Bolesław Kobrzyński – nauczyciel, żołnierz, poeta
«My, Żołnierze Polscy Oddaliśmy Bogu – Ducha, Ziemi Włoskiej – Ciało, a Serca Polsce».
Autorem tej bardzo pięknej sentencji występującej na pomniku 3 Dywizji Strzelców Karpackich, II Korpusu Generała Władysława Andersa, znajdującym się na wzgórzu 593 pod Monte Cassino jest polski nauczyciel Bolesław Kobrzyński. Urodził się on w 1914 roku w Osterfeld w Westfalii w rodzinie górniczej. Jednakże po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, rodzina Kobrzyńskich wraca do rodzinnego Trzemeszna, znajdującego się w Wielkopolsce. W Trzemesznie ukończył on szkołę podstawową. Następnie naukę kontynuował w Państwowym Seminarium Nauczycielskim we Wągrowcu.
W latach 1933-1935 na łamach seminaryjnego miesięcznika «Nasze Życie» publikował swe pierwsze utwory literackie w formie opowiadań oraz wierszy. Natomiast o okresie 1935-1936 był żołnierzem 4 Dywizji Piechoty. W jednodniówce Dywizji opublikował on w kwietniu 1936 roku swój utwór zatytułowany «Biała wizja».
Do wybuchu II wojny mieszkał na Kresach, pracując, jako wiejski nauczyciel. W tym okresie publikował swe utwory w czasopiśmie «Okolica Poetów», wydawanym przez Stanisława Czernika w Ostrzeszowie. W numerze 6 z 1936 roku w «Okolicy Poetów» ukazały się wiersze Kobrzyńskiego zatytułowane «Przedwiośnie».
Walczył w kampanii wrześniowej 1939 r., a następnie pod Tobrukiem oraz we Włoszech, będąc żołnierzem 3 pułku artylerii przeciwpancernej, 1 dywizjonu, 2 baterii, pełniąc funkcję zastępcy oddziału. Jednakże 10 maja 1944 roku w okresie poprzedzającym bitwę o Monte Cassino został ciężko ranny w głowę. Odłamek utkwił w czaszce, co zadecydowało o jego dalszym życiu. Tam też awansował do stopnia podporucznika.
W 1944 r. w Rzymie nakładem Oddziału Kultury i Prasy II Korpusu wydał tomik poetycki zatytułowany «Przewodnik serdeczny». Jako swoiste ‘próbki złota’ nazwał Jan Bielatowski utwory Kobrzyńskiego i zaliczył autora do najlepszych poetów szkoły Stanisława Czernika. Kobrzyński bez wątpienia należący do poetów autentystów był twórca własnego programu uniwersalizmu czasu i przestrzeni który zaprezentował w utworze napisanym w 1968 r. pt. «Pięcioserca». Jego rękopis znajduje się w Bibliotece Polskiej w Londynie. Dorobek autora zawiera dwie opery buffo «II Re Pastore i Cyrk na odwyrtkę» oraz jednoaktówkę napisaną wierszem «Perseusz». Ponadto spolszczył dwie japońskie miniatury liryczne «Haiku itanku». Wiele jego wierszy jest zawartych w antologiach: «Poezja Karpacka», Jerozolima 1943; «Azja i Afryka», Palestyna 1944; «Nasze granice na Monte Cassino», Rzym 1945.
Po wojnie Kobrzyński publikował swe utwory w czasopismach londyńskich: «Wiadomości» oraz «Oficyna Poetów i Malarzy». W 1976 roku wydał on nowy tom poezji zatytułowany «Pańskie oko Pegaza tuczy» nakładem Oficyny Poetów i Malarzy, który zawiera wiersze liryczne, fragmenty poematów, fraszki i aforyzmy oraz epigramaty. W 1950 roku otrzymał nagrodę literacką Katolickiego Ośrodka Wydawniczego «Veritas» w Londynie, natomiast w 1976 roku został uhonorowany Nagrodą Kościelskich.
Zwycięstwo polskich żołnierzy pod Monte Cassino w maja 1944 roku stało się dla Kobrzyńskiego początkiem wieloletniej choroby i przebywaniem w Banstead Hospital pod Londynem. Zmarł mając 72 lata 29 grudnia 1986 w Horton (Anglia), ciało zostało skremowane, a prochy rozrzucono.
W okresie Polski Ludowej utwory Bolesława Kobrzyńskiego ukazały się w antologiach «Okolica Poetów – Antologia Poetów Autentystów» (Łódź 1978, Wydawnictwo Łódzkie) oraz «Okoliczanie» pod redakcją J. B. Ożoga (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1984).
Lech Wojciech SZAJDAK, Poznań
PS: Do przygotowania powyższego artykułu posłużyły mi materiały śp. ojca Stefana Szajdaka, mieszkającego przed II wojną na Wołyniu w Kiwercach, Równem i Łucku. Ojciec był żołnierzem II Korpusu Generała Władysława Andersa, uczestnikiem bitwy o Monte Cassino. Ojciec współtworzył grupę poetów «Wołyń» oraz należał do grona poetów autentystów.