Kwartalnik Historyczny, R. 132 nr 4 (2025) ; Rozprawy
Fundacja Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
;
Polska Akademia Nauk, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla
;
Polskie Towarzystwo Historyczne
Institute of History of the Polish Academy of Sciences
Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ; Fundacja Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
p. 711-748 ; Summary in English.
This article is a new analysis of the alleged Soviet proposal to Poland in the autumn of 1923 regarding Upper Silesia and East Prussia. The Soviets made this offer to secure in return Poland’s consent to allow the transit of grain supplies to Germany, which was experiencing a revolutionary crisis.The author’s research leads to the conclusion that this was not a genuine offer, but rather a strategy to neutralise Poland. The Soviets suspected that Poland intended to intervene in Germany and seize control of East Prussia, Gdańsk, and Upper Silesia.
Bartoszewicz Henryk, Roman Knoll. Polityk i dyplomata, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2018.
Broué Pierre, Trotsky, Fayard, Paris 1988.
Fayet Jena-François, Karl Radek (1885‒1939). Biographie politique, Peter Lang, Bern 2000.
Goldbach Marie-Luise, Karl Radek und die deutsch-sowjetischen Beziehungen 1918‒1923, Verlag Neue Gesellschaft, Bonn‒Bad Godesberg 1973.
Historia dyplomacji 1914‒1939, t. 3, red. W. Chwostow i in., Warszawa 1975.
Khlevniuk Oleg, Stalin. Nowa biografia, Znak Horyzont, Kraków 2016.
Korbel Josef, Poland between East and West. Soviet and German Diplomacy toward Poland, 1919‒1933, Princeton University Press, Princeton 1963.
Kornat Marek, Koncepcja przemarszu Armii Czerwonej przez terytorium Polski (1934‒1939), w: Politycy, dyplomaci i żołnierze. Studia i szkice z dziejów stosunków międzynaro¬dowych w XX i XXI wieku ofiarowane Profesorowi Andrzejowi Maciejowi Brzezińskiemu w 70. rocznicę urodzin, red. Dariusz Jeziorny, Sławomir M. Nowinowski, Radosław P. Żurawski vel Grajewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2017, s. 327‒345.
Kornat Marek, Niedoszły czwarty rozbiór Polski? Zbliżenie niemiecko-sowieckie (1920). Realia, interpretacje, hipotezy, w: 1920 rok ‒ wojna światów, t. 2: Europa wobec wojny polsko-bolszewickiej, red. Elżbieta Kowalczyk, Konrad Rokicki, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2023, s. 179‒208.
Kotłowski Tadeusz, Historia Republiki Weimarskiej 1919‒1933, IH UAM, Poznań 1997.
Krasuski Jerzy, Stosunki polsko-niemieckie 1919‒1932, Instytut Zachodni, Poznań 1975.
Linke Hörst Gunther, Deutsch-sowjetische Beziehungen bis Rapallo, Wissenschaft und Politik Verlag, Köln 1970.
Lipski Józef, Przyczynki do polsko-niemieckiej deklaracji o nieagresji, „Bellona” I‒VI 1951, 1–2, s. 18–36.
Madajczyk Piotr, Polski atak na Niemсy w 1923 roku?, „Dzieje Najnowsze” 1988, 2, s. 157–164.
Materski Wojciech, Dyplomacja RP wobec problemów bezpieczeństwa państwa (maj 1923 – maj 1926), w: Historia dyplomacji polskiej, t. 4: 1918–1939, red. Piotr Łossowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 233‒248.
Materski Wojciech, Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918‒1943, Instytut Studiów Politycznych PAN, Rytm, Warszawa 2005.
Nowak Andrzej, Pierwsza zdrada Zachodu. 1920 ‒ zapomniany appeasement, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015.
Nowak-Kiełbikowa Maria, Konstanty Skirmunt. Polityk i dyplomata, Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 1998.
Ruge Wolfgang, Die Stellungnahme der Sowjetunion gegen die Besetzung des Ruhrgebietes. Zur Geschichte der deutsch-sowjetischen Beziehungen von Januar bis September 1923, Akademie-Verlag, Berlin 1962.
Skrzypek Andrzej, Nie spełniony sojusz? Stosunki sowiecko-niemieckie 1917‒1941, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992.
Stone David R., The Prospect of War? Lev Trotskii, the Soviet Army, and the German Revolution in 1923, „The International History Review” 25, 2003, 4, s. 799–817.
Szklarska-Lohmannowa Alina, Polsko-czechosłowackie stosunki dyplomatyczne w latach 1918‒1925, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, Wrocław 1967.
Wandycz Piotr S., France and her Eastern Allies, 1918‒1925. French-Czechoslovak-Polish Relations from the Paris Peace Conference to Locarno, University of Minnesota Press, Minneapolis 1962.
Whitewood Peter, The Soviet-Polish War and Its Legacy. Lenin’s Defeat and the Rise of Stalinism, Bloomsbury Academic, London 2023.
Wołkogonow Dmitrij, Lenin, Wydawnictwo Amber, Warszawa 1997 (oryg. ros. 1994).
Wołkogonow Dmitrij, Trocki. Niewolnik idei, ideolog zbrodni, Wydawnictwo Amber, Warszawa 1999 (oryg. ros. 1992).
Zeidler Manfred, Reichswehr und Rote Armee 1920‒1933. Wege und Stationen einer ungewöhnlichen Zusammenarbeit, De Gruyter Oldenbourg, München 1994.
Зубачевский Виктор А., Политика России в отношении восточной части Центральной Европы (1917–1923 гг.), Изд-во ОмГПУ, Омск 2005.
Кантор Юлия, Волос Мариуш, Треугольник Москва-Варшава-Берлин. Очерки истории советско-польско-германских отношений в 1918–1939 гг., Европейский Дом, Санкт-Петербург 2011.
Политбюро ЦК РКП(б) – ВКП(б) и Европа. Решения «особой папки» 1923–1939, -РОССПЭН, Москва 2001.
Советско-польские отношения в 1918–1945 гг. Сборник документов в четырех томах, t. 1: 1917–1926, red. Михаил М. Наринский, Артем В. Мальгин, МГИМО, Москва 2017.
Чepнопepoв Василий Львович, Диплoмaт В.Л. Кoпп и егo poль в фopмиpoвaнии coвeтcкoй политики в oтношении Гермaнии (1919–1924 гг), Оглавление, Нижний Новгород 2006.
oai:rcin.org.pl:248250 ; 0023-5903 ; 2451-1315 ; 10.12775/KH.2025.132.4.03
IH PAN, sygn. A.52/132/4 Podr. ; click here to follow the link
Creative Commons Attribution BY 4.0 license
Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -
Institute of History of the Polish Academy of Sciences
Library of the Institute of History PAS
Ministry of Science and Higher Education
Feb 18, 2026
Feb 3, 2026
34
https://rcin.org.pl/ihpan/publication/285069
Nowak, Andrzej (1960– )
Kornat, Marek (1971– )
Kornat, Marek (1971– )
Wołos, Mariusz (1968– ) Gmurczyk-Wrońska, Małgorzata (1963– ) Kornat, Marek (1971– ) Adamski, Łukasz (1981– )
Kornat, Marek (1971– )
Marciniak, Wojciech
Boćkowski, Daniel (1968– )