Obiekt

Tytuł: Postmemory of Killings in the Woods at Dębrzyna (1945–46): A Postsecular Anthropological Perspective

Twórca:

Lubańska, Magdalena

Data wydania/powstania:

2018

Typ zasobu:

Artykuł

Inny tytuł:

Ethnologia Polona 38 2017 (2018)

Wydawca:

Institute of Archaeology and Ethnology Polish Academy of Sciences

Miejsce wydania:

Warsaw

Opis:

il. ; 24 cm

Abstrakt:

Artykuł stanowi próbę zastosowania warsztatu wypracowanego na gruncie antropologii postsekularnej do badań nad konkretnym materiałem terenowym, zebranym w latach 2015–2017 w leżącym na Podkarpaciu Przeworsku i jego okolicach. Materiał ten dokumentuje współczesny stan postpamięci mordów, dokonywanych w lesie Dębrzyna w latach 1945–46, w warunkach powojennego zamętu, który można za Zarembą nazwać czasem Wielkiej Trwogi, lub za Agambenem „stanem wyjątkowym”. Miejscowe bandy w celach rabunkowych napadały wówczas ludzi wracających z robót z Niemiec (lub w ogóle z Zachodu), co – jak twierdzą rozmówcy – kończyło się ich śmiercią. Osoby te pozbawione domów i więzi wspólnotowych, niechronione przez prawo, były sprowadzane do czystego biologicznego, „nagiego życia”. W artykule pokażę, w jaki sposób ofiary tych wydarzeń są obecnie upamiętniane oraz jak wyrażana jest postpamięć o tamtych wydarzeniach. Narzędzia interpretacyjne będę czerpała przede wszystkim z wybranych teorii postsekularnych. W tym kontekście odniosę się do kategorii „ontologicznego półcienia” oraz kontrapunktu, których używam, by uchwycić momenty, gdy to co religijne odwołuje się do tego co świeckie z poczucia bezsilności wyartykułowania pewnych kłopotliwych, związanych z cierpieniem treści w religijnym idiomie

Bibliografia:

Agamben G. 1998. Homo Sacer: Sovereign Power and Bare Life (transl. D. Heller-Roazen), Stanford, CA ; Agamben G. 2005. The Time That Remains. A Commentary on the Letter to the Romans (transl. P. Dailey). Stanford, CA ; Ahmed A. 2013. Postmodernism and Islam. Predicament and Promise, London ; Arendt H. 1973. The Origins of Totalitarianism, Houghton Mifflin Harcourt, Boston ; Asad T. 1993. The Construction of Religion as an Anthropological Concept. In Genealogies of Religion. Discipline and Reason of Power in Christianity and Islam, Baltimore and London, 27–54 ; Asad T. 2011. Thinking about the secular body, pain, and liberal politics, Cultural Anthropology 26 (4), 657–675 ; Benjamin W. 1996. O pojęciu historii. In: Anioł historii. Eseje, szkice, fragmenty, Poznań, 413–424 ; Bereza T. 2013. Wokół Piskorowic. Przyczynek do dziejów konfliktu polsko-ukraińskiego na Zasaniu w latach 1939–1945, Rzeszów ; Bialecki J., Haynes N., Robbins J. 2008. The Anthropology of Christianity, Religion Compass 2 (6), 1139–1158 ; Bialecki J. 2018. Anthropology, Theology, and the Challenge of Immanence. In J. Derrick Lemons, (ed.), Theologically Engaged Anthropology, Oxford, 156–178 ; Bielik-Robson A. 2008. Przedmowa. Teologia pod stołem. In: Na pustyni. Kryptoteologie późnej nowoczesności, Kraków, 7–49 ; Bielik-Robson A. 2013. Przedmowa. Deus Otiosus: ślad, widmo, karzeł. In. A. Bielik-Robson, M.A. Sosnowski. Deus otiosus. Nowoczesność w perspektywie postsekularnej, Warszawa, 5–37 ; Cannell F. 2005. The Christianity of Anthropology, Journal of the Royal Anthropological Institute 11 (2), 335–356 ; Cannell F. 2006. Introduction. The Anthropology of Christianity. In F. Cannell (ed.), The Anthropology of Christianity, Durham, London, 1–49 ; Casanova J. 2011. The Secular, Secularizations, Secularisms, In M. Jurgensmayer and J. Van Antwerpen (eds.), Rethinking Secularism, Oxford, 57–74 ; Czapliński 2017. Poszerzanie pola Zagłady, Teksty drugie 2, 7–16, DOI: 10.18318/td.2017.2.1 ; Domańska E. 2017. Przestrzenie Zagłady w perspektywie ekologiczno-nekrologicznej, Teksty drugie 2, 34–60 ; Drzewiecka E. 2014. Myśl postsekularna w badaniach slawistycznych. Próba spojrzenia, Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis 9 (1), 29–44, doi:10.4467/20843933ST.14.003.3050 ; Engelke M. 2002. The Problem of Belief: Evan’s Pritchard and Victor Turner on “the Inner Life”, Anthropology Today 18, 3–8 ; Fountain P. 2013. Toward a post-secular anthropology, TAJA. The Australian Journal of Anthropology 24/3, 310–328, DOI 10.1111/taja.12053 ; Gąsiorowski T. 2009. Obwód Przeworsk SZP-ZWZ-AK w latach 1939–44/56, Kraków ; Habermas J. 2006. On Relations between the Secular Liberal State and Religion. In H. de Vries and L.E. Sulivan (eds.), Political Theologies. Public Religions in a Post-secular World, New York ; Habermas J. 2012. Między naturalizmem a religią, Warszawa ; Gross J. T. 2014. Sprawcy, ofiary i inni, Zagłada Żydów 10 (2), 885–888 ; Hilberg R. 2007. Sprawcy, ofiary, świadkowie. Zagłada Żydów 1933–1945, Warszawa ; Hirsch M. 2012. The Generation of Postmemory. Writing and Visual Culture after the Holocaust, New York ; Holbraad M. 2010. Ontology Is Just Another Word for Culture, Critique of Anthropology 30 (2), 179–185 ; Holbraad M. and Pedersen M. 2017. The Ontological Turn. An Anthropological Exposition, Cambridge ; Janicka E. 2014/2015. Pamięć przyswojona. Koncepcja polskiego doświadczenia zagłady Żydów jako traumy zbiorowej w świetle rewizji kategorii świadka, SLH 3/4, 148–227 ; Jenkins T. 2012. The Anthropology of Christianity. Situation and Critique, Ethnos. Journal of Anthropology 77 (4), 459–476 ; Kapralski S. 2016. Żydzi i Zagłada w polskich kulturach pamięci: między antagonizmem i agonem, Teksty drugie 6, 346–357, DOI: 10.18318/td.2016.6.20 ; Keane W. 2007.Christian moderns. Freedom and fetish in the mission encounter, Berkeley ; Kiełbicki F. A. 2006. Budy Łańcuckie. Rys monograficzno-historyczny, Rzeszów ; Lambek M. 2012. Facing Religion from Anthropology, Anthropology of This Century, http://aotcpress.com/articles/facing-religion-anthropology/, access: 19.12.2017 ; Lubańska M. 2007. Problemy etnograficznych badań nad religijnością. In M. Lubańska (ed.), Religijność chrześcijan obrządku wschodniego na pograniczu polsko-ukraińskim, Warszawa, 7–32 ; Lubańska M. 2013. Losy sacrum w "świeckiej epoce”. Emile Durkheim versus Philip Rieff o “sakralnym” i „świeckim” porządku, Stan Rzeczy 2/5, 215–233 ; Lubańska M. 2016. Healing chains, relationships of power and competing religious imageries in the monastery of Saints Kosmas and Damian in Kuklen (Bulgaria), Journal