Niedźwiecka-Filipiak, Irena : Autor ; Gubański, Janusz : Autor ; Bocheńska-Skałecka, Anna : Autor ; Kuriata, Zbigniew : Autor
Studia Obszarów Wiejskich = Rural Studies, t. 49
Transformations occurring in rural areas are caused by a variety of factors of internal (arising directly from conditions of a particular area) or external (independent of analyzed area) nature. These evoke pronounced changes in rural landscape, including its basic element, the village. Varied effects of transformation are visible in the village’s image and unfortunately, they are most often negative. As an aftermath, one observes obliteration of the place’s tradition, distinctiveness and regional specificity of rural areas. Taking action for rural renewal or revitalization requires a series of research and analysis to identify sources of the problems occurring in the village. Regarding diagnosis for village state, a special emphasis is put upon territorial, natural and social conditions. In turn, the process of developing recovery strategy, its initiation and implementation necessarily requires involvement of local community. Identification of rural landscape distinguishing features in the analysis procedure serves to clarify the vision for the development of a given area. Distinguishing marks of the rural landscape can become the basis or inspiration in developing the concept of revitalization, at the same time preserving village’s historical assets. The article presents the above mentioned issues and considers the differences between rural renewal and revitalization. Discussion is based upon data acquired by the means of conducted analysis concerning two villages located in the Opolskie Voivodeship: Złotogłowice and Różyna.
1. Borcz Z., 2005, Zmiany w krajobrazie wsi na przełomie XIX i XX wieku, Architektura Krajobrazu, 1–2, s. 4–9.
2. Chadryś I., 2014, Opracowanie wzornika elementów zagospodarowania wsi Różyna – praca magisterska pod kier. dr hab. I. Niedźwieckiej-Filipiak, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, maszynopis.
3. Domański B., 2009, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych – specyfika wyzwań i instrumentów, [w:] W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich, t. 4, Przestrzenne aspekty rewitalizacji – śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, s. 125–137.
4. Herbst K., 2008, Społeczny sens rewitalizacji, Ekonomia społeczna teksty, 3/2008, http://es.teksty.ekonomiaspoleczna.pl/pdf/2008_3_es_teksty.pdf dostęp 10.07.2017.
5. Gasidło K., 1998, Problemy przekształceń terenów poprzemysłowych, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice.
6. Godlewski P., 2013, Rewitalizacja obszarów wiejskich poprzez turystykę i rekreację, Europa Regionum, XVII, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93–104. http://www.wzieu.pl/zn/er17/ZN_ER17.pdf dostęp 11.07.2017.
7. Huculak M., 2009, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Polskie doświadczenia i perspektywy, [w:] W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich, t. 4, Przestrzenne aspekty rewitalizacji – śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, s. 139–197.
8. Idziak W., Wilczyński R., 2013, Odnowa wsi, przestrzeń, ludzie, działania, Wyd. Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA, Warszawa.
9. Kaczmarek S., 2001, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Nowy wymiar rozwoju miast, Uniwersytet Łódzki, Łódź.
10. Karwińska A., 2010, Społeczne kryteria delimitacji obszarów kryzysowych, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.) Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t.8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, s. 83–127, http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/rewitalizacja_miast_polskich.pdf, dostęp 07.07.2017.
11. Kondracki J., 2009, Geografia regionalna Polski, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
12. Konkurs UMWO na "Najciekawszą koncepcję zagospodarowania terenów zielonych wsi", (b.d.), http://www.opolskie.pl/2016/10/konkurs-na-najciekawsza-koncepcje-zagospodarowaniaterenow-zielonych-wsi-rozstrzygniety/, dostęp 12.07.2017.
13. Kopeć M., 2011, Finansowanie projektów rewitalizacji, C.H. Beck, Warszawa.
14. Kuriata Z., 2006, Zmiana wizerunku wsi w ramach Programu Odnowy Wsi, [w:] M. Furmankiewicz, P. Jadczyk (red.), Problemy współpracy na rzecz ekorozwoju Sudetów, Muzeum przyrodnicze w Jeleniej Górze, Katedra Planowania i Urządzania Terenów Wiejskich AR we Wrocławiu, Jelenia Góra, s. 145–161.
15. Kuriata Z., Niedźwiecka-Filipiak I., 2012, Nowy krajobraz wsi dolnośląskiej, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Wrocław.
16. Kuriata Z., Niedźwiecka-Filipiak I., Piotrowski M., 2014, Shaping the traditional landscape of rural areas – programs and method, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 23, s. 177–202.
17. Kożuch A., 2010, Rewitalizacja a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, Zarządzanie Publiczne 1–2 (9–10), Zeszyty Naukowe Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków s. 78–90, http://www.ejournals.eu/sj/index.php/ZP/article/view/1386 dostęp 11.07.2017.
18. Ländliche Entwicklung in Bayern. Aktionsprogramm Dorf vital. Innenentwicklung in der Dorferneuerung. 2006, München: Bayerisches Staatsministerium für Landwirtschaft und Forsten. https://www.stmelf.bayern.de/mam/cms01/landentwicklung/dokumentationen/dateien/innenentwicklung_in_der_de.pdf, dostęp 12.07.2017.
19. Lorens P., 2004, Rewitalizacja urbanistyczna jako narzędzie w ochronie krajobrazu kulturowego, I Konferencja Ekologia i Architektura Warsztaty "Inwestujemy w Juratę", Wyd. Fundacja Twórców Architektury, Poznań.
20. Lorens P., 2005, Gospodarowanie przestrzenią a polityka równoważenia rozwoju, Studia Regionalne i Lokalne, 4 (22), http://www.studreg.uw.edu.pl/pdf/2005_4_lorens.pdf, dostęp 07.07.2017.
21. Lorens P., 2010, Rewitalizacja miast. Planowanie i realizacja, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Wydział Architektury, Gdańsk.
22. Mironowicz I., 2010, Proces transformacji terenów miejskich wobec dziedzictwa duchowego i materialnego, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, s. 23–42. http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/rewitalizacja_miast_polskich.pdf, dostęp 07.07.2017.
23. Modele rewitalizacji i ich zastosowanie w miastach dziedzictwa europejskiego, 2010, R. Mikielewicz, K. Pawłowski (red.), Wydawnictwo Biblioteka, Łódź.
24. Myga-Piątek U., Chmielewski T.J., Solon J., 2015, Rola cech charakterystycznych, wyróżników i wyznaczników krajobrazu w klasyfikacji i audycie krajobrazów aktualnych, Problemy Ekologii Krajobrazu, 40, s. 177–185.
25. Niedźwiecka-Filipiak I., 2009, Wyróżniki krajobrazu i architektury wsi Polski południowo-zachodniej, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
26. Niedźwiecka-Filipiak I., Kuriata Z., 2010, Architektura krajobrazu w Programie Odnowy Wsi Opolskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław.
27. Niedźwiecka-Filipiak I., 2015, Walory miejscowości – tworzywem sieci najciekawszych wsi, Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego, Opole.
28. Niedźwiecka-Filipiak I., 2016, Krajobrazowy kontekst sieci najciekawszych wsi na przykładzie wsi z Opolszczyzny, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego. Krajobrazy inspiracji od kontemplacji do kształtowania, 34, s. 103–116.
29. Nita J., 2015, Znaczenie wyznaczników i wyróżników w badaniach krajobrazu, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 30, s. 59–70.
30. O budowie metod rewitalizacji w Polsce – aspekty wybrane, 2010, K. Skalski (red.), Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych UJ, Kraków. http://www-isp.miks.uj.edu.pl/pliki/e-monografie/monografia-2.pdf.
31. Przywojska J., 2016, Rewitalizacja miast. Aspekt społeczny, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
32. Pudełko A., 2015, Partycypacja obywatelska w procesie rewitalizacji na przykładzie planowania zintegrowanego programu rewitalizacji osiedla Nikiszowiec w Katowicach, Prace Geograficzne, 142, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków, s. 89–103. http://www.ejournals.eu/Prace-Geograficzne/Tom-2015/Numer-142/dostęp 17.07.2017.
33. Raszeja E., 2013, Ochrona krajobrazu w procesie przekształceń obszarów wiejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań.
34. Rewitalizacja – nośnik tożsamości i rozwoju obszarów metropolitalnych, 2007, B. Walczak (red.), Wydawnictwo Biblioteka i Instytut Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej, Łódź.
35. Rewitalizacja miast polskich, t. 4, Przestrzenne aspekty rewitalizacji – śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, 2009, W. Jarczewski (red.), Instytut Rozwoju Miast, Kraków.
36. Rewitalizacja miast polskich, t. 8 – Diagnoza, Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), 2010, Instytutu Rozwoju Miast, Kraków, http://eregion.wzp.pl/sites/default/files/rewitalizacja_miast_polskich.pdf dostęp 17.07.2017.
37. Rewitalizacja miast poprzemysłowych – rola dziedzictwa kulturowego, 2006, B. Walczak (red.), Łódzka Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa i Instytut Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej, Łódź.
38. Rewitalizacja. Podejście partycypacyjne, 2017, D. Bazuń, M. Kwiatkowski (red.), Oficyna Naukowa, Warszawa.
39. Studium historyczno-ruralistyczne wsi Różyna, 2013, Pracownia Dokumentacji Zabytków ALMA, Wrocław, maszynopis.
40. Solisz I., Nowowiejski R., 2012, Studium przypadku – Złotogłowice, Chrzelice, Stare Siołkowice, Pokój, [w:] R. Wilczyński (red.), Sieci Najpiękniejszych Wsi. Opracowanie eksperckie projektu – możliwości utworzenia sieci, Opole s. 76–120, http://www.dziedzictwowsiopolskiej.pl/upload/users/krybak/files/opracowanie_koncepcji_najpiekniejszych_wsi_fina%C5%82.pdf dostęp 17.07.2017.
41. Solon J., Chmielewski T.J., Myga-Piątek U., Kistowski M., konsultacje: Myczkowski Z., Plit J., 2014, Przygotowanie opracowania pt. "Identyfikacja i ocena krajobrazów – metodyka oraz główne założenia", Zadanie III.1, IGiPZ PAN, Warszawa.
42. Thorbeck D., 2012, Rural Design. A New Design Disciplin, Routledge.
43. Ustawa o rewitalizacji. Praktyczny komentarz, 2016, Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa Departament Polityki Przestrzennej, Warszawa, źródło: http://www.rpo.wzp.pl/o-programie/rewitalizacja-1 data pobrania 04.07.17.
44. Wilczyński R., 2003, Odnowa wsi perspektywą rozwoju obszarów wiejskich w Polsce, Wydawnictwo Fundacja Fundusz współpracy Program Agro-Info, Poznań.
45. Wilczyński R. (b.d.). Rozwój przestrzenny miejscowości w warunkach depopulacji ze szczególnym uwzględnieniem mieszkalnictwa senioralnego na obszarach wiejskich, https://www.opole.uw.gov.pl/rozwoj-przestrzenny-miejscowosci-w-HYPERLINK "https://www.opole.uw.gov.pl/rozwoj-przestrzenny-miejscowosci-w-warunkach-depopulacji-ze-szczegolnym-uwzglednieniemmieszkalnictwa-senioralnego-na-obszarach-wiejskch"warunkach-depopulacji-ze-szczegolnymuwzglednieniem-mieszkalnictwa-senioralnego-na-obszarach-wiejskch, dostęp 12.07.2017.
46. Wilczyński R., 2009, Jak rozwijać obszary wiejskie, aby przeciwdziałać kryzysowi zagospodarowania przestrzennego? Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 12, Polskie Krajobrazy Wiejskie Dawne i Współczesne, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec, s. 193–197.
47. Wroński S., 2010, Bydgoszcz – rewitalizacja miasta i Bydgoskiego Węzła Wodnego. Nasza dobra praktyka, [w:] A. Noworól (red.), Obszarowe ujęcie rewitalizcji w Polsce, Instytut Spraw Publicznych UJ w Krakowie, Kraków s. 105–123, http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent? id=15182 dostęp 07.07.2017.
48. Zimnicka A., Czernik L., 2007, Kształtowanie przestrzeni wsi podmiejskiej na przykładzie obszaru oddziaływania miasta Szczecin, Wydawnictwo Hogben, Szczecin, http://strategie.zut.edu.pl/_img/useruploads/files/13233797981874547795.pdf dostęp 17.07.2017.
File size 1,9 MB ; application/pdf
oai:rcin.org.pl:67961 ; 1642-4689 ; 10.7163/SOW.49.6
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, call no. Cz.4488 ; CBGiOŚ. IGiPZ PAN, call no. Cz.4489 ; click here to follow the link
Creative Commons Attribution BY 4.0 license
Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -
Institute of Geography and Spatial Organization of the Polish Academy of Sciences
Mar 25, 2021
Jan 22, 2019
1478
https://rcin.org.pl/igipz/publication/86398
Biczkowski, Mirosław Rudnicki, Roman
Chodkowska-Miszczuk, Justyna Kwiatkowski, Michał Środa-Murawska, Stefania Biegańska, Jadwiga
Pieczonka, Jacek
Podolska, Anna
Czapiewska, Gabriela
Wolski, Oskar
Rogatka, Krzysztof Grzelak-Kostulska, Elżbieta Kwiatkowski, Michał Biegańska, Jadwiga Feltynowski, Marcin Chodkowska-Miszczuk, Justyna