Subtitle:

Geographia Polonica Vol. 99 No. 1 (2026)

Publisher:

IGiPZ PAN

Place of publishing:

Warszawa

Description:

24 cm

Abstract:

The paper aims mostly at a qualitative analysis of the passenger railway connections between Poland and Ukraine offered since the collapse of the USSR. To this end, a four-item periodisation was proposed, based on breakthrough changes in this offer that were referred to a set of selected categories from the scope of border(lands) studies, mainly corelates of the concepts of debordering and rebordering. The analysis was based on railway schedules, expert materials, statistics of the Border Guard and the author’s own field observations. Historically, the paper finds that there have been cycles (periods) of debordering and rebordering on the studied area, driven by ups and downs in both nations’ mutual interest (shopping, smuggling, labour and war migration); as for the presence, it showcases that intensification of the train links between both states can be observed only at the national level, totally ignoring the borderland dimension. Consequently, the Polish-Ukrainian direction, as compared with Poland’s remaining neighbourhoods, is quite advanced as for long-distance connections (macro level) and totally undeveloped as for local-regional ones (mezzo level).

References:

Andersen, D. J., & Prokkola, E. K. (2022). Introduction. Embedding borderlands resilience. In D. J. Andersen & E. K. Prokkola (Eds.), Borderlands Resilience. Transitions, Adaptation and Resistance at Borders (pp. 1-18). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003131328-1
Balibar, È. (2002). Politics and the other scene. London: Verso.
Bauder, H. (2011). Toward a critical geography of the border: Engaging the dialectic of practice and meaning. Annals of the Association of American Geographers, 101(5), 1126-1137. https://doi.org/10.1080/00045608.2011.577356
Bauman, Z. (1998). Globalization. The Human Consequences. Cambridge: Polity Press.
Beim, M. & Soczówka, A. (2016). Rozwój kolejowych, regionalnych połączeń transgranicznych w Polsce. Transport Miejski i Regionalny, 10, 19-24.
Bocheński, T. (2024). Rail connections between Poland and neighbouring states. European Research Studies Journal, 27(4), 560-570. https://doi.org/10.35808/ersj/3534
Bojar, H. & Kurczewska, J. (2004). Poland's Borderlands with Russia and Ukraine. In P. Kazmierkiewicz (Ed.), Neighbourhood Across A Divide? Borderland Communities and EU Enlargement (pp. 85-143). Warsaw: Institute of Public Affairs.
Böhm, H. (2023). Five roles of cross-border cooperation against re-bordering. Journal of Borderlands Studies, 38(3), 487-506. https://doi.org/10.1080/08865655.2021.1948900
Bürkner, H. J. (2015). Beyond Constructivism. Europeanisation and Bordering under the Impact of Power and Imaginaries. In Ch. Brambilla, J. Laine, J. W. Scott & G. Bocchi (Eds.), Borderscaping: Imaginations and Practices of Border Making (pp. 27-39). London: Routledge.
Bürkner, H. J. (2017). Bordering, borderscapes, imaginaries: From constructivist to post-structural perspectives. In E. Opiłowska, Z. Kurcz, J. Roose (Eds.), Advances in European Borderlands Studies (pp. 85-107). Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft. https://doi.org/10.5771/9783845276892-85
Bürkner, H. J. (2020). Granice i imaginacje. In E. Opiłowska (Ed.), Border and Borderlands Studies. A Lexicon [Studia nad granicami i pograniczami. Leksykon] (pp. 158-165). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. https://doi.org/10.25167/ppbs2103
Cavallaro, F. & Dianin, A. (2019). Cross-border commuting in Central Europe: Features, trends and policies. Transport Policy, 78, 86-104. https://doi.org./10.1016/j.tranpol.2019.04.008
CBOS. (2014, accessed 11 April 2025). Wyjazdy wypoczynkowe Polaków w 2013 roku i plany na rok 2014. Centrum Badania Opinii Społecznej. Komunikat nr 25. https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=4974
Cyrus, N. (2024). Insights from Complexity Thinking for Border Studies: The State Border as Emergent Property of International Relations Systems. In C. Wille, C. Leutloff-Grandits, F. Bretschneider, S. Grimm-Hamen, S., & H. Wagner (Eds.), Border Complexities and Logics of Dis/Order (pp. 57-81). Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft. https://doi.org/10.5771/9783748922292-57
Dębicki, M. (2014). Ramy funkcjonowania komunikacji kolejowej na transgraniczu polsko-czeskim. In Z. Kurcz (Ed.), Polskie pogranicza w procesie przemian. Tom III (pp. 81-102). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dębicki, M. (2017). Przebić się przez Karpaty. Ubóstwo oferty połączeń kolejowych na transgraniczu polsko-słowackim. In Z. Kurcz (Ed.), Polskie pogranicza w procesie przemian. Tom IV (pp. 133-152). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dębicki, M. (2019). Wyczytane z rozkładu jazdy. Transgraniczne połączenia kolejowe Polski - portret ilościowy i wstępne tropy interpretacyjne. UR Journal of Humanities and Social Sciences, 4(13), 112-130. https://doi.org/10.15584/johass.2019.4.7
Dębicki, M. (2020). Koleją przez granicę polsko-ukraińską. Nowe realia i ich społeczne konteksty. In N. Kowalisko et al. (Eds.), Identychnist ta sotsialna solidarnist u Tsentralno-Skhidnii Yevropi (Tożsamość i solidarność społeczna w Europie Środkowo-Wschodniej) (pp. 182-196). Lublin-Lwów: LUN im. Iwana Franki, Wydawnictwo UMCS.
Dębicki, M., & Makaro, J. (2020). Sąsiedztwo narodowe. In E. Opiłowska (Ed.), Border and Borderlands Studies. A Lexicon [Studia nad granicami i pograniczami. Leksykon] (pp. 349-358). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. https://doi.org/10.25167/ppbs2103
Dębicki, M., & Makaro, J. (2021). The category of national neighbourship as a complement to the concept of embedded bilateralism. The Polish-German case. In E. Opiłowska & M. Sus (eds.), Poland and Germany in the European Union. The Multidimensional Dynamics of Bilateral Relations (pp. 74-89). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003046622-6
Dolińska, K. Niedźwiecka-Iwańczak, N. & Opiłowska, E. (2021). Narrating divided cities: The theoretical and methodological framework. Polish Sociological Review, 216(4), 517-532. https://doi.org/10.26412/psr216.05
Donat, L. (2020, accessed 31 August 2025). Connecting Europe with a Rail Renaissance. Eight measures to revive the European rail system. Bonn: Germanwatch e.V. https://www.euki.de/en/euki-publications/connecting-europe-with-a-rail-renaissance/
Fiszer, K. (2019, accessed 16 August 2019). MI: Nie mamy wpływu na poprawę oferty na przejściu w Dorohusku. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/mi-nie-mamy-wplywu-na-poprawe-oferty-na-przejsciu-w-dorohusku-93454.html
Gąsior-Niemiec, A. (2005). Lokalna przestrzeń w świadomości i działaniach mieszkańców Zagórza. In J. Kurczewska, & H. Bojar (Eds.), Granice na pograniczach. Z badań społeczności lokalnych wschodniego pogranicza Polski (pp. 101-124). Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Graff, M. (2017). Komunikacja kolejowa na wschodnim pograniczu (1). Uwarunkowania historyczne. Technika Transportu Szynowego, 5, 38-45.
Graff, M. (2017). Komunikacja kolejowa pomiędzy Polską i Ukrainą. Technika Transportu Szynowego, 7-8, 55-71
Jaroszewicz, M., & Mrozek, K. (2020). How to construct a border for a modern neighbourhood. Warsaw: The Stefan Batory Foundation.
Jaroszewicz, M. (2024). Jak przywrócić efektywność państwa na granicy polsko-ukraińskiej? Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego.
Kajta, J., & Opiłowska, E. (2023). Community Response to Rebordering Politics: The Case of Two Twin Towns in Central Europe. Nationalities Papers, 51(6), 1319-1335. https://doi.org/10.1017/nps.2022.15
