Object structure
Title:

Kiedy i przez kogo został wzniesiony pałac w Igołomi?

Creator:

Prokop, Krzysztof

Publisher:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Place of publishing:

Warszawa

Date issued/created:

2025

Description:

il. ; 23 cm

Type of object:

Czasopismo/Artykuł

Subject and Keywords:

Igołomia ; rezydencje arystokratyczne ; epoka porozbiorowa ; Wodziccy ; Chrystian Piotr Aigner ; Fryderyk Bauman

Abstract:

Czas i okoliczności wzniesienia pałacu w Igołomi pozostają nieustalone. Dotyczy to również osób, z którymi należy wiązać jego powstanie. Łączenie projektu rezydencji z Chrystianem Piotrem Aignerem stanowi nieudokumentowaną hipotezę, co odnosiło się również do przypisywania sztukaterii Fryderykowi Baumanowi. W tekście wskazano na źródło (szkic autobiograficzny Baumana) potwierdzające sprawczą rolę tego sztukatora, współpracującego z Aignerem, przy tworzeniu wystroju pałacu. Uprawdopodobniono także, że inicjatorką wzniesienia rezydencji była Zofia Wodzicka (właścicielka 1787–1815), a zasadnicze prace budowlane miały miejsce zapewne pomiędzy 1804 a 1815. Wskazano na możliwość dalszych poszukiwań źródłowych w zachowanych być może na terenie Włoch materiałach do niezrealizowanej publikacji z opisem dzieł architektonicznych Aignera.

References:

Chłędowski Kazimierz. 1957. Pamiętniki, 1, Galicja (1843–1880), Kraków.
Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian. 1982. Sztuka Ziemi Krakowskiej, Kraków.
Dobrowolski Tadeusz. 1974. Sztuka polska od czasów najdawniejszych do ostatnich, Kraków.
Encyklopedia. 2004. Encyklopedia Kresów, red. M. Karolczuk-Kędzierska, A. Górska, Kraków.
Fabijanowska Katarzyna, Myczkowski Zbigniew. 1988. Studium historyczno-kompozycyjne i projekt rekompozycji parku pałacowego w Igołomi, „Teki Komisji Urbanistyki i Architektury”, 22, s. 189–198.
Felcenloben Dorota. 2020. Wodziccy z Kościelnik. Dzieje rodziny, Warszawa.
Gerhardt Artur. 2001. Rodzina Wodzickich w Krakowie w XVIII i XIX wieku, Kraków.
Jaroszewski Tadeusz Stefan. 1965. Chrystian Piotr Aigner 1756–1841, Warszawa.
Jaroszewski Tadeusz Stefan. 1970. Chrystian Piotr Aigner, architekt warszawskiego klasycyzmu, Warszawa.
Jaroszewski Tadeusz Stefan. 2000. Pałace w Polsce. Przewodnik, Warszawa.
Kanon. 2023. Kanon krajoznawczy województwa małopolskiego, red. P. Miśkowiec, A. Kryszczak, P. Cybulski, J. Partyka, Kraków.
Kartki. 2021. Kartki z dziejów igołomskiego Powiśla, red. K. Tunia, Igołomia.
Katalog. 1953. Katalog zabytków sztuki w Polsce, 1, Województwo krakowskie, red. J. Szablowski, 8, Powiat miechowski, oprac. Z. Boczkowska, Warszawa.
Kozik Jerzy Stanisław, Wyżga Mateusz. 2012. Przy wielkiej drodze. Gmina Igołomia-Wawrzeńczyce od wieków średnich do współczesności, Igołomia-Wawrzeńczyce.
Krasnowolski Bogusław. 2013. Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa.
Kronika. 1936. Kronika, „Biuletyn Historii Sztuki i Kultury”, 4, 3, s. 226–227.
Libicki Piotr. 2012. Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu (w granicach województw małopolskiego i podkarpackiego), Poznań.
Lorentz Stanisław, Rottermund Andrzej. 1985. Klasycyzm w Polsce, Warszawa.
Łętowski Ludwik. 1956. Wspomnienia pamiętnikarskie, wyd. H. Barycz, Wrocław.
Łoza Stanisław. 1917. Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących, Warszawa.
Łoza Stanisław. 1931. Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących, Warszawa.
Łoza Stanisław. 1954. Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa.
Łoziński Jerzy Zygmunt. 1985. Pomniki sztuki w Polsce, 1, Małopolska, Warszawa.
Majewska-Maszkowska Bożenna. 1971. Baumann, rodzina rzeźbiarzy, sztukatorów i architektów, [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, 1, red. J. Maurin-Białostocka i in., Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 105–108.
Mańkowska Ewa. 2016a. Aigner (Ajgner, Aygner, Eigner, Eygner, Eygnier, Haygner) Chrystian Piotr (1756–1841), architekt, teoretyk i wykładowca architektury, [w:] Słownik architektów i budowniczych środowiska warszawskiego XV–XVIII wieku, red. P. Migasiewicz, H. Osiecka-Samsonowicz, J. Sito, Warszawa, s. 11–17.
Mańkowska Ewa. 2016b. Bauman (Baumann) Friedrich (Fryderyk) (1765–1845), Niemiec, sztukator i budowniczy, [w:] Słownik architektów i budowniczych środowiska warszawskiego XV–XVIII wieku, red. P. Migasiewicz, H. Osiecka-Samsonowicz, J. Sito, Warszawa, s. 34–35.
Omilanowska Małgorzata. 2004. Polska. Pałace i dwory, Warszawa.
Pałac. 2013. Pałac w Igołomi — przeszłość i współczesność, oprac. K.R. Prokop [S. Niewiarowski], K. Tunia, Igołomia.
Pamiętniki. 1888. Pamiętniki hr. Stanisława Wodzickiego, Kraków.
Piotrowski Józef. 1936. Fryderyk Bauman (1765–1843). Architekt i rzeźbiarz polski w okresie klasycyzmu i romantyzmu, „Sprawozdania Towarzystwa Naukowego we Lwowie”, 16, 1, s. 32–38.
Prokop Krzysztof Rafał. 2009. Igołomia w przeszłości odległej i bliskiej (na drodze ku monografii historycznej), „Małopolska. Regiony — Regionalizmy — Małe Ojczyzny”, 11, s. 51–90.
Prokop Krzysztof Rafał. 2010. Igołomia — rodzinna miejscowość św. Brata Alberta — Adama Chmielowskiego (zarys dziejów do czasów I wojny światowej), [w:] Servus Pauperum. W rocznice beatyfikacji i kanonizacji Brata Alberta — Adama Chmielowskiego, red. K.R. Prokop, Kraków, s. 19–85.
Prokop Krzysztof Rafał. 2011. Faust Socyn w Igołomi (przyczynek do dziejów antagonizmów religijnych w Polsce końca XVI w.), [w:] Przez Kresy i historię po obrzeża polityki. Profesorowi Marcelemu Kosmanowi w półwiecze pracy naukowej, 1, red. I. Hofman, W. Maguś, Toruń, s. 525–554.
Prokop Krzysztof Rafał. 2013. Staropolskie sylwetki pilickie (XIV–XIX w.). Wybitne postaci wpisane w dzieje dawnej Pilicy, Pilica.
Przybyszewski Andrzej. 2015. Wodziccy herbu Leliwa, Radomyśl Wielki.
Przybyszewski Stanisław M. 2012. Ziemianie. Pałace, dwory i dworki nad Nidą, Nidzicą i Szreniawą. Dziedzictwo kultury narodowej na Ponidziu, Kazimierza Wielka.
Raińska Marzanna. 2014. Dwory Małopolski, 1, Nowy Sącz.
Ross Juliusz. 1962. Przyczynek do działalności architektonicznej i dekoracyjnej Fryderyka Baumana, „Biuletyn Historii Sztuki”, 24, 1, s. 129–131.
Stępińska Krystyna. 1977. Pałace w Polsce dawniej i dziś, 1, Warszawa.
Szczaus Agnieszka. 2016. Propozycje terminologiczne z zakresu architektury i budownictwa w „Budowie kościołów” Piotra Aignera (1825), „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i Diachroniczne Aspekty Badań”, 15, 227–240. DOI: https://doi.org/10.18276/sj.2016.15-15
Szydłowski Tadeusz, Stryjeński Tadeusz. 1925. O pałacach wiejskich i dworach z epoki po Stanisławie Auguście i budowniczym królewskim Jakubie Kubickim, Kraków.
Wiśniewski Jan. 1917. Dekanat miechowski, Radom.
Wspomnienia. 1873. Stanisława hr. Wodzickiego wspomnienia z przeszłości od roku 1768 do roku 1840, Kraków.
Zabytki. 1995. Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, 18, Województwo krakowskie, 2, red. M. Roziewicz, Warszawa.

Relation:

Kwartalnik Historii Kultury Materialnej

Volume:

73

Issue:

3

Start page:

419

End page:

431

Resource type:

Tekst

Detailed Resource Type:

Artykuł

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

0023-5881 ; e-ISSN 2719-6496 ; doi:10.23858/KHKM73.2025.3.006

Source:

IAiE PAN, sygn. P 329 ; IAiE PAN, sygn. P 330 ; IAiE PAN, sygn. P 331 ; click here to follow the link

Language:

pol

Rights:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0

Terms of use:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitizing institution:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Original in:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

Access:

Otwarty

×

Citation

Citation style: