Ethnologia Polona 33-34 (2012-2013)
Institute of Archaeology and Ethnology Polish Academy of Sciences
Punktem wyjścia rozważań jest przyjęcie założenia, w którym pojęcie fenomenu starości – zjawiska kulturowego definiuję, jako rodzaj tożsamości oraz klasyfikuję je tym samym do kategorii tożsamości kulturowej. Podstawę stanowią przesłanki, określające strukturę ontologiczną ewoluującej wspólnoty tradycyjnej będącej kontekstem prezentacji. Należą do nich, charakteryzujące społeczność lokalną, specyficzna sfera działań i praktyk społecznych, mieszczących się w hermeneutycznych ramach kultury. Płaszczyzna behawioralno-kognitywnych odniesień ukazuje zmieniające się w czasie historycznym desygnowane role, funkcje, zajęcia kreujące rodzaje/typy starości (mediacyjny, kontemplacyjno-religijny, obrzędowo-rytualny, zwyczajowy, powszedni). Wskazuje również na przeobrażenia dotyczące funkcjonowania we wspólnocie uzewnętrzniane poprzez formułę symboliczności i znakowości (werbalnej i pozawerbalnej), system aksjonormatywnych interakcji ustanawiających status jednostki w rodzinie, rodzaj partycypacji w egzystencji grupy (aktywny lub pasywny), jak też samoocenę i percypowanie rzeczywistości w ostatniej fazie życia
Arnheimer R. 1969, Visual Thinking, Berkeley
Assmann J. 2011, Cultural Memory and Early Civilisation: Writing, Remembrance and Political Imagination, Cambridge–New York
Barański J. 2012, O góralach, pamięci i zapomnieniu oraz paru innych drobiazgach, [in:] eds. B. Jastrzębski, K. Konarska, A. Lewicki, Kultura: pamięć i zapomnienie, Wrocław
Benedyktowicz Z. 1992, Dom w tradycji ludowej, Wrocław
Borsowa I., Perestaj S., Szymańska S. 1986, Sytuacja prawna pracowników w starszym wieku oraz emerytów i rencistów, [in:] eds. F. W. Sawicka, B. Maryańska, E. Stańczuk, Encyklopedia Seniora, Warszawa
Brzozowska-Krajka A. 1996, Symbolika podhalańskich weselnych bram (tradycja i współczesność), Tatrzański Orzeł, vol. 49, no. 1, pp. 5–7
Bystroń J. S. 1947, Etnografia Polski, Poznań
Dant T. 1999, Material culture in the social world: values, activities, lifestyles, Buckingham–Philadelphia
Geertz C. 1973, The Interpretation of Cultures, New York
Grochowski P. 2007, Dziady. Rzecz o wędrownych żebrakach i ich pieśniach, Toruń
Gross R. 1981, Warum die Liebe rot ist: Farbsymbolik im Wandel der Jahrtausende, Düsseldorf
Kowalski P. 1998, Leksykon znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Warszawa–Wrocław
Kroh A. 1999, Sklep potrzeb kulturalnych, Warszawa
Lehr U. 2003, Oblicza starości, Etnografia Polska, vol. 47, pp. 71–102
Lehr U. 2007, U schyłku życia. Starość mieszkańców wsi Beskidu Śląskiego i Podhala, Warszawa
Lehr U. 2009, Czy katolik i ewangelik mogą być “braćmi”?, Etnografia Polska, vol. 53, pp. 47–60
Lehr U. 2011, Wizerunki żebracze w kulturze polskiej. Od misji do gry, [in:] eds. H. Rusek, A. Pieńczak, Etnologiczne i Antropologiczne obrazy świata – konteksty i interpretacje. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Kłodnickiemu w 70. rocznicę urodzin, Cieszyn–Katowice
Ogrodowska B. 2001, Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa
Synak B. 1974, Konflikty międzypokoleniowe w rodzinie chłopskiejm, Kultura i Społeczeństwo, vol. 18, no. 4, pp. 195–210
Thomas W. I., Znaniecki F. 1958, Polish Peasant in Europe and America, New York
Trawkowski S. 1985, Ubiór i pielęgnacja ciała, [in:] Kultura Polski średniowiecznej XVIII–XX wieku, Warszawa
Tryfan B. 1971, Ziemia i ludzie, Warszawa
Tryfan B. 1977, Rodzina wiejska, Warszawa
Wargacki S. A. 2011, Tożsamość i religia w ujęciu Hansa Mola, [in:] eds. E. Litak, R. Furman, H. Bożek, Pejzaże tożsamości. Teoria i empiria w perspektywie interdyscyplinarnej, Kraków
Wężowicz-Ziółkowska D. 1991, Miłość ludowa. Wzory miłości wieśniaczej w polskiej pieśni ludowej XVIII–XX wieku, Wrocław
Witkowski L. 2005, Rozwój i tożsamość w cyklu życia. Studium koncepcji Erika H. Eriskona, Toruń
Zadrożyńska A. 2000, Światy i zaświaty. O tradycji świętowań w Polsce, Warszawa
oai:rcin.org.pl:54890 ; 0137-4079
IAiE PAN, sygn. P 366 ; IAiE PAN, sygn. P 367 ; IAiE PAN, sygn. P 368 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
2 lut 2022
15 lip 2015
348
https://rcin.org.pl/iae/publication/75368
Nazwa wydania | Data |
---|---|
Lehr, Urszula, 2012-2013, Old age and cultural identity. Ethnological considerations | 2 lut 2022 |
Czerwińska, Kinga
Stec, Barbara
Piotrowska-Marchewa, Monika
Minta-Tworzowska, Danuta (1953– )
Małanicz-Przybylska, Maria
Zalewska, Aleksandra