Kongres inicjatyw
Jako działaczka społeczna już po raz trzeci byłam obecna na Kongresie Inicjatyw Europy Wschodniej i miałam okazję obserwować zmiany, które to wydarzenie spowodowało w życiu zarówno mieszkańców Lublina, jak i działaczy społecznych, politycznych czy państwowych.
Odkąd odbywa się Kongres Inicjatyw Europy Wschodniej, Lublin staje się swoistym wschodnim centrum Polski i «miastem inspiracji». W każdym jego zakątku, na przykład w transporcie komunikacji miejskiej czy przytulnej kawiarni, uwagę gości przykuwa symbolika Kongresu. Wydarzenie jest organizowane w Centrum Kultury w Lublinie. W czasie tegorocznego Kongresu w salach odnowionego dawnego klasztoru, w którym mieści się obecnie Centrum Kultury, zostały zorganizowane panele tematyczne w zakresie oświaty, kultury, turystyki, kształtowania społeczeństwa obywatelskiego, ochrony środowiska naturalnego, wykorzystania źródeł energii odnawialnej i innych. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć różne prezentacje, których harmonogram był tak ścisły, że często należało wybierać spośród kilku zaplanowanych na tę samą godzinę. Materiały Kongresu niebawem zostaną opublikowane na stronie oficjalnej www.kongres.lublin.eu.
Na uroczystym otwarciu do uczestników i gości Kongresu ze słowem powitalnym zwróciła się kierownik Wydziału ds. Współpracy Unii Europejskiej z Państwami Sąsiedztwa w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych Anna Strząska: «W tym roku mija już pięć lat, odkąd UE zaczęła wdrażać aktywną politykę w stosunku do Partnerstwa Wschodniego, dążąc do zbliżenia się sześciu państw do standardów Unii Europejskiej. Z przyjemnością informuję, że udało się nam zrealizować dużo reform w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym. Co roku z budżetu UE wydaje się 800 mln euro na granty dla Partnerstwa Wschodniego. Najaktywniejszymi odbiorcami grantów są Gruzja, Mołdawia, Ukraina. Współpraca miast, regionów, instytucji oświatowych, realizacja umów partnerstwa – to podstawa projektów».
W tym roku organizacje pozarządowe zgłosiły do udziału w konkursie «The Best Cross-Border Project – 2014», który był organizowany w trakcie Kongresu, 80 projektów realizowanych przez ostatnie trzy lata. Projekty zostały przedstawione w siedmiu kategoriach tematycznych: dobre rządzenie (projekty poświęcone podnoszeniu jakości pracy administracji publicznej), kultura (sprzyjające przekraczaniu granic w wymiarze kulturowym – w każdej możliwej formie, np. poprzez projekty artystyczne, wymiany twórców, organizację wydarzeń kulturalnych, tłumaczenia, przekazywanie know how, wymianę idei); edukacja (istotnym elementem projektów był rozwój edukacji nieformalnej), dziedzictwo (kategoria obejmuje projekty mające na celu ratowanie, zachowanie i promocję dziedzictwa kulturowego i/lub historycznego), a także społeczeństwo obywatelskie, turystyka i ochrona środowiska.
Spośród złożonych na konkurs projektów, zostały wybrane najlepsze. Wyróżniony został między innymi projekt «Noc nauki w Charkowie» jako najlepszy projekt współpracy transgranicznej w Europie Wschodniej w kategorii «Edukacja» oraz projekt «Współpraca ukraińsko-polska w rozwoju polityki gender», autorami którego są profesor Mychajło Bahmet oraz docenci Wira Jaroszenko i Wołodymyr Szatunow, wykładowcy Czarnomorskiego Uniwersytetu Państwowego im. Piotra Mohyły. Nagrody otrzymali także przedstawiciele obwodów: winnickiego, lwowskiego, żytomirskiego i iwano-frankowskiego.
Krok po kroku, takie wydarzenia wpływają na kształtowanie świadomości uczestników Kongresu, którzy po powrocie do domu, zmieniają swoje państwa. Zastanawiając się nad tym, co daje mi ten Kongres i czy warto tu przyjeżdżać w kolejnym roku, wiem, że już nie wyobrażam sobie jesieni bez Kongresu. Uświadomiłam bowiem sobie, że jest on potężnym generatorem pomysłów i szansą na ich realizację.
Mój pierwszy międzynarodowy polsko-ukraińsko-białoruski projekt, który zrealizowałam jako szefowa organizacji pozarządowej to «Otwarte parki. Doświadczenie polskich parków narodowych w edukacji ekologicznej, turystyce i współpracy ze społeczeństwami lokalnymi». Pomysł na jego realizację pojawił się dzięki udziałowi w Kongresie, który został zorganizowany w Lublinie w roku 2011. Później była owocna współpraca Krzemienieckiej Rejonowej Organizacji Pozarządowej «Fundacja Regionalnego Rozwoju i Integracji» oraz lubelskiej NGO «Towarzystwo dla natury i człowieka». Do udziału w projekcie zostali zaproszeni reprezentanci parków narodowych, którzy zajmują się sprawami edukacji ekologicznej oraz organizacją turystyki, współpracownicy innych instytucji i aktywiści społeczni, których działalność jest związana z edukacją ekologiczną i turystyką. Przedstawiciele narodowych parków Ukrainy i Białorusi przez 10 dni zapoznawali się z organizacją pracy, informacyjną i turystyczną infrastrukturą narodowych parków Polski. Przez okres realizacji projektów, uczestnicy zwiedzili większość południowych i wschodnich parków narodowych Polski. Mieli oni okazję do zebrania materiałów i wiedzy z wybranego zakresu: ekologii, edukacji, promocji, turystyki etc. Konferencja podsumowująca wyniki projektu odbyła się w Krzemieńcu w obwodzie tarnopolskim, w Narodowym parku przyrodniczym «Krzemienieckie góry». Wszystkie prace uczestników zostały zebrane i wydane w postaci publikacji, która była wysłana do parków narodowych trzech państw.
Wynikiem mojego udziału w tegorocznym Kongresie były nie tylko wrażenia oraz wizytówki, ale także porozumienia o przyszłej współpracy, jak i nowe znajomości. Jeden Kongres się skończył – rozpoczęły się przygotowania do kolejnego, zaplanowanego na przyszły rok. Mam przeczucie, że w roku 2015 krąg uczestników i ich geografia będą jeszcze szersze.
Halina NAHORNIUK