Archeologia Polski T. 61 (2016)
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
The subject of the paper is an ornamented glass bead discovered at site no. 1 at Wolin. The feature was found in layer VIII dated to the period between the 4th quarter of the 10th c. to the 1st half of the 11th c. The bead has the shape of a central part of a sphere; its body was made of reddish-brown opaque glass, while the ornament – of yellow opaque glass. The ornament presents a complicated pattern, which reminds of Arabic writing. The paleographic analysis did not confirm this assumption and suggested only a small similarity to the writing. The X-ray analysis of glass allowed to discover that the bead was made of lead-silica glass. Further examinations showed that beads made of this kind of glass seldom show in the Arabic world and the closest analogies to the bespoken feature originate from Wolin, York and Berlin-Spandau.
Adamczyk D. 2002, Orientalno-bałtycki system handlowy a proces kształtowania się Europy Wschodniej w IX i X wieku, [w:] Średniowiecze polskie i powszechne, 2, I. Panica, J. Sperski red., Katowice, s. 63–88.
Bayley J. 2009, Early mediaeval lead-rich glass in the British Isles – a survey of the evidence, Annales du 17e Congrès de l’Association Internationale pour l’Histoire du Verre, Anvers, 2006, K. Janssens, P. Degryse, P. Cosyns, J. Caen, L. Van’t dack red., Brussels, s. 255–260.
Bayley J., Doonan R. 1999, High-lead glassworking and alkali glass bead making at 16–22 Coppergate and 22 Piccadilly, York, Ancient Monuments Laboratory Report, 74, b.m.w.
Bezborodov M. A. 1969, Himiâ i technologiâ drevnih i srednevekovyh stekol, Minsk. B r i l l R. H. 2001, Some thoughts on the chemistry and technology of Islamic glass, [w:] Glass of the sultans, S. Carboni, D. Whitehouse red., New York, s. 25–45.
Brill R. H., Cahill N. D. 1988, A red opaque glass from Sardis and some thoughts on red opaques in general, „Journal of Glass Studies”, 30, s. 16–27.
Cnotliwy E., Łosiński W., Wojtasik J. 1986, Rozwój przestrzenny wczesnośredniowiecznego Wolina w świetle analizy porównawczej struktur zespołów ceramicznych, [w:] Problemy chronologii ceramiki wczesnośredniowiecznej na Pomorzu Zachodnim, J. Gromnicki red., Warszawa, s. 62–117.
Dekówna M. 1962, Naczynia szklane pochodzenia obcego na ziemiach polskich we wczesnym średniowieczu (X w. – połowa XIII w.), „Slavia Antiqua”, 9, s. 219–254.
Dekówna M. 1980, Szkło w Europie wczesnośredniowiecznej, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
Dekówna M. 1992, Produkcja i obróbka szkła (do XV wieku), [w:] Z dziejów techniki w dawnej Polsce, B. Orłowski red., Warszawa, s. 379–410.
Dekówna M. [2010] 2015, The glass from Cösitz (Zörbig), Sachsen-Anhalt, and the origins of non-alkaline lead-silica glass from European finds. The state of research in outline, „Archaeologia Polona”, 48, s. 269–288.
Dekówna M., Purowski T. 2012, Znaleziska związane ze szklarstwem oraz okazy z kwarcu ze stanowiska Janów Pomorski, [w:] Janów Pomorski, stan. 1. Wyniki ratowniczych badań archeologicznych w latach 2007–2008, I/3, M. Bogucki, B. Jurkiewicz red., Elbląg, s. 66–260.
Dzik M. 2014, Analiza chronologiczno-przestrzenna cmentarzyska, [w:] Średniowieczne cmentarzysko w Czarnej Wielkiej, stan. 1, woj. podlaskie (badania 1951–1978), 2, H. Karwowska red., Białystok, s. 215–226.
Filipowiak W. 1955, Sprawozdanie z prac wykopaliskowych w Wolinie w latach 1953–1954, „Sprawozdania Archeologiczne”, 1, Wrocław, s. 179–187.
Filipowiak W. 1958, Wolin – największe miasto Słowiańszczyzny zachodniej, [w:] Pomorze średniowieczne, G. Labuda red., Warszawa, s. 36–72.
Filipowiak W., Konopka M. 2008, The identity of a town. Wolin, Town-State. 9th–12th centuries, „Quaestiones Medii Aevi Novae”, 13, s. 243–288.
Janowski A. 2014, W wolińskim porcie..., Wolin.
Jaroszewska E. 1955, Przedmioty metalowe i szklane z wczesnośredniowiecznego Wolina (stanowisko 1, wykop 4), maszynopis pracy magisterskiej przechowywany w Pracowni Archeologicznej przy Ośrodku Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Wolinie.
Jasiewiczowa E. 1958, Wolin – najstarszy ośrodek produkcji szklarskiej w Polsce, „Szkło i Ceramika”, 9/2, Warszawa, s. 34–37.
Mecking O. 2013, Medieval lead glass in Central Europe, „Archaeometry”, 55/4, s. 640–662.
Kaźmierczyk J. 1970, Wrocław lewobrzeżny we wczesnym średniowieczu, 2, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Olczak J. 1957, Z dziejów szklarstwa na ziemiach polskich, „Szkło i Ceramika”, 8/5, s. 122–127.
Olczak J. 1959, Wyniki analiz spektrograficznych niektórych wczesnośredniowiecznych zabytków szklanych z terenów Pomorza Zachodniego, „Materiały Zachodnio-pomorskie”, 5, s. 277–294.
Olczak J. 1962, Naczynia szklane z wczesnośredniowiecznego Wolina, „Szkło i Ceramika”, 13/6, s. 174–179.
Olczak J. 1968, Wytwórczość szklarska na terenie Polski we wczesnym średniowieczu. Studium archeologiczno- technologiczne, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Olczak J., Jasiewiczowa E. 1963, Szklarstwo wczesnośredniowiecznego Wolina, Szczecin.
Principes... 2002, Principes de description des verres anciens depuis les temps les plus reculés jusqu’au XIIIe siècle de n.è., M. Dekówna, J. Olczak red., Warszawa–Toruń.
Robertshaw P., Benco N., Wood M., Dussubieux L., Melchiorre E., Ettahiri A. 2010, Chemical analysis of glass beads from medieval Al-Basra (Morocco), „Archaeometry”, 52/3, s. 355–379.
Sayre E. V., Smith R. W. 1961 Compositional categories of ancient glass, „Science”, 133/3467, s. 1824–1826.
Siemianowska S. 2015, Analiza zabytków szklanych i szkliwionych z badań przy ul. św. Idziego na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu, [w:] Kształtowanie się grodu na wrocławskim Ostrowie Tumskim. Badania przy ul. św. Idziego, In pago Silensi. Wrocławskie Studia Wczesnośredniowieczne, 1, A. Limisiewicz, A. Pankiewicz red., Wrocław, s. 261–284.
Stanisławski B. 2003, The glass beads from Wolin, „Viking Heritage Magazine”, 3, s. 21.
Stanisławski B. 2003, 2012, Garncarstwo wczesnośredniowiecznego Wolina, Wrocław.
Stanisławski B. 2003, 2015, Potencjał poznawczy studiów nad kontaktami pomiędzy społecznościami Europy Środkowo-wschodniej, [w:] Jak dobrze mieć sąsiada. Problem sąsiedztwa w średniowieczu w świetle archeologii, Spotkania Bytomskie, VII, S. Moździoch, K. Chrzan red., Wrocław, s. 171–185.
Stanisławski B., Filipowiak W. 2013, Wolin wczesnośredniowieczny, 1, Warszawa.
Steppuhn P. 1997, Bleiglasperlen des frühen und hohen Mittelalters in Nordeuropa, [w:] Perlen. Archäologie, Techniken, Analysen. Akten des Internationalen Perlensymposiums in Mannheim vom 11. bis 14. November 1994, U. von Freeden, A. Wieczorek red., Bonn, s. 203–209.
Szczapowa J. L. 1973, Zasady interpretacji analiz składu szkła zabytkowego, „Archeologia Polski”, 18/1, s. 15–72.
Ŝapova J. L. 2008, Vizantijskoe steklo. Očerki istorii, Moskva.
Ullrich D. G. 1989, Halbedelsteine und Glasfunde, [w:] A. von Müller, K. von Müller-Muči, Ausgrabungen, Funde und naturwissenschaftliche Untersuchungen auf dem Burgwall in Berlin-Spandau, Berliner Beiträge zur Vor- und Frühgeschichte, Neue Folge, 6, Berlin, s. 57–99.
Wajda S. 2013, Zabytki szklane i szkliwione, [w:] Sutiejsk. Gród pogranicza polsko-ruskiego z X–XIII wieku. Studium interdyscyplinarne, J. Kalaga red., Warszawa-Pękowice, s. 89–100.
Wajda S. 2014, Wyposażenie pochówków i inne przedmioty znalezione na cmentarzysku. Wyroby szklane, [w:] Średniowieczne cmentarzysko w Czarnej Wielkiej stan. 1, woj. podlaskie (badania 1951–1978), 2, H. Karwowska red., Białystok, s. 57–103.
Waksman S. Y. 2011, Ceramics of the ‘Serçe Limanı type’ and Fatimid pottery production in Beirut, „Levant”, 43/2, s. 201–212.
Wedephol K. H., KruegerI., Hartmann G. 1995, Medieval lead glass from northwestern Europe, „Journal of Glass Studies”, 37, s. 65–82.
Wojtasik J. [1999] 2000, Srebrne Wzgórze w Wolinie – wstępne wyniki badań z lat 1961–1969, „Materiały Zachodniopomorskie”, 45, s. 321–384.
oai:rcin.org.pl:64333 ; 0003-8180
IAiE PAN, call no. P 320 ; IAiE PAN, call no. P 321 ; IAiE PAN, call no. P 319 ; click here to follow the link
Copyright-protected material. May be used within the limits of statutory user freedoms
Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
Feb 4, 2022
Feb 2, 2018
836
https://rcin.org.pl/iae/publication/83265
Edition name | Date |
---|---|
Kokora, Karolina, 2016, Paciorek ze szkła ołowiowo-krzemowego znaleziony w Wolinie | Feb 4, 2022 |
Kokora, Karolina
Filipowiak, Władysław (1926–2014)
Klichowska, Melania
Łosiński, Władysław (1935– )
Filipowiak, Władysław (1926–2014)
Filipowiak, Władysław (1926–2014)