Kłoskowska, A. (1991). Sąsiedztwo kultur i trening we wzajemności. Kultura i Społeczeństwo, 35(4), 3-5.
Kolosov, V. & Więckowski, M. (2018). Border changes in Central and Eastern Europe: An introduction. Geographia Polonica, 91(1), 5-16. https://doi.org/10.7163/GPol.0106
Kołodziejczyk, K. (2020). Cross-border public transport between Poland and Czechia and the development of the tourism functions of the region. Geographia Polonica, 93(2), 261-285, https://doi.org/10.7163/GPol.0173
Kurcz, Z. (2010). Socjologia pogranicza i człowiek pogranicza w świetle polskich doświadczeń. In Z. Kurcz & I. Taranowicz (Eds.), Okolice socjologicznej tożsamości. Księga poświęcona pamięci Wojciecha Sitka (pp. 283-301). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kurcz, Z. (2017). Benefits of borderland sociology. In E. Opiłowska, Z. Kurcz, & J. Roose (Eds.), Advances in European Borderlands Studies (pp. 47-63). Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft. https://doi.org/10.5771/9783845276892-47
Kurczewska, J. (2003). Granica polsko-ukraińska (trzy spojrzenia teoretyczne). In M. Zielińska (Ed.), Transgraniczność w perspektywie socjologicznej. Teorie, studia, interpretacje (pp. 35-63). Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe.
Kurczewska, J. (2009). Border Metaphors in the Polish Sociology of Borderlands. Polish Sociological Review, 166(2), 193-212.
Laine, J. P. (2022). Epilogue. Borderland resilience: thriving in adversity? In D. Jagetic Andersen, & E. K. Prokkola (Eds.), Borderlands Resilience: Transitions, Adaptation and Resistance at Borders (pp. 182-192). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003131328-15
Leutloff-Grandits, C., & Wille Ch. (2024). Dynamics of Dis/Order in Border Complexities. In Ch. Wille, C. Leutloff-Grandits, F. Bretschneider, S. Grimm-Hamen, & H. Wagner (Eds.), Border Complexities and Logics of Dis/Order (pp. 7-30). Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft. https://doi.org/10.5771/9783748922292-7
Majewski, J. (2023). Pasażerskie połączenia kolejowe jako element sieci powiązań międzynarodowych polskich regionów. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 26(1), 88-98. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.23.006.17403
Medeiros, E. (2019). Cross-border transports and cross-border mobility in EU border regions. Case Studies on Transport Policy, 7(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.cstp.2018.11.001
Minich, R. (2020, accessed 4 April 2025). Lviv Region (Ukraine) - Poland: Mobile Border In Between. https://www.slideshare.net/EWBUkraine/ukrainepoland-mobile-border-in-between#46
Miszczuk, A. (2002). Pogranicze polsko-ukraińskie a polityka zagraniczna III RP. In R. Stemplowski, & A. Żelazo (Eds.), Polskie pogranicza a polityka zagraniczna u progu XXI wieku (pp. 263-280). Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
Motyka, G. (2011). Od rzezi wołyńskiej do Akcji "Wisła". Konflikt polsko-ukraiński 1943-47. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Newman, D. (2006). Borders and bordering: Towards an interdisciplinary dialogue. European Journal of Social Theory, 9(2), 171-186. https://doi.org/10.1177/1368431006063331
Olszański, T. A. (1994). Historia Ukrainy XX wieku. Warszawa: Volumen.
Opiłowska, E. (2014). The Europeanization of the German-Polish Borderlands. In K. Stokłosa, & G. Besier (Eds.), European Border Regions in Comparison: Overcoming Nationalistic Aspects of Re-Nationalization? (pp. 275-285). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315815602
Paasi, A. (2005). Boundaries as Social Practice and Discourse: The Finnish-Russian Border. In P. Ganster, & D. E. Lorey (Eds.), Borders and Border Politics in a Globalizing World (pp. 117-136). Oxford: Wowman & Littlefield.
