Object structure

Towards a new synthesis of the prehistory of Polish lands. Some remarks on “The Past Societies. Polish lands from the first evidence of human presence to the early Middle Ages”


Sprawozdania Archeologiczne 70 (2018)


Pawleta, Michał


Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:


Date issued/created:



25 cm

Type of object:


Subject and Keywords:

synthesis ; the prehistory of Polish lands ; new discoveries ; the social past ; an anthropological approach ; theory of archaeology ; accessibility


The article discusses the recently published (2016) five-volume synthesis entitled “The Past Societies. Polish lands from the first evidence of human presence to the early Middle Ages”, edited by Przemysław Urbańczyk. It is a long-overdue publication, written by a group of sixty archaeologists, presenting in subsequent chapters the oldest history of Polish lands from the Palaeolithic Era to the Early Middle Ages (1000 AD). Instead of a systematic analysis of its scientific content – due to its extent and the abundance of issues it addresses, this is impossible for one author – this article takes under scrutiny the main initial goals and ideas of this compendium, its theoretical and methodological assumptions along with the proclaimed anthropological and less materialistic approach to the human past as well as its editorial layout. It also addresses the crucial aspect of the accessibility of this publication


Arnold B. and Wicker N. L. (eds.) 2001. Gender and the Archaeology of Death, Lanham: Altamira Press
Blajer W. and Kmieciński J. (eds.) 1989. Pradzieje ziem polskich 1(2). Epoka brązu i początki epoki żelaza, Warszawa, Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Chmielewski W. and Hensel W. 1975. Prahistoria ziem polskich 1. Paleolit i mezolit, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Chmielewski W. and Kmieciński J. (eds.) 1989. Pradzieje ziem polskich 1(1). Od paleolitu do środkowego okresu lateńskiego, Warszawa, Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Dobres A.-M. and Robb J. (eds.) 2000. Agency in Archaeology, London, New York: Routledge
Fagan B. 2005. Writing Archaeology: Telling Stories About the Past, Walnut Creek: Left Coast Press
Fowler C. 2004. The Archaeology of Personhood: An Anthropological Approach, London, New York: Routledge
Gardawski A. (ed.) 1979. Prahistoria Ziem Polskich 4. Od środkowej epoki brązu do środkowego okresu lateńskiego, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Godłowski K. and Kozłowski J. K. 1976. Historia starożytna ziem polskich, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Harris O. J and Cipolla C. N. 2017. Archaeological Theory in the New Millennium: Introducing Current Perspectives, New York: Routledge
Hensel W., Bukowski Z. and Wielowiejski J. (eds.) 1981. Prahistoria ziem polskich 5. Późny okres lateński i okres rzymski, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Hensel W. and Wiślański T. (eds.) 1979. Prahistoria ziem polskich 2. Neolit, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Hodder I. (ed.) 1989. The Meaning of Things. Material Culture and Symbolic Expression, London, New York: Routledge
Hodder I. 2012. Entangled: An Archaelogy of the Reletionships between Humans and Things, Malden, Oxford: Willey-Blackwell
Jażdżewski K. 1981. Pradzieje Europy Środkowej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Johnson M. 2010. Archaeological Theory. An Introduction (Second Edition), Malden: Willey-Blackwell
Kaczanowski P. and Kozłowski J.K. 1998. Najdawniejsze dzieje ziem polskich: (do VII w.), Warszawa: Świat Książki
Kadrow S. and Wojakowski D. 2014. O dyskursie archeologiczno-socjologicznym, Studia Humanistyczne AGH 13(2), 7-17
Knapp B.A. and van Domelen P. 2008. Past Practices: Rethinking Individuals and Agents in Archaeology, Cambridge Archaeological Journal 18(1), 15-34
Knappett C. 2011. An Archaeology of Interaction. Network Perspectives on Material Culture and Society, Oxford: Oxford University Press
Kobyliński Z. 2002. Archaeology on the Ruins of Ivory Towers. What Sort of Theory Do We Need?, In P. F. Biehl, A. Gramsch and A. Marciniak (eds.), Archaeologies of Europe. History, Methods and Theories, Münster: Waxmann, 421-424
Machnik J., Gediga B., Miśkiewicz J. and Hensel W. (eds.) 1978. Prahistoria ziem polskich 3. Wczesna epoka brązu, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Minta-Tworzowska D. 2006. Interdisciplinary Research and Archaeology, Archaeologia Polona 44, 41-51
Olsen B. 2013. W obronie rzeczy: archeologia i ontologia przedmiotów, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN
Olsen B., Shanks M., Webmoor T. and Witmore T. 2012. Archaeology: The Discipline of Things, Berkeley, Los Angeles: University of California Press, Ltd.
Ostoja-Zagórski J. 1998. Polska w starożytności: (500 000 lat p.n.e – 500 lat n.e.), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie
Ostoja-Zagórski J. 2005. Najstarsze dzieje ziem polskich, Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej
Parker Pearson M. 1999. The Archaeology of Death and Burial, Phoenix Mill: Sutton Publishing Limited
Preucel R. W. and Malden S.A. (eds.) 2010. Contemporary Archaeology in Theory. The New Pragmatism (Second Edition), Oxford: Blackwell Publishing Ltd.
Robb J. and Harris O. J. T. 2013. The Body in History: Europe from the Palaeolithic to the Future, Cambridge: Cambridge University Press
Tabaczyński S. 2000. Kultury archeologiczne a rzeczywistość dziejowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Tabaczyński S., Marciniak A., Cyngot D. and Zalewska A. (eds.) 2012. Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie
Żuchowicz R. 2018. Wielka Lechia. Źródła i przyczyny popularności teorii pseudonaukowej okiem historyka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa


Sprawozdania Archeologiczne



Start page:


End page:


Resource type:


Detailed Resource Type:




Resource Identifier:

0081-3834 ; doi:10.23858/SA70.2018.017


IAiE PAN, call no. P 244 ; IAiE PAN, call no. P 245 ; IAiE PAN, call no. P 243 ; click here to follow the link




Creative Commons Attribution BY-SA 3.0 PL license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY-SA 3.0 PL] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY-SA 3.0 PL license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Projects co-financed by:

Operational Program Digital Poland, 2014-2020, Measure 2.3: Digital accessibility and usefulness of public sector information; funds from the European Regional Development Fund and national co-financing from the state budget. ; European Union. European Regional Development Fund





Citation style: