Spójność i regionalizacja miejskiej sieci osadniczej w Polsce w świetle teorii grafów = Connectivity and regionalisation of urban settlement in Poland in the light of graph theory - Jażdżewska, Iwona (IGiPZ PAN, 2017)
W artykule zastosowano teorię gafów do analizy spójności i regionalizacji miejskiej sieci osadniczej w Polsce w latach 1931, 1950 i 2002. Jako wierzchołki grafu przedstawiono miasta (w postaci punktów), a jako krawędzie grafu – odcinki łączące te miasta, które położone były w odległości do 25 km od siebie. Wykorzystano grafy proste, a wśród nich: pełne, regularne, spójne i niespójne. Sieć miast tworzy regularną i podwójnie spójną sieć połączeń na obszarach, na których jest ona trwale ukształtowana. Połączenia te rozrywają się w miarę spadku gęstości sieci. Ich kształt może wiele powiedzieć o własnościach regionalnych sieci osadniczej oraz historycznych etapach i stopniu rozwoju danej sieci. Analizę przeprowadzono za pomocą narzędzi GIS.
24 cm
Keywords: miejska sieć osadnicza; teoria grafów; Polska; GIS (System Informacji Geograficznej)

Analiza zjawisk koncentracji w sieci osadniczej : problemy metodyczne = Analysis of concentration phenomena in settlement network = Analiz âvlenij koncentracii v poselenčeskoj seti - Kostrubiec, Beniamin (1936– ) (IGiPZ PAN, 1972)
117 s., [1] k. tabl. złoż. luz. : il. ; 24 cm
Literatura s. 109-[113]
Streszcz. ang. i ros.
Keywords: Miasta -- Polska [KABA]; Bieguny wzrostu [KABA]; geografia osadnictwa; sieć osadnicza; koncentracja w sieci osadniczej

Transport- and settlement-related time efficiency of road journeys taken in Poland - Śleszyński, Przemysław (IGiPZ PAN, 2014)
24 cm
Keywords: skuteczność; sprawność; dostępność przestrzenna; sieć transportowa; sieć osadnicza; czas podróży; Google Map; Polska

Wiejska sieć osadnicza Polski w XXI wieku = Rural settlement network of Poland in the 21st century - Szmytkie, Robert. Autor; Tomczak, Przemysław. Autor (PAN IGiPZ, 2020)
Celem pracy było określenie zmian w wiejskiej sieci osadniczej w Polsce w latach 2000‑2019. Analizie poddane zostały stan i dynamika zmian ilościowych w wiejskiej sieci osadniczej oraz ich przestrzenne zróżnicowanie, a także wskazano główne przyczyny, które miały wpływ na powyższe zmiany. W postępowaniu badawczym przyjęto hipotezę, że zmiany wiejskiej sieci osadniczej w Polsce obserwowane w XXI w. nie przebiegają jednokierunkowo, co prowadzi do wyodrębnienia się różnych typów obszarów o odmiennych tendencjach w zakresie ich rozwoju społeczno-ekonomicznego. Przeprowadzone badania wykazały: spadek gęstości wiejskiej sieci osadniczej, wzrost średniej wielkości wsi oraz znaczne zróżnicowanie regionalne wartości poszczególnych parametrów. Widoczne są również znaczne dysproporcje w zakresie tendencji zmian w sieci osadniczej w zależności od położenia obszarów wiejskich względem dużych miast.
24 cm
Keywords: wiejska sieć osadnicza; miejscowości wiejskie; zróżnicowanie regionalne; obszary podmiejskie; obszary peryferyjne; Polska

Urbanizacja wsi na przykładzie miast zdegradowanych województwa świętokrzyskiego = Urbanization of villages on the example of former towns in the Świętokrzyskie Voivodeship - Sokołowski, Dariusz (IGiPZ PAN, 2015)
Urbanizacja obszarów wiejskich wykazuje zróżnicowanie form oraz głębokość przemian, co jest uwarunkowane m.in. genezą i położeniem określonych miejscowości. Kategorią osiedli wiejskich posiadających szczególnie dobrze rozwinięte cechy miejskie, zarówno w rozumieniu ilościowym (natężenie cech), jak i jakościowym (liczba tych cech) są byłe miasta. Niektóre z nich, pomimo wiejskiego obecnie statusu, zachowały miejski układ przestrzenny, silne związki z zapleczem i inne miejskie cechy, dzięki którym w świadomości społeczności lokalnych ciągle pozostają miastami. Charakterystyka tych jednostek uwzględnia m.in. zagadnienia demograficzne, funkcjonalne i morfologiczne. Część miejscowości wytypowano jako posiadające szanse na odzyskanie praw miejskich.
Keywords: urbanizacja wsi; miasta zdegradowane; prawa miejskie; sieć osadnicza; funkcje miast; morfologia miast

Studia nad strukturą lokalnej sieci osadniczej wybranych obszarów w Polsce : zaplecze miast Gorlic, Żuromina, Golubia-Dobrzynia = Studies of the stucture of the local settlement net work in the selected parts of Poland - Kiełczewska-Zaleska, Maria (1906–1980). Przedm. (IGiPZ PAN, 1974)
188 s. : mapy, wykr. ; 24 cm
Streszcz. ang. i ros.
Keywords: Wsie -- Polska -- 1970-2000 [KABA]; Ludność wiejska -- Polska -- 1970-2000 [KABA]; Osadnictwo człowieka -- Polska -- 1970-2000 [KABA]; sieć osadnicza

Przegląd Geograficzny T. 46 z. 2 (1974) (IGiPZ PAN, 1974)
24 cm
Keywords: ludność; sieć osadnicza; podziały administracyjne; człowiek a środowisko; dyfuzja innowacji; doliny rzeczne; dolina Bachorzy; odpływ; wody mineralne; szkody gradowe; uprawa tytoniu; Bułgaria; Polska

Koncepcje i metody badawcze z dziedziny osadnictwa = Koncepcii i metody issledovanij rasseleniâ = Concepts and methods in research on settlement - Dziewoński, Kazimierz (1910–1994) (IGiPZ PAN, 1990)
288 s. ; 24 cm
Bibliogr. s. 280-285
Keywords: Osadnictwo człowieka -- metodologia [KABA]; Osadnictwo człowieka -- Polska [KABA]; osadnictwo; osadnictwo miejskie; teoria osadnictwa; miasta; systemy osadnicze; planowanie miast; sieć osadnicza; migracje; Polska

Odradzanie wsi? Przemiany ludnościowo-osadnicze na ziemi kłodzkiej w okresie powojennym = Rural revival? Changes in population and settlement pattern of the Kłodzko region in the post-war period - Latocha, Agnieszka (PAN IGiPZ, 2017)
Celem opracowania było prześledzenie przemian ludnościowo-osadniczych na ziemi kłodzkiej w okresie powojennym. Szczególną uwagę poświęcono wsiom, które uległy silnej depopulacji lub zanikowi. Postawiono pytanie badawcze: czy procesy, które zachodzą w nich współcześnie można określić mianem odradzania wsi. Do analizy wykorzystano dane statystyczne ze spisów ludności, materiały kartograficzne z różnych okresów oraz dane dotyczące wydawanych pozwoleń na zabudowę jednorodzinną. Przeprowadzono również badania terenowe, w tym inwentaryzację oraz wywiady. W okresie powojennym nastąpiła polaryzacja procesów ludnościowo-osadniczych. Na terenach przygranicznych i wyżej położonych postępowało wyludnianie i degradacja zabudowy, natomiast w centrum regionu i wokół miast nastąpił przyrost nowej zabudowy, nasilony po 1989 r., od kiedy również powszechne stały się remonty i modernizacje starych zabudowań. W większości zanikłych i silnie wyludnionych wsi nastąpiło w ostatnich latach ożywienie gospodarczo-społeczne. W artykule zaprezentowano typologię procesów obserwowanych aktualnie na tych obszarach. Pozwala to na stwierdzenie, że w wymiarze przestrzenno-krajobrazowym można mówić o odradzaniu się niektórych wsi w kontekście pojawienia się w nich nowej zabudowy i mieszkańców czy remontów starych budynków. Rodzaj i funkcja nowej zabudowy oraz jej układ często jednak nie nawiązują do dawnej struktury i funkcji wsi, stąd nie reprezentują one odrodzenia dawnych układów funkcjonalno-przestrzennych. Niektóre wyludnione wsie pełnią również istotne funkcje kulturowo-społeczne.
24 cm
Keywords: Polityka rolna -- Polska -- 1990- -- czasopisma [KABA]; Wsie -- czasopisma [KABA]; Wsie -- Polska -- 1990- -- czasopisma [KABA]; depopulacja; odradzanie się wsi; sieć osadnicza; infrastruktura turystyczna; przemiany funkcjonalno-przestrzenne; suburbanizacja; Ziemia Kłodzka

Zastosowanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (najkrótszego dendrytu) w ocenie efektywności i spójności sieci osadniczej województwa mazowieckiego = Application of the minimum spanning tree method in assessing the effectiveness and cohesion of the settlement network of Mazowieckie voivodeship - Śleszyński, Przemysław. Autor; Sudra, Paweł. Autor (IGiPZ PAN, 2019)
W artykule przedstawiono wykorzystanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (MDR), inaczej najkrótszego dendrytu, dla zbioru punktów adresowych województwa mazowieckiego, do określenia stopnia rozproszenia zabudowy. Zaproponowano dwa wskaźniki: efektywności sieci osadniczej (rozumianej jako stosunek długości MDR do liczby ludności, co pozwala ocenić koszty jednostkowe w przypadku np. budowy infrastruktury, koniecznej do połączenia punktów osadniczych) oraz spójności sieci osadniczej (uwzględniającej gęstość zaludnienia, co dodatkowo wskazuje na koszty związane z obsługą odosobnionych siedlisk, kolonii i zabudowy rozproszonej). Opracowanie wykonano na podstawie danych z końca 2016 r. dla ponad 1 mln punktów adresowych, wykreślając grafy na podstawie geometrycznych odległości euklidesowych dla każdej z 314 gmin województwa. Następnie wyniki przedstawiono na mapach, przeprowadzając ich dyskusję w kontekście historycznych i współczesnych uwarunkowań rozwoju osadnictwa. Wskazano też na przydatność wskaźników dla oceny i planowania obsługi infrastrukturalnej, biorąc pod uwagę wysokie koszty chaosu przestrzennego.
24 cm
Keywords: minimalne drzewo rozpinające; najkrótszy dendryt; spójność i efektywność sieci osadniczej; rozproszenie zabudowy; chaos przestrzenny; województwo mazowieckie

Przegląd Geograficzny T. 48 z. 4 (1976) (IGiPZ PAN, 1976)
24 cm
Keywords: Maria Kiełczewska-Zaleska; geografia a historia; geografia historyczna mórz; aglomeracje miejskie; sytem osadniczy; obszary wiejskie; sieć osadnicza; typy morfologiczne wsi; osadnictwo wiejskie; miasta nadrzeczne; układ przestrzenny miast; fizjonomia miast; geografia historyczna; Dolny Śląsk; Łódź; Łeba; Polska; województwo toruńskie; Morze Bałtyckie

Współczesne przemiany regionalnych systemów osadniczych w Polsce : praca zbiorowa = Sovremennye preobrazovanija regional'nych sistem rasselenija v Pol'še = Regional settlement system in Poland recent trends - Korcelli, Piotr (1939– ). Red.; Gawryszewski, Andrzej (1939– ). Red. (IGiPZ PAN, 1989)
176 s. : mapy, wykr. ; 24 cm
Bibliogr. s. [173]-176
Streszcz. ang. i ros. przy rozdz.
Keywords: Osadnictwo człowieka -- Polska -- 1945-1990 [KABA]; Zagospodarowanie przestrzenne -- aspekt ekonomiczny -- Polska -- 1945-1990 [KABA]; Zagospodarowanie przestrzenne -- aspekt społeczny -- Polska -- 1945-1990 [KABA]; geografia osadnictwa; osadnictwo; sieć osadnicza; system osadniczy; ludność miejska; aglomeracje miejskie; migracje; obszary wyludniające się; Polska

Przegląd Geograficzny T. 78 z. 2 (2006) (IGiPZ PAN, 2006)
24 cm
Keywords: użytkowanie ziemi; teledetekcja satelitarna; CORINE Land Cover 2000; marketing terytorialny; budownictwo mieszkaniowe na wsi; obszary wiejskie; społeczności miejskie; podziały administracyjne; miejskie sieci osadnicze; transport samochodowy; województwo lubelskie; Czechy