, s. 517–527 ; Nawrolska G. 2008. A Way of Life. Luxury in a Medieval Town, [w:] Luxus und Lifestyle, M. Gläser red., Lübecker Kolloquium zur Stadtarchäologie im Hanseraum VI, Lübeck, s. 509–527 ; Ornamenta Silesiae. Tysiąc lat rzemiosła artystycznego na Śląsku, M. Starzewska red., Wrocław. 2000 ; Piekalski J. 2008. Wohlstand und Luxus in der mittelalterlichen Stadt Breslau, [w:] Luxus und Lifestyle, M. Gläser red., Lübecker Kolloquium zur Stadtarchäologie im Hanseraum VI, Lübeck, s. 545–556 ; Piekalski J., Wachowski K. 2006. Mieszczański Wrocław w późnym średniowieczu, „Archeologia Żywa”, nr 2 (36), s. 76–82 ; Piekalski J., Wachowski K. 2009 Die Wende des 15. und 16. Jahrhunderts in den Städten Schlesiens, [w:] Zwischen Tradition und Wandel. Archäologie des 15. und 16. Jahrhunderts, B. Scholkmann, S. Frommer C. Vossler, M. Wolf red., Tübingen, s. 409–420 ; Polak Z. 1997. Zabytki metalowe, [w:] Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu, t. II, M. Rębkowski red., Kołobrzeg, s. 171–180 ; Ptaśnik J. 1914. Studya nad patrycjatem krakowskim wieków średnich, cz. II: dodatek: Materiały do mieszczańskiego domu wieku XV, Rocznik Krakowski, t. 16, s. 50–71 ; Regesty śląskie, t. II: 1349–1354, wyd. W. Korta, Wrocław 1983 ; Regulska G. 2001. Gotyckie złotnictwo na Śląsku, Warszawa ; Rębkowski M. 2004. Pielgrzymki mieszkańców średniowiecznych miast południowego wybrzeża Bałtyku w świetle znalezisk znaków pątniczych. Wstęp do badań, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. 52, nr 2, s. 153–188 ; Sachs R. 1982. Schlesische Lederkleinkunst des Spätmittellaters, „Jahrbuch des schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität” 23, s. 147–169 ; Schultz A. 1871. Excerpte aus Breslauer Stadtbüchern, bezüglich der Privatalterthümer, Anzeiger für Kunde der deutschen Vorzeit (NF), t. 18, nr 1–5, szp. 12–16, 44–47, 75–80, 100–104 ; Spencer B. 1998. Pilgrim Souvenirs and Secular Badges, Medieval Finds from Excavations in London, London ; Stará D. 1976. Zinn, [w:] Das große Bilderlexikon der Antiquitäten, Dresden, s. 351–378 ; Strauss K. 1928. Schlesische Keramik, Strassburg ; Szczepkowka - Naliwajek K. 1987. Złotnictwo gotyckie Pomorza Gdańskiego, Ziemi Chełmińskiej i Warmii, Wrocław ; Taylor R. 2006. Przewodnik po symbolice Kościoła, Warszawa ; Tuchołka - Włodarska B. 1992. Cyna od XV do XIX wieku. Katalog stałej wystawy ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, Gdańsk ; Tuchołka - Włodarska B. 1995. Dzbany cynowe z Gniezna, [w:] Gniezno. Pierwsza stolica Polski, miasto świętego Wojciecha. Katalog wystawy 29 września 1994 – 31 stycznia 1995 roku, s. 169–171 ; Tuchołka - Włodarska B. 1995. Jeszcze raz w sprawie cyny w Polsce i znaków na gdańskich srebrach. Uwagi polemiczne do recenzji A.K.F. Wołosza, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. 43, nr 4, s. 511–524 ; Wachowski K. 2005. Średniowieczne pielgrzymki mieszkańców Śląska, „Archeologia Polski”, t. 50, z. 1–2, s. 103–128 ; Wachowski K. 2011 Blisko i daleko od morza. Kultura materialna miast hanzeatyckich, [w:] Polska w średniowieczu. Przemiany strukturalne. Podmioty i przedmioty w badaniach historycznych, M. Adamczewski red., Warszawa, s. 125–159 ; Wachowski K., Jaroch E. 2009. Artystyczne wyroby skórzane w późnym średniowieczu. Problem wytwórczości w Europie Środkowo-Wschodniej, Archaeologia Historica Polona, t. 28, s. 97–119 ; Wachowski K., Sachs R. 1989. Die Renaissancekeramik in der schlesischen Fürstentumshauptstadt Brieg (Brzeg), [w:] Die Keramik vom Niederrhein und ihr internationales Umfeld. Internationales Keramik-Symposium in Duisburg, Düsseldorf und Neuss 1988, J. Naumann red., Beiträge zur Keramik 3, Düsseldorf, s. 53–54 ; Wachowski K., Witkowski J. 2003. Wrocław wobec Hanzy, „Archeologia Polski”, t. 48, z. 1–2, s. 201–221 ; Wiśniewski Z. 1993. Inwentarz zabytków ruchomych pozyskanych podczas eksploracji zasypiska wewnętrznej fosy miejskiej w obrębie wschodniej części placu Dominikańskiego, „Silesia Antiqua”, t. 35, s. 331–354 ; Witkowski J. 1997. Gotycki ołtarz główny kościoła Świętych Piotra i Pawła w Legnicy, Legnica ; Zabytki cechów śląskich, M. Korżel-Kraśna red., Wrocław. 2002

Czasopismo/Seria/cykl:

Archeologia Polski

Tom:

58

Zeszyt:

1-2

Strona pocz.:

199

Strona końc.:

224

Szczegółowy typ zasobu:

Artykuł

Format:

application/pdf

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:55378 ; 0003-8180

Źródło:

IAiE PAN, sygn. P 320 ; IAiE PAN, sygn. P 321 ; IAiE PAN, sygn. P 319 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

pol

Język streszczenia:

eng

Prawa:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Digitalizacja:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

Dofinansowane ze środków:

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2010-2014, Priorytet 2. Infrastruktura strefy B + R ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

×

Cytowanie

Styl cytowania:

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji