Współtwórca:

Jednoróg, Katarzyna (1981- ) : Promotor ; Kossowski, Bartosz (1988- ) : Promotor pomocniczy

Wydawca:

Nencki Institute of Experimental Biology PAS

Miejsce wydania:

Warsaw

Opis:

180 stron : ilustracje ; 30 cm ; Bibliografia ; Streszczenie w języku polskim.

Uzyskany tytuł:

Doktor nauk biologicznych

Dyscyplina :

Nauki biologiczne

Instytucja nadająca tytuł:

Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN ; nadanie stopnia : 2026

Typ obiektu:

Praca dyplomowa

Abstrakt:

Funkcjonalna spektroskopia rezonansu magnetycznego (fMRS) to nieinwazyjna metoda pozwalająca mierzyć dynamiczne zmiany stężeń metabolitów w mózgu w odpowiedzi na bodźce. Mimo dużego potencjału w badaniu mechanizmów aktywacji mózgu, fMRS pozostaje techniką relatywnie nową, a dynamika czasowa odpowiedzi glutaminianu (Glu), głównego neuroprzekaźnika pobudzającego, po stymulacji nie została jeszcze w pełni zbadana. Do tej pory żadne badania nie zastosowały fMRS w procesie czytania, mimo że podejście to mogłoby ujawnić dynamiczną odpowiedź glutaminianu leżącą u podstaw zarówno typowego czytania, jak i jego zaburzeń w dysleksji. Jedna z najnowszych hipotez dotyczących mózgowych mechanizmów dysleksji – hipoteza szumu neuronalnego – sugeruje, że może być ona spowodowana zaburzeniem równowagi między glutaminianem a kwasem gamma-aminomasłowym (GABA), głównym neuroprzekaźnikiem hamującym. W szczególności zaproponowano, że podwyższone stężenie glutaminianu w lewym górnym zakręcie skroniowym (STS) zakłóca przetwarzanie sygnałów i utrudnia nabywanie umiejętności czytania. Celem rozprawy było zbadanie zmian stężenia glutaminianu podczas zadań związanych z czytaniem w obszarach mózgu zaangażowanych w czytanie: STS oraz w obszarze wzrokowej formy słów (VWFA) w lewej korze skroniowo-potylicznej, a także w rejonie kontrolnym, przyśrodkowej korze przedczołowej (mPFC). Aby uchwycić dynamikę zmian glutaminianu w czasie, sygnały fMRS pozyskiwano przy czterech różnych opóźnieniach po rozpoczęciu bodźca. Uczestnicy ze zróżnicowanym poziomem umiejętności czytania, w tym osoby z dysleksją i typowo czytające, byli badani na dwóch skanerach 7T i 3T. W sumie 59 osób (29 z dysleksją, 13 kobiet; 30 typowych czytelników, 14 kobiet) zbadano na skanerze 7T, a 40 osób (21 z dysleksją, 9 kobiet; 19 typowych czytelników, 11 kobiet) na skanerze 3T. Stężenia glutaminianu porównywano między grupami, aby sprawdzić, czy uczestnicy z dysleksją wykazują wyższe wartości w obszarach mózgu związanych z czytaniem. Choć skanery 7T teoretycznie zapewniają wyższą rozdzielczość częstotliwościową, co pozwala na dokładniejsze rozróżnienie metabolitów, wiążą się z dodatkowymi trudnościami technicznymi. Ze względu na trudną lokalizację VWFA w obszarze narażonym na niejednorodności pola magnetycznego, nie udało się uzyskać wystarczającej liczby widm dobrej jakości, by przeprowadzić analizy tego regionu. W STS odpowiedzi glutaminianu na bodźce związanez czytaniem były zróżnicowane. Efekty były bardziej widoczne u kobiet, ale w dużym stopniu zależały od zastosowania korekcji BOLD i różniły się między skanerami 7T i 3T. Wyniki nie wykazały wyższego poziomu glutaminianu w lewym STS u osób z dysleksją jak przewidziano w hipotezie szumu neuronalnego. Zmiany stężenia glutaminianu obserwowano nie tylko w obszarze związanym z czytaniem, lecz także w mPFC. Ze względu na zmienność wyników w zależności od płci, grupy, obszaru mózgu, rodzaju bodźca i skanera nie udało się ustalić funkcji zmian glutaminianu w czasie. Może to być spowodowane niewystarczającą jakością analizowanych widm powstałych z uśrednienia stosunkowo niewielkiej liczby sygnałów dla każdego z punktów czasowych oraz wpływem efektu BOLD. Zaobserwowano również, że płeć, wiek i skład tkankowy analizowanego woksela znacząco wpływały na poziomy glutaminianu. Niektóre parametry jakości widma były lepsze przy użyciu skanera 7T, jednak ogólne korzyści w porównaniu do 3T były niejednoznaczne i zależały od analizowanego obszaru mózgu.

Szczegółowy typ zasobu:

Praca doktorska

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:248586

Źródło:

IBD PAN, sygn. 20900 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

eng

Język streszczenia:

pol

Prawa:

Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. Korzystanie dozwolone w zakresie określonym przez przepisy o dozwolonym użytku.

Właściciel praw autorskich:

Zgoda na udostępnienie pracy w formie cyfrowej wyrażona oświadczeniem autora

Digitalizacja:

Instytut Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN

Dostęp:

Otwarty