Kwartalnik Historii Kultury Materialnej R. 69 Nr 2
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
The aim of the paper is to review and verify assumptions about the origins of St Adalbert’s church in Kalisz present in the literature. The church was built in the area of the settlement located next to the stronghold; due to this location and the dedication researchers counted it among the oldest 11th-century parish churches in Kalisz. A new analysis of written sources has shown that the church was founded in the 12th–13th c. A more specific dating, after the mid-12th c., is possible thanks to analyzing the results of the newest as well as earlier excavations conducted in the church and around it, which prove that the church was built within a settlement that had functioned from the 10th c. to the turn of the 13th c.
Baliński Michał, Lipiński Tymoteusz. 1843. Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym opisana, t. 1, wyd. 1, Warszawa
Baranowski Tadeusz. 2010. Kalisia. Dlaczego można identyfikować Kalisia Ptolemeusza z Kaliszem nad Prosną?, [w:] Od Kalisii do Kalisza. Skarby doliny Prosny. Katalog wystawy, Zamek Królewski w Warszawie, 30 kwietnia 2010–30 maja 2010, red. S. Suchodolski, M. Zawadzki, Warszawa, s. 95–99
Biernacki Cezar Augustyn. 1848. Opis miasta Kalisza, „Przegląd Naukowy”, R. 7, nr 17–18, s. 265–271
Błachowicz Maciej. 2008. Opowieść zapisana w sosnowym drewnie, „Kalisia Nowa”, nr 5–8, s. 24–26
Bergenstrol. 1835. Plan okrestnostej goroda Kališa, Plan des environs de Kalisz, Instrumentalno sniatyj pod rukawodstwom Genieralnego Sztaba, Sztabs Kapitana Bergenstrola, Petersburg, skala 1:21000
Chapman Emma Rosamund. 2016. Children and child burial in medieval England (Doctoral thesis), https://doi.org/10.17863/CAM.15979 (dostęp 28.06.2021)
Chodyński Adam. 1872. Kalisz dawny i teraźniejszy. Opis topograficzno-historyczny (Ciąg drugi), I: Kalisz Mieczysławowski, „Kaliszanin”, nr 3/48 (6/18 czerwca), s. 191
Chodyński Adam. 1885. Kieszonkowa kroniczka historyczna miasta Kalisza ułożona przez Adama Chodyńskiego, Kalisz
Chodyński Adam. 1901. Zawodzie i kościółek św. Wojciecha, „Gazeta Kaliska”, nr IX/78 (24 marca/6 kwietnia), s. 2–3
Craig-Atkins Elisabeth. 2014. Eavesdropping on short lives: Eaves-drip burial and the differential treatment of children one year of age and under in early Christian cemeteries, [w:] Medieval Childhood: archaeological approaches, red. D.M. Hadley, K.A. Hemer, Oxbow, s. 95–113
Crow Madison, Zori Colleen, Zori Davide. 2020. Doctrinal and Physical Marginality in Christian Death: The Burial of Unbaptized Infants in Medieval Italy, „Religions”, t. 11, nr 12, s. 678, https://doi.org/10.3390/rel11120678 (dostęp 26.08.2021)
Dąbrowski Krzysztof. 1962. Badania archeologiczne na Zawodziu (1959–1960), [w:] Osiemnaście wieków Kalisza. Studia i materiały do dziejów miasta Kalisza i regionu kaliskiego, red. A. Gieysztor, K. Dąbrowski, t. 3, Kalisz, s. 53–90
Dąbrowski Krzysztof. 1977. Kalisz od zarania dziejów do wczesnego średniowiecza, [w:] Dzieje Kalisza, red. W. Rusiński, Poznań, s. 17–43
Dąbrowski Krzysztof, Gieysztor Aleksander. 1964, Kalisz, [w:] Słownik Starożytności Słowiańskich. Encyklopedyczny zarys kultury Słowian od czasów najdawniejszych do schyłku wieku XII, t. II: F–K, red. W. Kowalenko, G. Labuda, T. Lehr-Spławiński, Warszawa, s. 353–356
