Vynnyky—Lysivka, Lviv district. Ceramic rattle from a Funnel Beaker Culture village

Rybicka, Małgorzata; Hawinskyi, Andrii

doi:0081-3834

Download

Title: Vynnyky—Lysivka, Lviv district. Ceramic rattle from a Funnel Beaker Culture village

Abstract:

A clay rattle, made using the technology of the Funnel Beaker culture, was discovered during research conducted in 2024 on the settlement of this culture in Vynnyky-Lysivka. It was found in Feature 3/2024, which contained pottery with the style of its eastern and southeastern groups, as well as fragments of tableware with characteristics of the Brînzeni group of the Trypillia culture. Clay rattles are very rarely recorded in the Funnel Beaker culture, but are more commonly found in the Trypillia culture. A distant analogy for this rattle from Vynnyky-Lysivka is found in the graves of children from the Vykhvatintsy cemetery. The settlement of the Funnel Beaker culture from Vynnyky-Lysivka dates, which are similar to those of Brînzeni and Vykhvatintsy. The presence of pottery imports from the Brînzeni group’s environment suggests that the clay rattle is associated with the Funnel Beaker culture. It is probably the result of contacts with the Trypillia Culture groups.

References:

Balabyna V. Y. 1998. Fyhurky zhyvotnykh v plastyke Kukuteny-Trypolia. Moskva: Nauka.
Behrens H. 1973. Die Jungsteinzeit im Mittelelbe-Saale-Gebiet. Berlin: Deutscher Verlag der Wissenschaften.
Behrens H. 1981. Der Walternienburger und Bernburger Keramikstil und der Walternienburg-Bernburger Kultur. Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte 63, 11-17.
Dergachev V. A. 2021. Late Tripolye and Maykop. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Diachenko A. and Harper K. T. 2016. The absolute chronology of Late Tripolye sites: a regional approach. Sprawozdania Archeologiczne 68, 81-106.
Gabałówna L. 1959. Rekwizyty czarowników sprzed 4000 lat. Z otchłani wieków 25/2, 110-116.
Gedl M. 2007. Gliniane grzechotki na cmentarzysku z epoki brązu w Zbrojewsku. In W. Dzieduszycki (ed.), Opusculum Archaeologica. Opera dedicata in Professorem Thaddeum Malinowski. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza UZ, 141-148.
Grygiel R. 2016. Podstawy źródłowe. Charakterystyka obiektów i materiałów ze stanowisk badanych wykopaliskowo w rejonie Brześcia Kujawskiego i Osłonek. In R. Grygiel, T. Łapińska and P. Papiernik (eds), Neolit i początki epoki brązu w rejonie Brześcia Kujawskiego i Osłonek 3. Środkowy i późny neolit. Kultura pucharów lejkowatych. Łódź: Fundacja Badań Archeologicznych Imienia Profesora Konrada Jażdżewskiego, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Łódź, 17-596.
Georgieva P. and Milanov P. 2005. Eneolithic clay rattles from Bulgaria – ways of interpretation. Archaeologica Bulgarica 9/3, Sofia, 13-22.
Hawinskyi A. and Rybicka M. 2021. Konstrukcje budowlane kultury pucharów lejkowatych ze stanowiska Winniki-Lisiwka na zachodniej Ukrainie. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Hawinskyi A., Rybicka M. and Król D. 2021. Radiocarbon dating of the Funnel Beaker culture settlement in Vynnyky-Lysivka (Western Ukraine). Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego 42, 15-24.
Hawinskyi A., Przybyła M. M. and Rybicka M. 2024. Vynnyky-Lysivka, Lviv district. Comparison of the results of archaeological and geomagnetic research. Sprawozdania Archeologiczne 76/2, 253-276.
Jakubenko O. O. 1998. Trypilski statuetky ptachiv u zbirtsi Natsionalnoho muzeyu istoriyi Ukrainy. In Do 100-riczczia NMIU: Materialy naukovo-praktycznoyi konferentsi prysviachenoi Mizhnarodnomu dniu muzeyiv (1997 r.), 42-59.
Jażdżewski K. 1936. Kultura pucharów lejkowatych w Polsce zachodniej i środkowej. Poznań: Polskie Towarzystwo Prehistoryczne.
Kadrow S. 2009. Uwagi o grupie południowo-wschodniej kultury pucharów lejkowatych. In H. Taras and A. Zakościelna (eds), Hereditas Praeteriti. Additamenta archaeological et historica dedicata Ioanni Gurba Octogesimo Anno Nascendi. Lublin: Instytut Archeologii Marii Curie-Skłodowskiej, 137-144.
Kiosak D. V., Denysyuk V. L. and Polishchuk L. Yu. 2014. Ornitomorfne bryazkaltse trypilskoyi kultury z pivnochi. Arkheolohiya 3, 67-73.
Kondracki J. 1998. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
Kośko A. 1981. Udział południowo-wschodnioeuropejskich wzorców kulturowych w rozwoju niżowych społeczeństw kultury pucharów lejkowatych. Grupa mątewska (= Seria Archeologiczna 19). Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Król D. and Rybicka M. 2016. Krytyka datowań radiowęglowych. In A. Diaczenko, D. Król, A. Kyrylenko, M. Rybicka and D. Werteletski, Nowomalin-Podobanka i Kurgany-Dubowa. Osiedla kultury trypolskiej na zachodnim Wołyniu. Rzeszów: Instytut Archeologii UR.
Markevich V. I. 1981. Pozdnetripol’skie plemena severnoy Moldavii. Kishinev: Shtiintsa.
Oliynyk O. 2024. Morfolokhia i semantychna interpretatsiya Trypilskykh keramichnykh idiofoniv v ovalno-vytiahnutoyi ta antropomorfnoyi formy. Ukrayinska kultura: minule, suchasne, shlakhi rozvitku 48, 18-25.
Ovchynnykov E. W. 2014. Trypilska kultura Kanivskoho Podniprovia (etapy BII-CI). Kyiv: Filjuk.
Piwko R. 1987-1988. Kietrz, gm. loco, Stanowisko D. In M. Bąk, D. Kubik, H. Sobolewska, S. Wuszkan and T. Ziarko (eds), Opolski Informator Konserwatorski. Opole: Biuro Dokumentacji Zabytków w Opolu, Wojewódzki Ośrodek Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej Urzędu Wojewódzkiego w Opolu, 24-27.
Preuss J. 1980. Die altmärkische Gruppe der Tiefstichkeramik. Berlin: VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften.
Rybicka M. 1995. Przemiany kulturowe i osadnicze w III tys. Przed Chr. Na Kujawach. Kultura pucharów lejkowatych i amfor kulistych na Pagórach Radziejowskich. Łódź: Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi.
Rybicka M. 2004. Kultura pucharów lejkowatych na Pojezierzu Gostynińskim. Chronologia, osadnictwo, gospodarka. Łęczyca: Muzeum w Łęczycy.
Rybicka M. 2017. Kultura trypolska – kultura pucharów lejkowatych. Natężenie kontaktów i ich chronologia (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 37). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Rybicka M., Hawinskyi A., Król D. and Diachenko A. 2018. Eastern impulses in the eastern group of the Funnel Beaker culture. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 47, 395-419.
Rybicka M., Hawinskyi A. and Pasterkiewicz W. 2019. Leżnica, stanowisko Czub – osiedle kultury pucharów lejkowatych na zachodnim Wołyniu z analizą zabytków krzemiennych autorstwa Witalija Konopli. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Rybicka M., Król D. and Rogoziński J. 2014. Pawłosiów, stan. 52, woj. podkarpackie. Osada kultury pucharów lejkowatych. In M. Rybicka (ed.), Wschodnie pogranicze grupy południowo-wschodniej kultury pucharów lejkowatych (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 28). Rzeszów: Wydawnictwo Mittel, 67-256.
Rybicka M., Sirbu G., Król D. and Bicbaev V. 2020. New radiocarbon dates for stage CII Tripolye Culture, Northern Moldova. Baltic Pontic Studies 24, 87-103
Sĭrbu G., Król D. and Heghea S. 2020. The Late Eneolithic Groups from the Dniester-Prut Interfluve: Some questions of their external contacts and chronology. Baltic-Pontic Studies 24, 104-139.
Sobkowiak-Tabaka I., Kurzawska A., Gogol R., Gruszczyńska-Ziółkowska A. and Krueger M. 2023. Sound from the past. A Neolithic clay whistle from Kiełczewo (western Poland). Journal of Archaeological Science: Reports 51, 104159.
Tatoń K. 2021. Grzechotki archeologiczne porządkowane dźwiękiem. In: A. Gruszczyńska-Ziółkowska, K. Tatoń and I. Czajka (eds), Wydobyte z ciszy. Warszawa: Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, 61-93.
Tatoń K. 2023. Gliniane grzechotki archeologiczne jako źródło wiedzy na temat dźwięków przeszłości. In Ceramika i szkło jako źródło do badań nad przeszłością. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, 193-203.
Verteletskyi D. Yu. 2016. Keramika poseleniya Novomalin-Podobanka. In A. Diaczenko, D. Król, A. Kyrylenko, M. Rybicka and D. Werteletski, Nowomalin-Podobanka i Kurgany-Dubowa. Osiedla kultury trypolskiej na zachodnim Wołyniu. Rzeszów: Instytut Archeologii UR, 35-70.
Verteletskyi D. 2020. Kultura trypolska etapu CII w międzyrzeczu Dniestru, Bugu i Horynia. Manuscript of the PhD thesis. Rzeszów: Institute of Archaeology, Rzeszów University.
Voytyuk O., Pryshchepa B. and Telizhenko S. 2022. Doslidzhennia horodyscha v Hoschi. Arkheolohichni Doslidzhennia v Ukrayini 2021, 130-134.
Włodarczak P. 2006. Chronologia grupy południowo-wschodniej kultury pucharów lejkowatych w świetle dat radiowęglowych. In J. Libera and K. Tunia (eds), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Krakowie, Instytut Archeologii UMCS w Lublinie, 27-66.