Obiekt

Tytuł: Tradycja rękopiśmienna przepowiedni elekcyjnej Jerzego Joachima Retyka : analiza przekazów i edycja

Twórca:

Choptiany, Michał (1984- )

Data wydania/powstania:

2016

Typ zasobu:

Artykuł naukowy oryginalny

Inny tytuł:

Odrodzenie i Reformacja w Polsce T. 60 (2016)

Współtwórca:

Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Wydawca:

Instytut Historii PAN

Miejsce wydania:

Warszawa

Opis:

s. 155-213 : il. ; Tekst również łac. ; Streszcz. ang.

Abstrakt:

Artykuł stanowi propozycję uporządkowania zagadnień związanych z dużym zróżnicowaniem przekazów rękopiśmiennych funkcjonujących razem pod nazwą „przepowiedni elekcyjnej”, przypisywanej Jerzemu Joachimowi Retykowi. Autor proponuje model pokazujący, w jaki sposób oryginalny, niezachowany do dnia dzisiejszego w postaci autografu tekst „przepowiedni”, po wprowadzeniu do obiegu rękopiśmiennego za sprawą korespondencji i wykonywanych licznie odpisów, ulegał procesom kontaminacji i interpolacji, przy jednoczesnym kształtowaniu się tradycji wernakularnych tego tekstu. Procesy te zostały zilustrowane w aneksach źródłowych zawierających edycje przekazów w języku łacińskim, polskim i niemieckim.

Bibliografia:

G. Almási, The Uses of Humanism: Johannes Sambucus (1531–1584), Andreas Dudith (1533–1589), and the Republic of Letters in East Central Europe, Leiden–Boston 2009 ; M. Azzolini, Refining the Astrologer’s Art. Astrological Diagrams in Bodleian MS Canon. Misc. 24 and Cardanos „Libelli Quinque” (1547), „Journal for the History of Astronomy”, 42, 2011, 1, s. 1-25 ; H. Barycz, Krakowski pobyt Jerzego Joachima Retyka, w: idem, Między Krakowem a Warmią i Mazurami, Olsztyn 1987, s. 169-212 ; L. A. Birkenmajer, Mikołaj Kopernik. Część I: Studya nad pracami Kopernika oraz materyały biograficzne, Kraków 1900 ; K. H. Burmeister, Georg Joachim Rhetikus 1514–1574. Eine Bio-Bibliographie, Bd. 1–3, Wiesbaden 1968 ; M. Choptiany, „Dyjalog” Kasjana Sakowicza (1642) jako druk i rękopis. Siedemnastowieczne spory kalendarzowe i problem obiegu idei w kulturze staropolskiej, „Pamiętnik Literacki”, 107, 2017, w druku ; M. Choptiany, „Przestroga” Jana Latosza z 1595 roku. Prolegomena do edycji krytycznej na podstawie siedemnastowiecznego rękopisu z Biblioteki Narodowej w Warszawie, „Terminus”, 16, 2014, nr 2, s. 175-192 ; M. Choptiany, „Ultra prognosticare me sidera non permittunt”. O astrologicznych źródłach przepowiedni elekcyjnej Jerzego Joachima Retyka, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 61, 2016, nr 4, w druku ; D. Danielson, The First Copernican. Georg Joachim Rheticus and the Rise of the Copernican Revolution, New York 2006 ; H. Degering, Kurzes Verzeichnis der germanischen Handschriften der Preussischen Staatsbibliothek, Bd. 1: Die Handschriften in Folioformat, Leipzig 1925 ; J. Dianni, Pobyt J. J. Retyka w Krakowie, „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej”, 1, 1953, s. 64-80` ; Dudith András könyvtára. Részleges rekonstrukció, összeállította és az előszót írta J. Jankovics, I. Monok, Szeged 1993 ; A. Grafton, Cardano’s Cosmos. The Worlds and Works of a Renaissance Astrologer, Cambridge (Mass.)–London 2001 ; O. Günther, Katalog der Danziger Stadtbibliothek, Bd. 1, Theil 1: Die Danzig betreffenden Handschriften, Danzig 1892 ; O. Günther, Katalog der Danziger Stadtbibliothek, Bd. 1, Theil 2, Danzig 1903 ; D. Haberland, Thomas Rehdiger – Humanist, Sammler und Begründer der Breslauer Stadtbibliothek, w: Śląska Republika Uczonych / Schlesische Gelehrten republik / Slezská vědecká obec, t. 4, red. M. Hałub, A. Mańko-Matysiak, Wrocław 2010, s. 73-112 ; L. Hajdukiewicz, Retyk Jerzy Joachim, PSB, 21, 1988, s. 255-259 ; L. Harc, Samuel Beniamin Klose (1730–1798). Studium historiograficzno-źródłoznawcze, Wrocław 2002 (Acta Universitatis Wratislaviensi; 2389 – Historia, 157) ; Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, t. 1: Rękopisy 1505-7325, red. J. Turska, Wrocław 1948 ; Jakuba Michałowskiego, wojskiego lubelskiego, a później kasztelana bieckiego księga pamiętnicza, wyd. A. Z. Helcel, Kraków 1864 ; Katalog rękopisów Biblioteki Czartoryskich w Krakowie. Sygnatury 1682-2000, oprac. M. Kukiel, uzup. A. Homecki, Kraków 1988 ; Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej, t. 7: Rękopisy 6601-7000. Zbiory Morstinów, Radziwiłłów, Potockich i inne rękopisy XVI–XVIII w., red. K. Muszyńska, Warszawa 1969 ; A. Kersten, Geneza „Nowej Gigantomachii”, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, Sectio F, 10, 1955, nr 1, s. 1-20 ; A. Kersten, Pierwszy opis obrony Jasnej Góry w roku 1655. Studia nad „Nową Gigantomachią” ks. Augustyna Kordeckiego, Warszawa 1958 ; W. Kętrzyński, Katalog rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, t. 1, Lwów 1881 ; A. T. Klubiński, Diversi color - kariera przepowiedni elekcyjnej (1697-1764), „Barok”, 5, 1998, z. 1, s. 225-233 ; J. Kraai, Rheticus’ Heliocentric Providence. A Study Concerning the Astrology and Astronomy of the Sixteenth Century, rozprawa doktorska, Universität Heidelberg, 2001, http://www.ub.uni-heidelberg.de/archiv/3254 (12 V 2016) ; J. Kroczak, „Jeśli mię wieźdźba prawdziwa uwodzi...” Prognostyki i znaki cudowne w polskiej literaturze barokowej, Wrocław 2006 ; S. Kutrzeba, Catalogus codicum manu scriptorum Musei Principum Czartoryski Cracoviensis, vol. 2, Cracoviae 1913 ; I. Lewandowski, Jerzy Joachim Retyk i jego „Pochwała Prus”, „Rocznik Gdański”, 32, 1972, z. 2, s. 73-94 ; Z. Libiszowska, Antyszwedzka literatura propagandowa z czasów „potopu”, w: Polska w okresie drugiej wojny północnej 1655-1660, t. 2: Rozprawy, Warszawa 1957, s. 481-527 ; B. Nadolski, Ze studiów nad życiem literackim i kulturą umysłową na Pomorzu w XVI i XVII wieku, Wrocław–Warszawa–Kraków 1969 ; Nicolaus Copernicus Gesamtausgabe, Bd. VIII/1: Receptio Copernicana: Texte zur Aufnahme der Copernicanischen Theorie, hrsg. von H. Nobis, A. M. Pastori, Berlin 2002 ; J. D. North, Horoscopes and History, London 1986 ; Z. Nowak, Antyreformacyjna elegia Dantyszka o zagładzie Gdańska, OiRwP, 16, 1971, s. 3-35 ; J. Nowak-Dłużewski, Bibliografia staropolskiej okolicznościowej poezji politycznej (XVI–XVIII), Warszawa 1964 ; A. Oszczęda, Z kroniki do sylwy. Wokół problemów rękopisu i druku w początkach XVII wieku. Część 1: Pieśń o zdobyciu Smoleńska Marcina Paszkowskiego. Uwagi o autorstwie i migracji tekstu, „Pamiętnik Literacki”, 102, 2011, z. 4, s. 175-180 ; A. Oszczęda, Z kroniki do sylwy. Wokół problemów rękopisu i druku w początkach XVII wieku. Część 2: Wiersz Macieja Stryjkowskiego w lwowskim rękopisie Ossolineum, „Pamiętnik Literacki”, 104, 2013, z. 3, s. 231-248 ; J. Partyka, Rękopisy dworu szlacheckiego doby staropolskiej, Warszawa 1995 ; A. Przyboś, Michałowski Jakub, PSB, 20, 1975, s. 652-654 ; T. Przypkowski, Astronomia i astrologia w Krakowie w drugiej połowie XVI wieku, w: Historia astronomii w Polsce, t. 1, red. E. Rybka, Wrocław 1975, s. 185-202 ; A. Skolimowska, Vaticinium ruiturae Poloniae. Was Dantiscus Foretelling the Downfall of Poland, w: Corpus Epistularum Ioannis Dantisci, p. 5: Respublica Litteraria in Action, vol. 3: New Sources, red. K. Tomaszuk, Warsaw 2016, s. 99-113 ; Staropolska kultura rękopisu, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1990 ; Staropolskie przepowiednie i mirabilia, oprac. J. Kroczak, Wrocław 2007 ; E. Śnieżyńska-Stolot, „Zamek piękny na wzgórzu...”. Horoskopy – zapomniane źródło historyczne, Kraków 2015 ; R. S. Westman, The Copernican Question. Prognostication, Skepticism, and Celestial Order, Berkeley–Los Angeles–London 2011 ; M. Wichowa, Elementy biblioterapii w literaturze polskiej epok dawnych. Rekonesans historycznoliteracki, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum”, 17, 2013, s. 49-66 ; W. Wisłocki, Katalog rękopisów Biblijoteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, cz. 1: Wstęp. Rękopisy 1-1875, Kraków 1877 ; J. Włodarczyk, Wstęp, w: J. J. Retyk, Relacja pierwsza z ksiąg „O obrotach” Mikołaja Kopernika, tł. I. Lewandowski, wstęp i koment. J. Włodarczyk, Warszawa 2015

Czasopismo/Seria/cykl:

Odrodzenie i Reformacja w Polsce

Tom:

60

Strona pocz.:

155

Strona końc.:

213

Format:

application/pdf

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:61733 ; e-ISSN 2450-8349 ; p-ISSN 0029-8514 ; 10.12775/OiRwP.2016.06

Źródło:

IH PAN, sygn. A.512/60 Podr. ; IH PAN, sygn. A.513/60 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

pol ; lat

Język streszczenia:

eng

Prawa:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitalizacja:

Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Historii PAN

Dofinansowane ze środków:

×

Cytowanie

Styl cytowania:

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji