Subtitle:

Polska 1944/45-1989 : studia i materiały, 23 (2025) ; Studia

Contributor:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Publisher:

Instytut Historii PAN

Place of publishing:

Warszawa

Description:

p. 127-158 ; Summary in English.

Abstract:

The article examines the mechanisms of institutional censorship applied to the Jarocin Rock Festival in the 1980s, focusing on documents from 1984, discovered in 2011 at the Jarocin Cultural Centre. These materials – including censored lyrics from bands such as T.Love, Siekiera, and Izrael – serve as a reference point for deeper reflection on the true scope and effectiveness of censorship during the final years of the Polish People’s Republic. The analysis takes into account the broader context of censorship institutions’ functioning, as well as the changing attitudes of young artists, who increasingly ignored the censors’ recommendations and presented uncensored content on stage. The article highlights the gradual erosion of censorship’s infl uence and the growing inde-pendence of creative communities in the second half of the 1980s.

References:

Bafia J., Prawo o cenzurze, Warszawa 1983
Bafia J., Prawo o wolności słowa, Warszawa 1988
Bagieńska-Masiota A., Prawne podstawy cenzury prasy w okresie stanu wojennego w Polsce (1981–1983), „Czasopismo Prawno-Historyczne” t. 66, 2014, nr 2, s. 185–204
Budrowska K., Cenzura i okolice. Studia o cenzurze instytucjonalnej w Polsce w latach 1944–1990, Warszawa 2022
Donefner P., Na froncie „walki i porozumienia”. Działalność cenzury w okresie stanu wojennego, w: Cenzura w PRL. Analiza zjawiska, red. Z. Romek, K. Kamińska-Chełminiak, Warszawa 2017, s. 297–318.
Fic M., Cenzura w polskiej muzyce rockowej dekady lat osiemdziesiątych XX w. (Na podstawie literatury dokumentu osobistego), w: Muzyka. Konteksty, red. K. Bittner, D. Skotarczak, Poznań 2016 (W kręgu kultury PRL), s. 43–57.
Gardocki W., Cenzura wobec literatury polskiej w latach osiemdziesiątych XX w., Warszawa 2020
Hajdasz K., Jarocin. Inwigilacja w rytmie rock and rolla, czyli jak „bezpieka” zabezpieczała Jarocin, (dostęp: 15 IV 2025)
Kostrzewski R., Żyła M., Roman Kostrzewski – głos z ciemności, Kraków 2016
Lesiakowski K., Perzyna P., Toborek T., Jarocin w obiektywie bezpieki, Warszawa 2004
Łozowski P., Wpływ cenzury na teksty piosenek rockowych, w: Przeskoczyć tę studnię strachu. Autor i dzieło a cenzura PRL, red. E. Skorupa, Kraków 2010, s. 52–73
Nowik P., Muzyka na podsłuchu, w: Muzyka. Konteksty, red. K. Bittner, D. Skotarczak, Poznań 2016 (W kręgu kultury PRL), s. 113–125
Patelski M., „Czujni strażnicy demokracji” ludowej. Urząd cenzury w województwie opolskim 1950–1990, Opole 1990
Romek Z., Cenzura a nauka historyczna w Polsce 1944–1970, Warszawa 2010
Romek Z., Metody pracy cenzury w PRL, w: Dziennikarze władzy, władza dziennikarzom. Aparat represji wobec środowiska dziennikarskiego 1945–1990, red. T. Wolsza, S. Ligarski, Warszawa 2010, s. 10–42
Spałek R., Liryka rockowa lustrem codzienności lat osiemdziesiątych. Nośniki i kanały dystrybucji – scena oficjalna i autonomiczna – wentyl bezpieczeństwa i cenzura – teksty i świat przedstawiony, w: Życie codzienne w PRL, red. M. Choma-Jusińska, M. Kruszewski, T. Osiński, Lublin–Warszawa 2019, s. 389–433
Szarota T., Baza źródłowa, wiedza pozaźródłowa i literatura przedmiotu w warsztacie historyka przeszłości, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” t. 6, 2003, s. 7–22
Trudzik A., Opresje reżimowe wobec środowisk muzycznych w PRL-u i próby kontrreakcji, w: Cenzura w PRL. Analiza zjawiska, red. Z. Romek, K. Kamińska-Chełminiak, Warszawa 2017, s. 211–224
Wąsowicz J. SDB, „Nie pójdziemy na wybory!” Akcje bojkotu wyborów organizowane przez młodzieżowe organizacje niezależne w Gdańsku w latach 1984–1988, w: Wybory i referenda w PRL, red. S. Ligarski, M. Siedziako, Szczecin 2014, s. 737–762
Witkowski G.K., Grunt to bunt. Rozmowy o Jarocinie, t. 3, Czerwonak 2013
Wojciechowski K., Makowski M.R., Witkowski G.K., Pokolenie J8. Jarocin’80–’89, Poznań 2010
Żyła M., Piekło i metal. Historia zespołu Kat, Kraków 2023

Relation:

Polska 1944/45-1989 : studia i materiały

Volume:

23

Start page:

127

End page:

158

Detailed Resource Type:

Article : original article

Format:

application/octet-stream

Resource Identifier:

oai:rcin.org.pl:248104 ; 2450-8357 ; 2450-8365 ; 10.12775/Polska.2025.05

Source:

IH PAN, sygn. B.155/23 Podr. ; click here to follow the link

Language:

pol

Language of abstract:

eng

Rights:

Creative Commons Attribution BY 4.0 license

Terms of use:

Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -

Digitizing institution:

Institute of History of the Polish Academy of Sciences

Original in:

Library of the Institute of History PAS

Projects co-financed by:

Ministry of Education and Science

Access:

Open