Mirosław Truchan (1923–2011). Sylwetka ukraińskiego intelektualisty w Polsce w kontekście działań SB i KGB

Syrnyk, Jarosław (1970– )

doi:0419-8824

- ris
- BibTeX
- EndNote
- Csv

Mirosław Truchan (1923–2011). Sylwetka ukraińskiego intelektualisty w Polsce w kontekście działań SB i KGB Syrnyk, Jarosław (1970– )

Object structure

Mirosław Truchan (1923–2011). Sylwetka ukraińskiego intelektualisty w Polsce w kontekście działań SB i KGB

Dzieje Najnowsze : [kwartalnik poświęcony historii XX wieku], R. 57 z. 4 (2025) ; Studia i artykuły

Syrnyk, Jarosław (1970– )

Polska Akademia Nauk, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla ; Fundacja Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Warszawa

2025

p. 163-186 ; Summary in English.

Truchan, Mirosław (1923–2011) ; Ukrainian intelligentsia in Poland ; Ukrainian Social and Cultural Association ; Security Service ; KGB ; Organisation of Ukrainian Nationalists ; surveillance ; political trials ; Szczecin (Poland) ; emigration ; Munich (Germany)

The article examines the profi le of a member of the Ukrainian intelligentsia in the People’s Republic of Poland, set in the context of the actions of Polish and Soviet security agencies against the entire milieu. Mirosław Truchan’s biography was both typical and unique: he was under surveillance, arrested, and ultimately forced into exile. However, he was not only a Ukrainian activist but, above all, a talented writer, literary scholar, and historian. He left behind a significant body of work. Virtually unknown to the broader public, he was also forgotten within Ukrainian circles in Poland.

Czuryło H., Powiat kamieński, (dostęp: 20 X 2025).
Drozd R., Polityka władz wobec ludności ukraińskiej w Polsce w latach 1944–1989, Warszawa 2001.
Kamela M., Łesiów M., Strumiński Bohdan Aleksander, (dostęp: 1 VII 2025).
Kryk B., „Życie i działalność ks. Mirosława Ripeckiego (1889–1974)”, [praca magisterska napisana w Katedrze Historii Kościoła Średniowiecznego pod kierunkiem ks. dra Stanisława Tylusa], Lublin 2008.
Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. K. Kaźmierska, Kraków 2012.
Rosenbaum S., Partia i aparat bezpieczeństwa województwa katowickiego wobec proniemieckich postaw ludności rodzimej od lat pięćdziesiątych do siedemdziesiątych XX w., w: Aparat bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych, etnicznych i cudzoziemców. Studia, red. J. Syrnyk, Warszawa 2009.
Semczyszyn M., „Z przyjacielskim pozdrowieniem!” Charakterystyka wybranych dokumentów z zasobu IPN w Warszawie dotyczących współpracy MSW PRL z KGB ZSRR, w: Internacjonalizm czy…? Działania organów bezpieczeństwa państwa wobec mniejszości narodowych (1944–1989), red. J. Syrnyk, J. Hytrek-Hryciuk, G. Strauchold, Warszawa–Wrocław 2011.
Słabig A., Aparat bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1989, Szczecin 2008.
Słabig A., Figurant sprawy kryptonim „Spółka”. Działania komunistycznego aparatu bezpieczeństwa wobec Mirosława Truchana, szczecińskiego działacza Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, w: Łemkowie, Bojkowie, Rusini – historia, współczesność, kultura materialna i duchowa, t. 2, red. S. Dudra, B. Halczak, I. Betko, M. Smigel’, Zielona Góra–Słupsk 2009.
Słabig A., Kwestia ukraińska w działalności Służby Bezpieczeństwa PRL. Dokumenty i materiały, Warszawa 2016.
Sychowicz K., Współpraca KGB USSR z MSW Polski w rozpracowywaniu środowiska byłych członków OUN i UPA w latach 1959–1969, w: Internacjonalizm czy…? Działania organów bezpieczeństwa państwa wobec mniejszości narodowych (1944–1989), red. J. Syrnyk, J. Hytrek-Hryciuk, G. Strauchold, Warszawa–Wrocław 2011.
Syrnyk J., „Po linii” rewizjonizmu, nacjonalizmu, syjonizmu… Aparat bezpieczeństwa wobec ludności niepolskiej na Dolnym Śląsku (1945–1989), Wrocław 2013.
Syrnyk J., Nadzór specjalny. Analiza historyczno-antropologiczna działań organów bezpieczeństwa w kwestii tzw. nacjonalizmu ukraińskiego na Podkarpaciu w latach 1947–1989, Wrocław–Warszawa 2015.
Syrnyk J., Ukraińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne (1956–1990), Wrocław 2008.
Zajączkowski M., Sprawa agenturalno-śledcza kryptonim „Zabiała”. Kulisy procesu Jana Szpontaka „Zalizniaka”, w: Służby bezpieczeństwa Polski i Czechosłowacji wobec Ukraińców (1945–1989). Z warsztatów badawczych, red. G. Motyka, Warszawa 2005.
Гнатюк О., З глибини моєї пам’яті. Книга спогадів, Київ 2017.
Грицковян Я., Незвичайні сторінки з біографії Мирослава Трухана, „Наше слово” 2012, nr 43.
Заброварний С., 50-ліття щецинських передач, „Наше слово” 2009, nr 17.
Кравчук Н., Батько українського фейлетону в Польщі, „Наше слово” 2013, nr 42, (dostęp: 20 X 2025).
Кравчук Н., Жертовна і скромна постать, „Наше слово” 2012, nr 43, (dostęp: 20 X 2025).
Кравчук Н., Панорама життя на фоні війни, „Наше слово” 2015, nr 2, (dostęp: 20 X 2025).
Кучерявий Ю. [wł. Трухан М.], Дмитро чи Домінік, „Наше слово” 1956, nr 19.
Кучерявий Ю. [wł. Трухан М.], Урра-патріоти, „Наше слово” 1957, nr 2 (22).
Трухан М., Наче вчора, Львів 2012.