Object

Title: Early Bronze Age flint materials from Lesser Poland - their research problems and suggestions for their interpretation = Wczesnobrązowe materiały krzemienne z Małopolski - problemy badawcze, propozycje interpretacji

Creator:

Wolski, Damian

Date issued/created:

2013

Resource Type:

Article

Subtitle:

Sprawozdania Archeologiczne 65 (2013)

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Kraków

Description:

ill. ; 25 cm

Abstract:

The present paper summarizes the state of research of the flint technology belonging to the Early Bronze Age in the Lesser Poland loessic areas. With the analyses of representative materials from the most important settlements, cemeteries and mines, an attempt has been made to verify the current identification criteria for the flint artefacts of the concerned period. The observations allow for the construction of a theoretical model which connects to the manufacturing of bifacial daggers and sickles as well as with the spezialization of their production. The fact that these tools were made continuously for several centuries, may be attributed to some special social mechanisms in which technology teachers played an important role. This model was based on selected conceptions of social psychology

References:

Andrefsky W. 1998. Lithics: Macroscopic Approaches To Analysis. Cambridge ; Apel J. 2001. Daggers. Knowledge & Power. Uppsala ; Aronson E. 2009. Człowiek — istota społeczna. Warszawa ; Aronson E., Wilson T. D. and Akert R. M. 1997. Psychologia społeczna. Serce i umysł. Poznań ; Baczyńska B. 1993. Cmentarzysko kultury mierzanowickiej w Szarbii, woj. Kieleckie. Studium obrządku pogrzebowego. Kraków ; Balcer B. 1971. O stanie i potrzebach w zakresie badań krzemieniarstwa neolitu i wczesnej epoki brązu. Wiadomości Archeologiczne 36, 51–70 ; Balcer B. 1977. Osada kultury mierzanowickiej na stanowisku 1 w Mierzanowicach, woj. tarnobrzeskie, Wiadomości Archeologiczne 42, 175–212 ; Balcer B. 1991. Z badań przemysłu mierzanowickiego na Roztoczu. Lubelskie Materiały Archeologiczne 6, 341–349 ; Balcer B., Machnik J. and Sitek J. 2002. Z pradziejów Roztocza na ziemi zamojskiej. Kraków ; Balcer B. and Schild R. 1978. A jednak sierpy! Z otchłani wieków 44, 44–49 ; Balcer B. and Schild R. 1978. Sierpem i głowę można uciąć. Z otchłani wieków 44, 145–147 ; Balcer B. and Schild R. 1980. Traces of Wear and Stone Function: Do They realy Mean What They Show? In. R. Schild (ed.), Unconventional Archaeology. New Approaches and Goals in Polish Archaeology. Wrocław, 109–116 ; Banning E. B. 2000. The archaeologist’s laboratory: the analysis of archaeological data. New York ; Bar-Yosef O. and Peer P. van. 2009. The Chaine Operatiore Approach in Middle Paleolithic Archaeology. Current Archaeology 50, 103–131 ; Bargieł B. 2002. Stan badań nad wykorzystaniem krzemienia świeciechowskiego w późnym neolicie i epoce brązu w Polsce południowo-wschodniej (zarys problematyki). In. Matraszek B., Sałaciński S. (eds.), Krzemień świeciechowski w pradziejach: Materiały z konferencji w Ryni, 22–24.05.2000. Warszawa, 123–140 ; Bargieł B. and Libera J. 1996. Wyniki badań pracowni nakopalnianej w Nowym Rachowie. Archeologia Polski Środkowowschodniej 1, 35–48 ; Bargieł B. and Libera J. 1997. Z badań nad formami bifacjalnymi w Małopolsce. In. Lech J. and Piotrowska D. (eds.), Z badań nad krzemieniarstwem epoki brązu i wczesnej epoki żelaza: Materiały z sympozjum zorganizowanego w Warszawie 20–22 października 1994 r. Warszawa, 145–161 ; Bargieł B. and Libera J. 2004. „Groty typu strzyżowskiego” — mit a rzeczywistość. In. Libera J. and Zakościelna A. (eds.), Przez pradzieje i wczesne średniowiecze. Księga jubileuszowa na siedemdziesiąte piąte urodziny docenta doktora Jana Gurby. Lublin, 169–187 ; Bargieł B. and Libera J. 2005. Zespoły grobowe z krzemiennymi płoszczami w Małopolsce i na Wołyniu. Wiadomości Archeologiczne 57, 3–27 ; Bargieł B., Libera J., and Panasiewicz W. 1999. Półksiężycowate sierpy krzemienne z okolic Hrubieszowa. Archeologia Polski Środkowowschodniej 4, 240–250 ; Bąbel T. 1974. Krzemienne kindżały kultury mierzanowickiej. Z otchłani wieków 40, 151–154 ; Bąbel T. 1987. Obrządek pogrzebowy we wczesnym okresie epoki brązu na Wyżynie Opatowskiej. Kraków (unpublished doctor thesis stored in Archiv the Institute of Archaeology and Ethnology, Polish Academy of Sciences) ; Bąbel T. and Budziszewski J. 1978. Noże wielofunkcyjne? W sprawie ostrzy z Mierzanowic polemiki ciąg dalszy. Z otchłani wieków 44, 139–145 ; Borkowski W. 1984. Technologia wykonania i morfologia grocików sercowatych z przełomu neolitu i wczesnej epoki brązu na Wyżynie Małopolskiej. Warszawa (unpublished master thesis stored in Archiv of the Institute of Archaeology, Warsaw University) ; Borkowski W. 1987. Neolithic and Early Bronze Age heart-shaped arrow heads from the Little Poland Upland. Archaeologia Interregionalis 8, 147–181 ; Borkowski W. and Kowalewski M. 1997. Krzemienne groty strzał z epoki brązu z terenów Mazowsza i Podlasia. In. Lech J. and Piotrowska D. (eds.), Z badań nad krzemieniarstwem epoki brązu i wczesnej epoki żelaza: Materiały z sympozjum zorganizowanego w Warszawie 20–22 października 1994 r. Warszawa, 205–214 ; Borkowski W., Migal W., Sałaciński S. and Zalewski M. 1989. Urgeschichtlicher Feuersteinbergbau im Gebiet von Krzemionki. Ein Bericht zum Stand der Forschung. Praehistorische Zeitschrift 64, 164–207 ; - ; Budziszewski J. 1987. Wykorzystanie tzw. krzemienia czekoladowego przez ludność Wyżyny Środkowopolskiej na przełomie neolitu i epoki brązu. Warszawa (unpublished doctor thesis stored in Archiv the Institute of Archaeology, Warsaw University) ; Budziszewski J. 1991. Krzemieniarstwo ludności Wyżyny Środkowopolskiej we wczesnej epoce brązu. Lubelskie Materiały Archeologiczne 6, 181–208 ; Budziszewski J. 1998. Świętokrzyski Okręg Pradziejowej Eksploatacji Krzemieni w dobie kultury trzcinieckiej. In. Kośko A. and Czebreszuk J. (eds.), Trzciniec — system kulturowy czy interkulturowy proces? Poznań, 286–299 ; Budziszewski J. 2008. Stan badań nad występowaniem i pradziejową eksploatacją krzemieni czekoladowych. In. Borkowski W., Libera J., Sałacińska B. and Sałaciński S. (eds.), Krzemień czekoladowy w pradziejach. Materiały z konferencji w Orońsku, 08–10.10.2003. Warszawa– Lublin, 33–106 ; Chmielewska M. 1973. Badania stanowiska Polany II w pow. Szydłowiec w 1971 r. Sprawozdania Archeologiczne 25, 29–37 ; Chmielewska M. 1988. The Early Bronze Age Flint Mine AT site II, Polany, Radom district. Przegląd Archeologiczny 35, 139–181 ; Cotterell B. and Kamminga J. 1987. The Formation of Flakes. American Antiquity 52, 675–708 ; - ; Dzbyński A. 2008. Rytuał i porozumienie. Racjonalne podstawy komunikacji i wymiany w pradziejach Europy Środkowej. Rzeszów ; Fitzke J. 1938. Cmentarzysko kultury ceramiki sznurowej w Torczynie, pow. Łuck. Sprawozdania z czynności i posiedzeń PAU 43, 26–27 ; Fitzke J. 1975. Cmentarzysko kultury strzyżowskiej w Torczynie pod Łuckiem na Wołyniu. Wiadomości Archeologiczne 40, 53–62 ; Gijn A. L. van. 1988. The use ofe Bronze Age flint sickles in the Netherlands: a preliminary raport. In. Beyries S. (eds.), Industries lithiques. Traceologie et Technologie. (= Bitish Archaeological Reports. International Series 411). Oxford, 197–218 ; Gijn A. L. van. 2010. Flint in Focus. Lithic Biographies in the Neolithic and Bronze Age. Leiden ; Głosik J. 1968. Kultura strzyżowska. Materiały starożytne 11, 7–114 ; Grace R. 1997. The ‘chaîne opératoire’ approach to lithic analysis. Internet Archaeology 2 ; - ; Jażdżewski K. 1981. Pradzieje Europy Środkowej. Wrocław ; K. J. (Konrad Jażdżewski?). 