Geometric-morphometric diversity of bronze axes from the Lusatian Urnfield cultures hoard from Rosko (north Greater Poland)

Pawlina, Agnieszka; Haluszko, Agata; Maciejewski, Marcin

doi:0081-3834

- ris
- BibTeX
- EndNote
- Csv

Geometric-morphometric diversity of bronze axes from the Lusatian Urnfield cultures hoard from Rosko (north Greater Poland) Pawlina, AgnieszkaHaluszko, AgataMaciejewski, Marcin

Object structure

Geometric-morphometric diversity of bronze axes from the Lusatian Urnfield cultures hoard from Rosko (north Greater Poland)

Archaeological Reports ; Archäologische Berichte

Pawlina, Agnieszka ; Haluszko, Agata ; Maciejewski, Marcin

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

archaeology ; hoards ; Bronze Age ; Lusatian Urnfield cultures ; geometric-morphometric method ; socketed axes

The hoard from Rosko (Site 47, Wielkopolskie Voivodeship, Czarnków-Trzcianka district) contained at least 71 bronze artefacts, mainly socketed axes, and is dated to HaB2-HaB3. This study focuses on analysing the shape of the axes, evaluating their morphological differences, and assigning these artefacts to the currently accepted typological classification by Kuśnierz. Absolute measurements and photographic documentation were required for geometric morphometric method (GMM) analyses, conducted on 66 axes. A key objective of the study was to compare the outcomes of GMM analyses using the landmark and outline methods. The results revealed intratypological differences among the Czarków type axes, variant C, suggesting that the casts were likely made using more than one mould. Variations in shape, production techniques, and usage indicated that the axes could not be unanimously traced back to a single casting mould.

Adams D. C., Rohlf F. J. and Slice D. E. 2004. Geometric morphometrics: Ten years of progress following the ‘revolution’. Italian Journal of Zoology 71/1, 5-16.
Bookstein F. L. 1997. Landmark methods for forms without landmarks: Morphometrics of group differences in outline shape. Medical Image Analysis 1/3, 225-243.
Brandt S., Sole C., Lyle R. and Pirk C. 2023. Geometric Morphometric Analysis of Ocular Patterns as a Species Identifier in the South African Endemic Trapdoor Spider Genus Stasimopus Simon, 1892 (Araneae, Mygalomorphae, Stasimopidae). Evolutionary Biology 50/3, 350-364.
Cardillo M. 2010. Some applications of geometric morphometrics to archaeology. In A. M. T. Elewa (ed.), Lecture Notes in Earth Sciences. Morphometrics for Nonmorphometricians (= LNEARTH 24). Berlin, Heidelberg: Springer, 325-341.
Cooke S. B. and Terhune C. E. 2015 Form, Function, and Geometric Morphometrics. The Anatomical Record 298, 5-28.
Dąbrowski J. 1968. Zabytki metalowe epoki brązu między dolną Wisłą a Niemnem. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Hammer Ř., Harper D. A. T. and Ryan P. D. 2001. PAST: Paleontological Statistics [Software].
Kaczmarek M. 2002. Zachodniowielkopolskie społeczności kultury łużyckiej w epoce brązu (= Seria Archeologia 48). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Kaczmarek M. 2012. Epoka brązu na Nizinie Wielkopolsko-Kujawskiej w świetle interregionalnych kontaktów wymiennych (= Prace Komisji Archeologicznej – Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk 28). Poznań: Wydawnictwo PTPN.
Kuśnierz J. 1998. Die Beile in Polen III: (Tüllenbeile) (= Prähistorische Bronzefunde 9/21). Stuttgart: Franz Steiner Verlag.
Machajewski H. and Maciejewski M. 2006. Skarb ludności kultury łużyckiej z Roska nad Notecią. In H. Machajewski and J. Rola (eds), Pradolina Noteci na tle pradziejowych i wczesnośredniowiecznych szlaków handlowych. Poznań: SNAP Oddział w Poznaniu, 127-146.
Masojć M., Gismallah A. H., Michalec G., Gałaś A., and Jórdeczka M. 2020. Acheulean Bifaces from Khor Shambat, Omdurman (Sudan). Comparative Studies in the Nubian Context. Archaeologia Polona 58, 39-62.
Mayer E. F. 1977. Die Äxte und Beile in Österreich (= Prähistorische Bronzefunde 9/9). München: C.H. Beck.
Nowak K. 2018. Badania nad rekonstrukcją sposobów wytwarzania wybranych typów narzędzi metalowych w późnej epoce brązu. Dwuczęściowe gliniane formy odlewnicze. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 60/2, 97-124.
Novotná M. 1970. Die Äxte und Beile in der Slowakei (= Prähistorische Bronzefunde 9/3). München: C.H. Beck.
Rohlf F. J. and Marcus L. F. 1993 A revolution of morphometrics. Trends in Ecology & Evolution 8/4, 129-132.
Rohlf F. J. 2021. tpsDig2 (Version 2.32) [Software]. Anthropology and Ecology & Evolution Stony Brook University.
Rohlf F. J. 2022. tps Util (Version 1.82) [Software]. Anthropology and Ecology & Evolution Stony Brook University.
Serwatka K. 2020. Analiza geometryczno-morfometryczna sierpów z krzemienia ożarowskiego. In W. Brzeziński (ed.), Kopalnie krzemienia na stanowisku ‘Za garncarzami’ w Ożarowie. Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne, 223-228.
Slice D. E. (ed.) 2005. Modern morphometrics in physical anthropology. Boston: Kluwer Academic/Plenum Publishers.
Wilczek J. 2017. New approaches for the acquisition, systematisation and interpretation of archaeological artefacts. Doctoral thesis Brno: Masarykova univerzita, Filozofická fakulta – manuscript available online: https://theses.cz/id/25o7sl/ accessed 28.12.2023.
Wiśniewski A., Serwatka K. and Badura J. 2015. Nowe znaleziska kultury prądnickiej z terenu Płaskowyżu Głubczyckiego. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 57, 7-30.