of Ethnology and Folkloristics 10 (1), 71–99 ; Lubańska M. and Ładykowska A. 2013. Prawosławie – chrześcijaństwo peryferyjne? O teologicznych uwikłaniach teorii antropologicznej i stronniczości perspektyw poznawczych antropologii chrześcijaństwa, Lud 97, 195–219 ; Małczyńsk i J. 2009. Drzewa „żywe pomniki” w Muzeum – Miejscu Pamięci w Bełżcu, Teksty Drugie 1–2, 208–214 ; Małczyński J. 2017. Historia środowiskowa zagłady, Teksty drugie 2, 17–32 ; Markiel T. and Skibińska A. 2011. Jakie to ma znaczenie, czy zrobili to z chciwości. Zagładadomu Trynczerów, Warszawa ; McLennan G. 2010. The Postsecular Turn. Theory, Culture and Society 27, 3–20 ; Merz J. and Merz S. 2017. Occupying the Ontological Penumbra: Towards a Postsecular and Theologically Minded Anthropology, Religions 8, 1–17, Doi:10.3390/rel8050080 ; Milbank J. 2006. Theology and Social Theory. Beyond Secular Reason, Malden, Oxford ; Moran D. and Mooney T. (eds.). 2002. The Phenomenology Reader, London and New York ; Needham R. 1971. Belief, Language and Experience, Chicago ; Otto R. 1958. The Idea of the Holy, Oxford, NY ; Pollack M. 2014. Skażone krajobrazy, Wołowiec ; Robbins J. 2006. Anthropology and Theology: An Awkward Relationship?, Anthropological Quaterly 79 (2), 285–294 ; Robbins J. 2007. Continuity Thinking and the Problem of Christian Culture: Belief, Time and the Anthropology of Christianity, Current Anthropology 48 (1), 5–38 ; Rossati M. and Stoeckl K. 2012. Introduction. In M. Rossati, Kristina Stoeckl (eds.), Multiple Modernities and Postsecular Societies, 1–16 ; Sahlins M. 1996. The Sadness of Sweetness: The Native Anthropology of Western Cosmolology, Current Anthropology 37 (3), 395–428 ; Scott M. W. 2013. What I’m reading? The anthropology of ontology (religious science?), Journal of the Royal Anthropological Institute 19, 859–872 ; Sendyka R. 2017. Nie-miejsca pamięci i ich nieludzkie pomniki, Teksty drugie 2, 86–108 ; Smykowski M. 2017. Eksterminacja przyrody w Lesie Rzerzuchowskim, Teksty drugie 2, 61–85 ; Steinlauf M. C. 2001. Pamięć nieprzyswojona. Polska pamięć Zagłady, Warszawa ; Taylor Ch. 2007. A Secular Age, Cambridge, Massachusetts, London ; Tokarska-Bakir J. 2004. Rzeczy mgliste. Eseje i studia, Sejny ; Tokarska-Bakir J. 2012. Okrzyki pogromowe. Szkice z antropologii historycznej Polski lat 1939–1946, Wołowiec ; Tokarska-Bakir J. and Pawilno-Pacewicz M. 2013. Stworzyć sobie Żyda, wywiad Jarosław Ziółowski, 29.05.2013, Magazyn Kontakt, http://magazynkontakt.pl/stworzyc-sobie zyda.html, access: 27.12.2017 ; Van der Veer P. 2014. The Modern Spirit of Asia: The Spiritual and the Secular in China and India, Princeton ; Viveiros de Castro. 2000. Cosmological Deixis and Amerindan Perspectivism, Journal of Royal Anthropologica Institute 4, 469–488 ; Zaremba M. 2016. Wielka Trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Kraków ; Żiżek S. 2006. Kukła i karzeł perwersyjny rdzeń chrześcijaństwa, Wrocław ; Chmura B. 2016. Kto pomoże dotrzeć do świadka mrocznych wydarzeń sprzed 70 lat, Życie Podkarpackie, 05.11.2016. https://www.zycie.pl/informacje/artykul/11012,kto-pomoze-dotrzec-do-swiadkamrocznych-wydarzen-sprzed-70-lat, access: 20.12.2017 ; Kamińska M. 2017 Wielki sukces filmu „Nie sądzić”, Supernowości 24, 21.09.2017, http://supernowosci24.pl/wieki-sukces-filmu-nie-sadzic/, access: 27.12.2017 ; Motyka J. Ten las jest przesiąknięty śmiercią, 10.07.2010, http://www.nowiny24.pl/archiwum/art/6088429, debrzyna-k-przeworska-ten-las-jest-przesiakniety-smiercia,id,t.html, access 27.12.2017 ; Szwic J. Zbrodnia Pospolita, Życie Podkarpackie, 29.10.1997 ; Zarański K. J. Spalone domy, spustoszone gospodarstwa, bieda. To tu mordowano ludzi, 18.04.2015, https://www.zycie.pl/informacje/artykul/1750,spalone-domy-spustoszone-gospodarstwa-bieda-totu-mordowano-ludzi-/, access: 22.12.2017 ; Żak W. 2017. Film nie sądzić wywołał falę dyskusji, 08.S09.2017, http://www.jaroslawska.pl/artykul/14356, Film-Nie-sadzic-wywolal-fale-dyskusji, access: 27.12.2017

Czasopismo/Seria/cykl:

Ethnologia Polona

Tom:

38

Strona pocz.:

15

Strona końc.:

45

Format:

application/pdf

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:66472 ; 0137-4079

Źródło:

IAiE PAN, sygn. P 366 ; IAiE PAN, sygn. P 367 ; IAiE PAN, sygn. P 368 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

eng

Prawa:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY-SA 3.0 PL] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitalizacja:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

Obiekty

Podobne
×

Cytowanie

Styl cytowania:

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji