Wschód Kultury za zachodnią granicą
Grupa działaczy kulturalnych i pracowników komitetu wykonawczego Rady Miasta Łuck wzięła udział w seminarium «Wolontariat ponad granicami» poświęconemu rozwojowi ruchu wolontariackiego w instytucjach kultury.
21-29 czerwca reprezentanci Łucka gościli w mieście Rzeszów, gdzie wspólnie z kolegami z Iwano-Frankiwska poznawali działalność Estrady Rzeszowskiej oraz Inkubatora Kultury, a także wzięli udział w przygotowaniu największego we Wschodniej Polsce festiwalu Wschód Kultury, który łączy Rzeszów, Lublin i Białystok.
Kilka dni spędzonych na poznawaniu polskich kolegów i najlepszych praktyk Rzeszowa były niezwykle intensywnym oraz inspirującym okresem dla uczestników wymiany. Tak, ciekawa była sama koncepcja działalności Inkubatora Kultury – otwartej przestrzeni, w której aktywna młodzież ma możliwość organizacji spotkań, koncertów, wystaw, warsztatów. To ośrodek, który jednoczy wolontariuszy zaangażowanych w organizację licznych inicjatyw kulturalnych w mieście Rzeszów. Inkubator Kultury jest jednostką Estrady Rzeszowskiej – jednostki miejskiej, która zajmuje się przede wszystkim organizacją imprez kulturalnych oraz małego festiwalu na swoim terenie.
Wolontariusze z Łucka wzięli także udział w promowaniu Inkubatora Kultury wśród mieszkańców dzielnicy, w której jest on położony. Przedstawiciele naszego miasta przygotowali warsztaty, zorganizowali wystawę zdjęciową i pokaz filmów. Ale prawdziwy wybuch emocji wywołało przedstawienie lalkowe przygotowane przez Leonida Tywoniuka i Petra Dmytruka.
Poza tym, mieszkańcy Łucka mieli okazję zwiedzić jeszcze dwa miasta województwa podkarpackiego: Dynów oraz Mielec. W pierwszym z nich kierownik Miejskiego Ośrodka Kultury Aneta Pępaś opowiedziała o działaniach, jakie placówka organizuje wspólnie ze społecznością lokalną: o akademii filmowej Pollywood, tradycyjnych weselach, licznych festiwalach i koncertach. Mielec był przedstawiony przez organizację pozarządową Jarte, której uczestnicy podzielili się doświadczeniem w przekształceniu przestrzeni publicznej miasta w atrakcyjne dla mieszkańców lokacje, oraz Fundację SOS Życie specjalizującą się w profilaktyce oraz wczesnym diagnozowaniu nowotworów złośliwych.
Niewątpliwie kulminacją wymiany stał się udział w festiwalu Wschód Kultury. W ciągu czterech dni Rzeszów przekształcił się w kulturalną stolicą wschodniej Polski. Trudno było wybrać jedną imprezę spośród licznych warsztatów, wystaw, pokazów filmowych, występów tanecznych i koncertów, ponieważ uczestnikami festiwalu były gwiazdy z Polski, Ukrainy, Białorusi, Armenii, Gruzji i innych krajów świata. Rodzinką festiwalu został koncert zatytułowany Europejski Stadion Kultury, na którym polscy wykonawcy wystąpili w duetach z zagranicznymi gośćmi festiwalu – ukraiński zespół Dakh Daughters perfekcyjnie wystąpił z Natalią Przybysz, a ONUKA zagrała z Mariką.
Uczestnicy wymiany sami opowiedzieli o swoich wrażeniach z wizyty do Rzeszowa i festiwalu:
Iryna Kulesza, główny specjalista Wydziału Współpracy Międzynarodowej i Działalności Projektowej Rady Miasta Łuck: Inkubator Kultury – to przestrzeń, w której spotyka się aktywna młodzież miasta, dzieli się swoimi pomysłami, przemyśleniami, realizuje kreatywne projekty młodzieżowe. Chciałoby się przejąć taką praktykę i stworzyć coś podobnego w Łucku, aby wszyscy chętni mieli możliwość czerpać z tej inspiracji, dzielić się wrażeniami i tworzyć na rzecz miasta. Każde działanie w ramach wizyty było na swój sposób ciekawe i użyteczne. W szczególności zapadły mi w pamięć wyjazdy do polskich miast Dynowa i Mielca, które mimo niewielkiej liczby mieszkańców, są postępowe i aktywnie pozyskują środki Unii Europejskiej. Natomiast wizyta w Fundacji SOS Życie pokazała, że medycyna w Polsce stoi na znacznie wyższym poziomie, niż na Ukrainie. Tutaj każda kobieta może za darmo profilaktycznie zrobić mammografię. Badania są robione nowoczesnym sprzętem, a pracownicy fundacji dbają o stworzenie jak najlepszych warunków dla pacjentek.
Roman Newestenko-Dombrowski, organizator koncertów: z wielkim zainteresowaniem obserwowałem organizację imprezy na tak dużą skalę. Całe miasto na trzy dni stało się wielkim festiwalem. Wszystko było tak harmonijne, że wydawało się, że miasto tak żyje przez 365 dni w roku. Byłem pod wielkim wrażeniem skali, ogromnej sceny, świetnego dźwięku, zawodowej pracy animatorów. Wszystko działało jak w zegarku. Najbardziej wartościowe okazały się znajomości z nowymi ciekawymi ludźmi, a także doświadczenie, możliwość przyjrzenia się, jak pracują wolontariusze w innym kraju, jak są budowane relacje z nimi, jaki stosunek mają do swojej pracy.
Petro Dmytruk, aktor teatru «Harmider»: Najbardziej wartościowe doświadczenie to nie tylko obserwacja organizacji różnych działań kulturalnych, ale takie zaangażowanie się i poddanie atmosferze, aby poczuć wielką radość. Najciekawszym dla mnie był «Fenomen dynowski»: trudno opowiedzieć to słowami, ale bardzo bym chciał, aby takie zjawisko zaistniało w każdej miejscowości.
Kateryna Lemiszczak, wolontariuszka, przedstawiciel związku kulturalnego ArtEfekt: tygodniowy wyjazd w ramach programu «Wolontariusze bez granic» pokazał, że liczby to tylko liczby. Jeśli w miasteczku Dynów z 6 tys. mieszkańców istnieje własny Pollywood i jest produkowane kino, a mieszkańcy okolicznych miejscowości mogą porozumieć się i odtworzyć tradycyjne polskie wesele; jeśli w mieście Mielec z liczbą mieszkańców około 60 tysięcy dzięki pomysłowi jednej osoby może działać jedna z najbardziej skutecznych fundacji walczących z rakiem SOS Życie, a w 170-tysięcznym Rzeszowie organizowany jest kulturalno-artystyczny festiwal Wschód Kultury, przekształcający cały miasto na rezydencję kulturalną, to czy możemy mówić, że liczba metrów kwadratowych i gęstość zaludnienia ma znaczenie? Let’s go – i ruszymy do przodu!
Kolejnym etapem projektu będzie rewizyta wolontariuszy kulturalnych i socjalnych organizacji Rzeszowa w Łucku, którzy wezmą udział w podobnej wymianie. W szczególności wolontariusze porozmawiają o promocji działań kulturalnych, street art oraz przestrzeni publicznej, a także wezmą udział w art-hakatonie «Uniwersytet miasta».
Spotkanie odbyło się w ramach projektu «Wspólna sieć współpracy w sferze kultury i opieki socjalnej na rzecz rozwoju miast polsko-ukraińskiego pogranicza» realizowanego przez komitet wykonawczy Rady Miasta Łuck w partnerstwie z kolegami z Iwano-Frankiwska i Rzeszowa. Projekt jest realizowany dzięki wsparciu Unii Europejskiej w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2007- 2013 Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.
Olena SEMENIUK, koordynator projektu 