Warszawski Szczyt Partnerstwa Wschodniego
Przez dwa dni - od 29 do 30 września 2011 r. - delegacje państw członkowskich Unii Europejskiej i krajów partnerskich (Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżanu, Gruzji, Republiki Mołdowy i Ukrainy) oraz przedstawiciele najważniejszych instytucji UE obradowali w Warszawie nad przyszłością Partnerstwa Wschodniego oraz podsumowywali dwa lata jego funkcjonowania.
Efektem spotkania w Warszawie jest przyjęcie wspólnej deklaracji, która daje czytelny sygnał wszystkim sześciu krajom partnerstwa, że Unia Europejska jest gotowa im pomagać oraz rozmawiać o ich europejskich aspiracjach i o formach ściślejszej integracji. Uczestnicy szczytu zgodzili się, że wzmocnienie Partnerstwa Wschodniego – w tym także zwiększenie jego finansowania - jest niezbędne pomimo, iż Unia zmaga się z kryzysem gospodarczym i jest zaangażowana w wypracowanie nowej strategii dla państw Północnej Afryki. Wspomniana deklaracja końcowa zawiera stwierdzenie, że Partnerstwo Wschodnie ma na celu stworzenie warunków niezbędnych do przyspieszenia procesu stowarzyszenia politycznego i dalszej integracji gospodarczej między Unią Europejską a zainteresowanymi krajami partnerskimi, mając na uwadze gospodarcze korzyści z rozwoju handlu towarami i usługami.
Hasłem przewodnim przyjętej deklaracji, a co za tym idzie wyznacznikiem działania programu Partnerstwa Wschodniego było pogłębienie zaangażowania dwustronnego – to jest stowarzyszenia politycznego, integracji społeczno-gospodarczej i mobilności. Jednakże zbliżanie do zasad i praktyk Unii Europejskiej będzie wymagało podjęcia przez kraje partnerskie intensywnych działań na rzecz reform. Działania te będą z kolei wymagały trwałego zaangażowania ze strony Unii Europejskiej, a także wspierania przez nią krajów partnerskich zmagających się z wymagającym programem reform. Podczas szczytu przyjęto także specjalną deklarację odnośnie sytuacji na Białorusi. Państwa Unii Europejskiej kolejny raz podkreśliły swoją całkowitą dezaprobatę dla obecnej polityki władz białoruskich.
Polski premier Donald Tusk – występując w roli gospodarza szczytu - podkreślał na konferencji prasowej, że udało się skonkretyzować wizję reżimu bezwizowego dla wszystkich zainteresowanych uczestników Partnerstwa Wschodniego. Z kolei przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy stwierdził: „państwa partnerskie pozostają priorytetem dla Unii Europejskiej. Dlatego jestem niezwykle rad, że udało się nam odnotować znaczący postęp, a jednocześnie wyznaczyć kolejne cele na kolejne lata”. Polityczne zapowiedzi zostały poparte konkretami. Przewodniczący Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso wskazał, że możliwe jest zwiększenie funduszy przekazywanych państwom PW. Komisja Europejska zaproponowała nowe środki finansowe, które przyczynią się do rozwoju Partnerstwa Wschodniego. Łączny poziom finansowania Partnerstwa wzrósł do prawie dwóch miliardów euro. Uczestnicy szczytu zgodzili się również, że do końca roku mają zostać zakończone negocjacje o umowie stowarzyszeniowej i umowie DCFTA z Ukrainą i rozpoczęte z Mołdawią i Gruzją. Państwa Partnerstwa dostały ponadto obietnicę bezwizowego ruchu do UE, gdy tylko spełnią niezbędne warunki. Istotny konkret to utworzenie w Warszawie Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego, mającej wzmocnić proces budowania demokratycznych instytucji państwowych w krajach partnerstwa. Zgodnie z tekstem deklaracji końcowej jednym z podstawowych założeń Partnerstwa Wschodniego jest nawiązanie współpracy ze wszystkimi grupami społecznymi krajów partnerskich, bez pośrednictwa rządu. Uczestnicy szczytu warszawskiego wyrazili zadowolenie z utworzenia Zgromadzenia Parlamentarnego EURONEST, zwiększenia roli społeczeństwa obywatelskiego dzięki powołaniu do życia Forum Społeczeństwa Obywatelskiego, utworzenia Forum Biznesu Partnerstwa Wschodniego oraz Konferencję Władz Regionalnych i Lokalnych Partnerstwa Wschodniego.
KG