1936. Późnoneolityczna lub wczesnobrązowa pracownia sierpów w Sapanowie w pow. krzemienieckim. Z otchłani wieków 11, 93 ; Kadrow S. 1995 Gospodarka i społeczeństwo. Wczesny okres epoki brązu w Małopolsce. Kraków ; Kadrow S. 1995 Surface exploitation of the Jurassic flints in the Iwanowice microregion. Archaeologica Polona 33, 241–245 ; Kadrow S. 2001. U progu nowej epoki. Gospodarka i społeczeństwo wczesnego okresu epoki brązu w Europie Środkowej. Kraków ; Kadrow S. and Machnikowie A. i J. 1992. Iwanowice, stanowisko Babia Góra, part II. Cmentarzysko z wczesnego okresu epoki brązu. Kraków ; Kadrow S. and Machnik J. 1997. Kultura mierzanowicka. Chronologia, taksonomia, rozwój przestrzenny. Kraków ; Kempisty A. 1978. Schyłek neolitu i początek epoki brązu na Wyżynie Małopolskiej w świetle badań nad kopcami (= Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego 121). Warszawa ; Kondracki J. 2002. Geografia regionalna Polski. Warszawa ; Kopacz J. 1976. Wstępna charakterystyka technologiczno-typologiczna wczesno brązowego przemysłu krzemiennego z Iwanowic, woj. Kraków. Archeologia Polski 21, 22–26 ; Kopacz J. 1978. Krzemieniarstwo wczesnej epoki brązu w Iwanowicach. Kraków (unpublished doctor thesis stored in Archive the Institute of Archaeology and Ethnology, Polish Academy of Sciences) ; Kopacz J. 2001. Początki epoki brązu w strefie karpackiej w świetle materiałów kamiennych. Kraków ; Kopacz J. and Valde-Nowak P. 1987. Episznurowy przykarpacki krąg kulturowy w świetle materiałów kamiennych. Archeologia Polski 31, 55–92 ; Kozłowski L. 1913. Siedziba neolityczna na Babiej Górze w Iwanowicach, pow. miechowski, gub. kielecka. Światowit 11, 15–41 ; Kozłowski L. 1917. Badania archeologiczne na górze Klin w Iwanowicach, powiatu Miechowskiego (= Prace Towarzystwa Naukowego Warszawskiego 14). Warszawa ; Kozłowski L. 1923. Epoka kamienia na wydmach wschodniej części Wyżyny Małopolskiej. Lwów ; Kozłowski L. 1924. Młodsza epoka kamienia w Polsce (neolit). Lwów.Kraussowie J. and A. 1971. Cmentarzysko kultury mierzanowickiej w Świniarach Starych, pow. Sandomierz. Materiały Archeologiczne 12, 109–136 ; Lech J. 1981. Górnictwo krzemienia społeczności wczesnorolniczych na Wyżynie Krakowskiej. Koniec VI tysiąclecia — 1 połowa IV tysiąclecia p.n.e. Wrocław. ; Lech J. 1982/1983. Flint work of the early farmers. Productive trends in central European chipping industries from 4500–1200 b.c. Acta Archaeologica Carpathica 22, 5–63 ; Lech J. 1997. Krzemieniarstwo postneolityczne i jego badania In. Lech J. and Piotrowska D. (eds.), Z badań nad krzemieniarstwem epoki brązu i wczesnej epoki żelaza: Materiały z sympozjum zorganizowanego w Warszawie 20–22 października 1994 r. Warszawa, 237–249 ; Lech H. and J. 1984. The prehistoric flint mine at Wierzbica “Zele”: a case study from Poland. World Archaeology 16, 186–203 ; - ; Libera J. 2001. Krzemienne formy bifacjalne na terenach Polski i zachodniej Ukrainy (od środkowego neolitu do wczesnej epoki żelaza). Lublin ; Libera J. 2010. Krzemienne „groty”, „sztylety” oraz „sierpy” (przyczynek do studiów nad wybranymi wytworami krzemieniarstwa kultury mierzanowickiej). Rocznik Przemyski 46, 3–29 ; Machnik J. 1966. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Wrocław ; Machnik J. 1967. Stosunki kulturowe na przełomie neolitu i epoki brązu w Małopolsce (Na tle przemian w Europie Środkowej). Materiały do prahistorii ziem polskich 3. Warszawa ; Machnik J. 1978. Wczesny okres epoki brązu. In Gardawski A. and Kowalczyk J. (ed.), Prahistoria ziem polskich 3. Wczesna epoka brązu. Wrocław, 9–136 ; Machnikowie A. and J. 1973. Wczesnobrązowy zespół osadniczy na „Babiej Górze” w Iwanowicach, pow. Miechów, w świetle dotychczasowych badań wykopaliskowych. In Machnik J. (ed.), Z badań nad neolitem i wczesną epoką brązu w Małopolsce. Wrocław, 141–158 ; Machnikowie A., J. and Kaczanowski K. 1987. Osada i cmentarzysko z wczesnego okresu epoki brązu na „Górze Klin” w Iwanowicach. Wrocław ; Małecka-Kukawka J. 2001. Między formą a funkcją. Traseologia neolitycznych zabytków krzemiennych z Ziemi Chełmińskiej. Toruń ; Migal W. 1997. Znaczenie przemysłu nakopalnianego z Rybnik, woj. białostockie, dla poznania krzemieniarstwa epoki brązu w Polsce. In. Lech J. and Piotrowska D. (eds.), Z badań nad krzemieniarstwem epoki brązu i wczesnej epoki żelaza: Materiały z sympozjum zorganizowanego w Warszawie 20–22 października 1994 r. Warszawa, 129–143 ; Młynarczyk 1983. Wstępne wyniki badań kopalni krzemienia czekoladowego Wierzbica „Zele”, woj. Radom w latach 1979–81. Sprawozdania Archeologiczne 35, 87–115 ; Newcomb Th. M., Turner R. H. and Converse Ph. E. 1970. Psychologia społeczna. Warszawa ; Olausson D. 2000. Talking axes, Social Daggers. In. Olausson. D. and Vandkilde H. (eds.), Form, Function and Context. Material culture studies in Scandinavian archaeology. Almqvist & Wiksell International. Lund, 121–134 ; Pelegrin J. 1990. Prehistoric Lithic Technology: Some Aspects of research. Archaeological Review from Cambridge 9, 116–125 ; Piątkowska K., Dobrzyński M. 2011. Technologia bifacjalnych noży sierpowatych na podstawie znalezisk grobowych kultury mierzanowickiej ze Skołoszowa, st. 7, pow. Jarosław. Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego 32, 107–115 ; Podkowińska Z. 1936. Wykopaliska w Strzyżowie, prowadzone w lecie 1935 roku. Z otchłani wieków 11, 72–77 ; Podkowińska Z. 1960. Badania w Strzyżowie, pow. Hrubieszów, woj. Lublin, w latach 1935–37 oraz 1939. Archeologia Polski 5, 39–80 ; Robinson C., Baczyńska B. and Polańska M. 2004. Pochodzenie fajansu w Polsce. Sprawozdania Archeologiczne 56, 79–154 ; Salewicz K. 1937. Tymczasowe wyniki badań prehistorycznych w Mierzanowicach, pow. Opatów, woj. kieleckie. Z otchłani wieków 22, 39–59 ; Schiffer M. and Skibo J. 1987. Theory and Experiment in the Study of Technological Change. Current Anthropology 28(5), 595–622 ; - ; Schild R. 1971. Lokalizacja prahistorycznych punktów eksploatacji krzemienia czekoladowego na północno-wschodnim obrzeżu Gór Świętokrzyskich. Folia Quaternaria 39, 1–61 ; Schild R., Królik H. and Marczak M. 1985. Kopalnia krzemienia czekoladowego w Tomaszowie. Wrocław ; Schild R., Królik H. and Mościbrodzka J. 1977. Kopalnia krzemienia czekoladowego z przełomu neolitu i epoki brązu w Polanach Koloniach. Wrocław ; Svešnikov I. K. 1974. Istoriâ naselennâ Peredkarpattâ, Poděllâ i Volyně w kinci III — na počatku II tisjačolittâ do našoď eri. Kěďv ; Valde-Nowak P. 2000. Zabytki krzemienne kultury mierzanowickiej z Opatkowic, gm. Proszowice. In Rydzewski J. (ed.), 150 lat Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Kraków, 305–320 ; Włodarczak P. 2006. Kultura ceramiki sznurowej na Wyżynie Małopolskiej. Kraków

Relation:

Sprawozdania Archeologiczne

Volume:

65

Start page:

145

End page:

193

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:54742 ; 0081-3834

Source:

IAiE PAN, call no. P 244 ; IAiE PAN, call no. P 243 ; IAiE PAN, call no. P 245 ; click here to follow the link

Language:

eng

Rights:

Rights Reserved - Free Access

Terms of use:

Copyright-protected material. May be used within the limits of statutory user freedoms

Digitizing institution:

Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences

Projects co-financed by:

Objects

Similar

This page uses 'cookies'. More information