Delimata Małgorzata. 2004. Rytuał pogrzebowy dzieci w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej, [w:] Dusza maluczka, a strata ogromna. Funeralia Lednickie. Spotkanie 6, red. W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński, Poznań, s. 99–102
Grzesik Ryszard. 2002. Święty Wojciech w środkowoeuropejskiej tradycji hagiograficznej i historycznej, „Studia Źródłoznawcze”, t. 40, s. 43–56
Hausmair Barbara. 2017. Topographies of the afterlife: Reconsidering infant burials in medieval mortuary space, „Journal of Social Archaeology”, R. 17, z. 2, s. 210–236, http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bsz:352-0-405795 (dostęp 28.06.2021)
Hausmair Barbara. 2019. Traufkinder‘ im Mittelalter? Überlegungen zu Kleinkindbestattungen, Taufstatus und einem populären Deutungsansatz, [w:] Leben mit dem Tod. Der Umgang mit Sterblichkeit in Mittelalter und Neuzeit, red. T. Kühtreiber, R. Risy, G. Scharrer-Liška, C. Theune, Beitrage zur Mittelalterarchäologie in Österreich, t. 35, Wien, s. 150–166
Kalisz. 1902. Kalisz, [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XV, cz. II, red. B. Chlebowski, J. Krzywicki, Warszawa, s. 41–44
Kieling Michał, Kęszka Sławomir, Splitt Jerzy. 2016. Diecezja Kaliska. Parafie, kościoły, kaplice. Przeszłość i teraźniejszość, Kalisz
Kędzierski Adam, Malarczyk Dorota, Wyczółkowski Dariusz. 2020. Recent Finds of Islamic Coins from the Old Town and Zawodzie Districts in Kalisz, „Notae Numismaticae”, t. 15, s. 21–39
KDW. 1877. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. I, red. I. Zakrzewski, Poznań
KDW. 1878. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. II, red. I. Zakrzewski, Poznań
KDW. 1881. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. IV, red. I. Zakrzewski, Poznań
KDW. 1982. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. VI, red. A. Gąsiorowski, H. Kowalewicz, Warszawa–Poznań
KDW. 1999. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. XI, red. A. Gąsiorowski, T. Jasiński, T. Jurek, I. Skierska, Poznań
Kobyliński Piotr. 1865. Kalisz pod względem religijnym z głównym poglądem na kolegiatę, „Tygodnik Katolicki”, t. 6, nr 50, s. 453–458
Kolendo Jerzy. 2010a. Gdzie powinna być lokalizowana Kalisia Ptolemeusza, [w:] Od Kalisii do Kalisza. Skarby doliny Prosny. Katalog wystawy, Zamek Królewski w Warszawie, 30 kwietnia 2010 – 30 maja 2010, red. S. Suchodolski, M. Zawadzki, Warszawa, s. 91–94
Kolendo Jerzy. 2010b. Kalisia i Leukaristos: dwa „miasta” w „Geografii” Ptolemeusza i zagadnienie współrzędnych geograficznych w „Wielkiej Germanii”, „Światowid”, t. 8 (49), 2009/2010, nr B, s. 77–87
Kronika Wielkopolska. 1970. Kronika Wielkopolska, oprac. B. Kürbis, Pomniki dziejowe Polski, t. 7,Warszawa
Krzyżanowski Stanisław. 1890. Dyplomy i kancelaria Przemysława II studium z dyplomatyki polskiej 13 wieku, [w:] Pamiętnik Akademii Umiejętności w Krakowie. Wydział Filologiczny i Historyczno-Filozoficzny, nr 8, Kraków, s. 122–192
Młynarska Marta. 1960. Proces lokacji Kalisza w XIII w. i w pierwszej połowie XIV w., [w:] Osiemnaście wieków Kalisza. Studia i materiały do dziejów miasta Kalisza i regionu kaliskiego, t. I, red. A. Gieysztor, K. Dąbrowski, Kalisz, s. 103–130
Raciborski Józef. 1912. Monografja Kalisza, cz. 1, Kalisz
Różański Artur. 2014. Kalisz i Kotłów — dwie południowowielkopolskie świątynie doby Mieszka III. Oryginał i kopia czy tylko przypadkowa analogia?, [w:] Średniowieczna architektura sakralna w Polsce w świetle najnowszych badań, red. T. Janiak, D. Stryniak, Gniezno, s. 89–108
Stawecki Edward. 1858. Album Kaliskie ułożone i opisane przez Edwarda Staweckiego. Rysunki S. Barcikowskiego N. S. W. R. Litografja M. Fajansa. Serja I. zawierająca widoki samego miasta Kalisza, Warszawa
Trawkowski Stanisław. 1962. Geneza regionu kaliskiego, [w:] Osiemnaście wieków Kalisza. Studia i materiały do dziejów miasta Kalisza i regionu kaliskiego, t. 3, red. A. Gieysztor, K. Dąbrowski, Kalisz, s. 7–51
Ulrich-Bochsler Susi. 1996. Kirchengrabungen — wichtiger Fundus für Archäologie und Anthropologie, „Archäologie der Schweiz”, t. 19, s. 162–166
Unger Josef. 2002. Pohřební ritus a zacházení s těly zemřelých v českých zemích (s analogiemi i jinde v Evropě) v 1.–16. Století, Panoráma biologické a sociokulturní antropologie, t. 9, red. J. Malina, Brno
Uzdowska Teresa. 1956. Kalisz we wczesnym średniowieczu, [w:] K. Dąbrowski, T. Uzdowska, M. Młynarska, Kalisz w starożytności i w średniowieczu, Popularnonaukowa Biblioteka Archeologiczna, nr 1, Warszawa–Wrocław, s. 42–62
Wąsowiczówna Teresa. 1960. Kalisz na tle wczesnośredniowiecznej sieci drogowej, [w:] Osiemnaście wieków Kalisza. Studia i materiały do dziejów miasta Kalisza i regionu kaliskiego, t. 1, red. A. Gieysztor, K. Dąbrowski, Kalisz, s. 69–101
Wędzki Andrzej. 1977. Kalisz w państwie wczesnopiastowskim i w okresie rozbicia feudalnego, [w:] Dzieje Kalisza, red. W. Rusiński, Poznań, s. 44–62
Wołosz Artur. 1997. Cynowe wazoniki ołtarzowe (altarvasen) — próba określenia typologii oraz chronologii obiektów z warsztatów konwisarzy gdańskich, malborskich i toruńskich XVII–XVIII wieku, „Rocznik Olsztyński”, R. 17, s. 379–414
Zawodzie. 1895. [w:] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 14, red. B. Chlebowski, J. Krzywicki, Warszawa, s. 498–499
Ziąbka Leszek, Kędzierski Adam. 2016. Wyniki badań archeologicznych prowadzonych podczas prac remontowo-konserwatorskich kościoła św. Wojciecha na Zawodziu, „Rocznik Kaliski”, t. 42, s. 249–263
Kościół. 2020. Kościół św. Wojciecha w Kaliszu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kościół_św._Wojciecha_ w_Kaliszu (dostęp 28.06.2021)
Splitt J. A. 2009. Kościół pw. św. Wojciecha na Zawodziu, [w:] Dawny Kalisz. www.kalisz.info, www.kalisz.info/go_swwojciech.php (dostęp 28.06.2021)
Kwartalnik Historii Kultury Materialnej
oai:rcin.org.pl:236560 ; 0023-5881 ; e-ISSN 2719-6496 ; doi:10.23858/KHKM69.2021.2.001
IAiE PAN, call no. P 329 ; IAiE PAN, call no. P 331 ; IAiE PAN, call no. P 330 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Creative Commons Attribution BY 4.0 license
Copyright-protected material. [CC BY 4.0] May be used within the scope specified in Creative Commons Attribution BY 4.0 license, full text available at: ; -
Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
Library of the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences
24 wrz 2023
23 lis 2022
135
https://rcin.org.pl/publication/270639
Nazwa wydania | Data |
---|---|
Wyczółkowski, Dariusz, 2021, Średniowieczny kościół Świętego Wojciecha na Zawodziu w Kaliszu — badania i interpretacje | 24 wrz 2023 |
Dąbrowski, Krzysztof (1931–1979)
Wyczółkowski, Dariusz Kędzierski, Adam