Object

Title: „Spór o kosę” w Konopielce Edwarda Redlińskiego a zmienne treści percepcyjne schematów pojęciowych

Creator:

Rydlewski, Michał

Date issued/created:

2017

Resource Type:

Article

Subtitle:

Etnografia Polska 61 z. 1-2 (2017)

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Warszawa

Description:

24 cm

Abstract:

In this article, I make an intellectual experiment which is focused on how people and their worldview are determined by culture. The text is centered around a well-known story called ‘conflict about a scythe’ contained in a Polish novel by Edward Redliński, Konopielka. Using ethnological and philosophical texts of A.P. Kowalski, M. Foucault, M. Mauss, I explain how our knowledge and the magical culture determine the way of thinking. I ask to what extend folk communities described in Konopielka are determined by the magical way of seeing the world. In my opinion, there is a strong magical echo in the folk society which makes it problematic to understand different interpretations of the ‘conflict about a scythe’ in Polish ethnological descriptions.

References:

Banaszak Grzegorz, Kmita Jerzy 1994, Społeczno-regulacyjna koncepcja kultury, Instytut Kultury, Warszawa. ; Bataille Georges 2002, Część przeklęta; Ekonomia na miarę Wszechświata; Granica użytecznego, tłum. K. Jarosz, Wydawnictwo KR, Warszawa. ; Buchowski Michał 2004, Zrozumieć Innego. Antropologia racjonalności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków. ; Davidson David 1991, O schemacie pojęciowym, Literatura na świecie, nr 5, s. 100–119. ; Dmitruk Krzysztof 1990, Współczesne polskie koncepcje kultury, PWN, Warszawa. ; Dobosz Artur 2002, Tożsamość metamorficzna a komunikacja językowa, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań. ; Feliksiak Elżbieta (red.) 2014, Antropologia literatury: interpretacje i studia, Universitas, Kraków. ; Fleck Ludwik 1986, Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin. ; Fleck Ludwik 2007, Odpowiedź na uwagi Tadeusza Bilikiewicza, [w:] S. Werner, C. Zittel, F. Schmaltz (red.), Style myślowe i fakty. Artykuły i świadectwa, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa, s. 281–287. ; Foucault Michel 2006, Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, przeł. T. Komendant, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk. ; Goody Jack 2011, Poskromienie myśli nieoswojonej, tłum. M. Szuster, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa. ; Kawczyński Radosław 2001, Rytualizacja pracy jako rekompensowanie braku symbolu – przykład „Konopielki”, [w:] J. Kmita (red.), Czy metamorfoza magiczna rekompensuje brak symbolu?, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań, s. 243–257. ; Kowalski Andrzej P. 1994, Metamorfozy jako przejaw najstarszej magicznie praktykowanej formy myślenia, [w:] A. Pałubicka (red.), Szkice z filozofii kultury, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań, s. 11–24. ; Kowalski Andrzej P. 1999, Symbol w kulturze archaicznej, Instytut Filozofii UAM, Poznań. ; Kowalski Andrzej P. 2000, Archeologia kulturoznawcza. Projekt dyskursu „negatywistycznego”, [w:] A. Buko, P. Urbańczyk (red.), Archeologia w teorii i praktyce, Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych Wydziału i Nauk Społecznych PAN, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, s. 115–126. ; Kowalski Andrzej P. 2001, Doświadczenie estetyczne w kulturze epoki brązu w świetle analizy ekfraz homeryckich, [w:] B. Gidega, A. Mierzwiński, W. Piotrowski (red.), Sztuka epoki brązu i wczesnej epoki żelaza w Europie Środkowej, Polska Akademia Nauk – Oddział we Wrocławiu, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie, Wrocław, Biskupin, s. 280–289. ; Kowalski Andrzej P. 2013, Archeologia widzenia – kulturowy wymiar percepcji wzrokowej. Rozmowa z prof. dr hab. Andrzejem P. Kowalskim, Roczniki Antropologii Historii, nr 1, t. 3, s. 323–343 (rozmawiał Michał Rydlewski). ; Kowalski Andrzej P. 2014, Gospodarka neolityczna jako wyraz reguł kulturowych, [w:] tenże, Antropologia zamierzchłych znaczeń, Polskie Towarzystwo Historyczne, Toruń. ; Lévy-Bruhl Lucien 1992, Czynności umysłowe w społeczeństwach pierwotnych, tłum. B. Szwarcman-Czarnota, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ; Markowski Michał P., Nycz Ryszard (red.) 2010, Kulturowa teoria literatury: główne pojęcia i problemy, Universitas, Kraków. ; Mauss Marcel 2001, O niektórych pierwotnych formach klasyfikacji. Fragment planu ogólnej socjologii opisowej, [w:] tenże, Socjologia i antropologia, tłum. M. Król, K. Pomian, J. Szacki, Wydawnictwo KR, Warszawa, s. 515–575. ; Pałubicka Anna 1994, Kulturoznawcza interpretacja empiryzmu, [w:] A. Pałubicka (red.), Szkice z filozofii kultury, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań, s. 141–156. ; Pałubicka Anna 1997, Racjonalizm i empiryzm w interpretacji kulturoznawczej, [w:] A. Pałubicka (red.), Kulturowe konteksty idei filozoficznych, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań, s. 91–109. ; Pałubicka Anna 2006, Myślenie w perspektywie poręczności a pojęciowa konstrukcja świata, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz. ; Pałubicka Anna 2008, Relatywizm kulturowy a pojmowanie percepcji, [w:] A. Pałubicka (red.), Język i przedstawienie, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz, s. 28–40. ; Pałubicka Anna 2013, Gramatyka kultury europejskiej, Wydawnictwo Epigram, Bydgoszcz. ; Pawluczuk Włodzimierz 1972, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej, PWN, Warszawa. ; Redliński Edward 1973, Konopielka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa. ; Robotycki Czesław, Węglarz Stanisław 1983, Chłop potęgą jest i basta. O mityzacji kultury ludowej w nauce, Konteksty: Polska Sztuka Ludowa, nr 1–2, s. 3–8. ; Rydlewski Michał 2010, Samoświadomość a gładkość funkcjonowania w kulturze, [w:] M. Kasprowicz, S. Drelich, M. Kopyciński (red.), Zjawisko szaleństwa w kulturze, Wydawnictwo Naukowe UMK w Toruniu, Toruń, s. 66–77. ; Rydlewski Michał 2014, Konstruktywizm (społeczny) tak, jak go widzę... Odpowiedź na uwagi Tomasza S. Markiewki oraz Michała Wróblewskiego, Filo-Sofija, nr 25, s. 458–484. ; Rydlewski Michał 2014, Ekfraza homerycka w perspektywie kulturowego wymiaru percepcji wzrokowej, Rocznik Antropologii Historii, nr 1/4, s. 267–313. ; Rydlewski Michał 2016, Żeby widzieć, trzeba wiedzieć. Kulturowy wymiar percepcji wzrokowej, Wydawnictwo Epigram, Bydgoszcz. ; Stomma Ludwik 1986, Antropologii kultury wsi polskiej XIX w., Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa. ; Stomma Ludwik 2002, Antropologii kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Wydawnictwo Dopierała, Łódź.

Relation:

Etnografia Polska

Volume:

61

Issue:

1-2

Start page:

147

End page:

166

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:65947 ; oai:rcin.org.pl:65947 ; 0071-1861

Source:

IAiE PAN, call no. P 325 ; IAiE PAN, call no. P 326 ; IAiE PAN, call no. P 327 ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Rights Reserved - Free Access

Terms of use:

Copyright-protected material. May be used within the limits of statutory user freedoms

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

×

Citation

Citation style:

This page uses 'cookies'. More information