Paasi, A. (2012). Border studies reanimated: Going beyond the territorial/relational divide. Environment and Planning A: Economy and Space, 44, 2303-2309. https://doi.org/10.1068/a45282 PKP. (2025, accessed 31 August 2025). https://www.pkp.pl/pl/home
Popescu, G. (2012). Bordering and Ordering the Twenty-first Century. Understanding Borders. Plymouth: Rowman & Littlefield Publishers, Inc. https://doi.org/10.5040/9798216383826
Raczyk, A. (2020). Delimitacja obszarów pograniczy. In E. Opiłowska (Ed.), Border and Borderlands Studies. A Lexicon [Studia nad granicami i pograniczami. Leksykon] (pp. 56-63). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. https://doi.org/10.25167/ppbs2103
Solecki, S. (2007). Ciemna strona granicy: aktywność zarobkowa "mrówek" w regionie zagrożonym strukturalnym bezrobociem. Przypadek Podkarpacia. In M. Zielińska, B. Trzop & K. Lisowski (Eds.), Transgraniczność w perspektywie socjologicznej. Pogranicza Polski w integrującej się Europie (pp. 295-312). Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe.
Straż Graniczna. (2025a, accessed 14 January 2025). Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej. https://bieszczadzki.strazgraniczna.pl/bie/dla-podroznych/14894,Statystyki.html
Straż Graniczna. (2025b, accessed 14 January 2025). Nadbużański Oddział Straży Granicznej. https://nadbuzanski.strazgraniczna.pl/nos/komenda/granice/statystyki/statystyki-zbiorcze/15885,Statystyki-zbiorcze.html
Sushytska, O. (2025, accessed 31 August 2025). €50 million in EIB support for Ukraine's rail border crossings and infrastructure to boost EU connectivity and trade, Delegation of the European Union to Ukraine. https://www.eeas.europa.eu/delegations/ukraine/%E2%82%AC50-million-eib-support-ukraine%E2%80%99s-rail-border-crossings-and-infrastructure-boost-eu-connectivity-and_en?s=232
Trammer, K. (2019). Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Więckowski, M., Michniak, D., Bednarek-Szczepańska, M., Chrenka, B., Ira, V., Komornicki, T., Rosik, P., …., & Wiśniewski, R. (2012). Polish-Slovak borderland. Transport accessibility and tourism. Warsaw: Institute of Geography and Spatial Organization Stanisław Leszczycki Polish Academy of Sciences.
Więckowski, M. (2025). The contemporary Polish borders in a state of change. GeoJournal, 90(1), 1-17. https://doi.org/10.1007/s10708-024-11248-7
Więckowski, M., & Timothy, D. J. (2021).Tourism and an evolving international boundary: Bordering, rebordering and denordering on Usedom Island, Poland-Germany. Journal of Destination Marketing & Management, 22(3), 1-11. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2021.100647
Wille, Ch. (2024). Border Complexities. Outlines and Perspectives of a Complexity. In Ch. Wille, C. Leutloff-Grandits, F. Bretschneider, S. Grimm-Hamen, & H. Wagner (Eds.), Border Complexities and Logics of Dis/Order (pp. 31-55). Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft. https://doi.org/10.5771/9783748922292
Wojakowski, D. (2002). Polacy i Ukraińcy. Rzecz o pluralizmie i tożsamości na pograniczu. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Zhurzhenko, T. (2024). Everyday Europeanization and Bottom-Up Geopolitics at the Ukrainian-Polish Border. Geopolitics. 4 January, 1-43. https://doi.org/10.1080/14650045.2023.2283488

Relation:

Geographia Polonica

Volume:

99

Issue:

1

Start page:

55

End page:

74

Detailed Resource Type:

Article

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:253446 ; 0016-7282 (print) ; 2300-7362 (online) ; 10.7163/GPol.0317

Source:

CBGiOS. IGiPZ PAN, call nos.: Cz.2085, Cz.2173, Cz.2406 ; click here to follow the link

Language:

eng

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Central Library of Geography and Environmental Protection. Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Projects co-financed by:

European Union. European Regional Development Fund ; Programme Innovative Economy, 2010-2014, Priority Axis 2. R&D infrastructure

Access:

Open