Sprawozdania Archeologiczne 66 (2014)
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
In 2011 a new site was discovered in Buniewice, on Chrząszczewska Island, NW Poland. The surface collection contains artifacts of different Stone Age periods, among others the assemblage related to Final Paleolithic Tanged Points Technocomplex. An article presents the materials from Buniewice and preliminary results of technological analysis. An essential issue is method of division and analysis of mixed collections, based on technological approach. Second part of the paper is dedicated to both archaeological and environmental context of the Final Pleistocene finds in area of Islands of Pomeranian Bay. Main problem are the oldest finds and colonization of this area
Adamczyk M. 2013. Buniewice, stan. 7. Stanowisko paleolityczne i mezolityczne na tle archeologii i paleośrodowiska Wyspy Wolin i Wyspy Chrząszczewskiej. Szczecin (unpublished Master Thesis stored at the Institute of History and International Relations, Szczecin University)
Adamczyk M. 2015. Raw Material and Blade Technology Variability. Case Study of Mesolithic Pressure Blade Methods on Wolin Island Region — an Experimental Approach. In K. Knutsson, H. Knutsson, J. Apel and H. Glørstad (eds.), The early settlement of Northern Europe — Technology and communication. Oxford: Oxbow Books, in print
Alexandrowicz Z. 1966. Utwory kredowe w krach glacjalnych na wyspie Wolin i w okolicy Kamienia Pomorskiego. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne
Berlekamp H. 1957. Zur Frage des Mesolithikums auf der Insel Rügen. Forschungen für Vor- und Frühgeschichte 2 (= Varia Praehistorica), 41–51
Borówka R.K., Latałowa M., Osadczuk A. and Witkowski, A. 2002. Palaeogeography and palaeoecology of Szczecin Lagoon. In R. Lampe (ed.), Holocene Evolution of the South-Western Baltic Coast — Geological, Archaeological and Palaeo-environmental Aspects (= Greifswalder Geographische Arbeiten 27). Greifswald: Ernst-Moritz-Arndt-Univeristät Greifswald, 107–113
Brinch Petersen E. 1973. A survey of the Late Palaeolithic and Mesolithic of Denmark. In S. K. Kozłowski (ed.), The Mesolithic in Europe. Warszawa: Warsaw University Press, 77–127
Burkhardt, R. 1933. Führer durch das Heimat-Museum des Kreises Usedom-Wollin im Alten Rathaus in Swinemünde. Swinemünde: Fritsche
Czarnecki M. 1971. Wstępne badania wykopaliskowe stanowiska paleolitycznego w Kocierzu, pow. Gryfice. Materiały Zachodniopomorskie 17, 7–16
Czarnecki M. 1981. The Mesolithic in the Szczecin Lowland. In B. Gramsch (ed.), Mesolithikum in Europa. 2. Internationales symposium Potsdam 3 bis 8 April 1978 Bericht (= Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frügeschichte Potsdam 14/15). Potsdam: Museum für Ur- und Frühgeschichte, 345–354
Czarnecki M. 1983. Początki zasiedlenia w paleolicie i mezolicie. In W. Filipowiak and G. Labuda (eds.), Pradzieje Szczecina (= Dzieje Szczecina 1). Warszawa–Poznań: Wydawnictwo PWN, 60–101
Czebreszuk J. and Kozłowska-Skoczka D. 2008. Sztylety krzemienne na Pomorzu Zachodnim. Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznańskie Towarzystwo Prehistoryczne
Dziewanowski M. 2006. Flint assemblage Dręstwo 37. A preliminary analysis of predetermined Swiderian debitage. In A. Wiśniewski, T. Płonka and J.M. Burdukiewicz (eds.), The Stone: Technique and Technology. Wrocław: Instytut Archeologii UWr, SKAM Stowarzyszenie Krzemieniarskie, 149–166
Dziewanowski M. 2012. On the Classification of By-Products of the Reduction for Blades — Some Aspects of Technology in Swiderian Assemblages. Światowit 9(50)/B, 223–233
Fiedorczuk J. 1995. Production, selection and “export” of blanks in the Final Paleolithic Masovian complex. A case study of the blade workshops from Rydno IV/57 in Southern Poland. Archaeologia Polona 33, 59–69
Fiedorczuk J. 2006. Final Paleolithic Camp Organization as Seen from the Perspective of Lithic Artifacts Refitting, Warszawa: Institute of Archaeology and Ethnology, Polish Academy of Sciences
Fuglestvedt I. 2007. The Ahrensburgian Galta 3 Site in SW Norway. Dating, Technology and Cultural Affinity. Acta Archaeologica 78(2), 87–110
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0390.2007.00101.x/abstract -
Galiński T. 1983. Zagadnienie osadnictwa późnopaleolitycznego na terenie Pomorza. Materiały Zachodniopomorskie 29, 23–50
Galiński T. 1986. Późnoplejstoceńskie i wczesnoholoceńskie harpuny i ostrza kościane i rogowe na południowych wybrzeżach Bałtyku między ujściem Niemna i Odry. Materiały Zachodniopomorskie 32, 7–70
Galiński T. 1992. Mezolit Pomorza, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie
Galiński T. 1997. Materiały do mapy osadnictwa w epoce kamienia na Pomorzu Zachodnim. Materiały Zachodniopomorskie 43, 7–98
Galiński T. 1999. Stanowisko późnopaleolityczne w Kocierzy. Materiały Zachodniopomorskie 45, 7–65
Galiński T. 2006. Osadnictwo późnopaleolityczne w rejonie jeziora Świdwie na Pomorzu Zachodnim. Materiały Zachodniopomorskie Nowa Seria 2/3(1), 43–78
Galiński T. 2007. Rotnowo. Stanowisko paleolityczne i mezolityczne w Dolinie Lubieszowej na Pomorzu Zachodnim. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN
Gramsch B. 1987. The Late Paleolithic in the Area lying between the River Oder and the Elbe/Havel. In J.M. Burdukiewicz and M. Kobusiewicz (eds.), Late Glacial in Central Europe. Culture and Environment (= Prace Komisji Archeologicznej 5). Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź: Polska Akademia Nauk, 296–309
Grużdź W., Pyżewicz K., Migal W. and Przeździecki M. 2012. Multi-Aspect Analysis of Flint Materials from Suchodółka, Site 3, the Świętokrzyskie Voivodship. Światowit 9(50)/B, 245–258
Hamling, A. 1964. Odkrycia, Powiat Wolin. Materiały Zachodniopomorskie 10, 590–593
Kabaciński J. and Sobkowiak-Tabaka I. 2010. Środowiskowe uwarunkowania przemian kulturowych u schyłku późnego glacjału i w początkach holocenu na Niżu Północnoeuropejskim. Przegląd Archeologiczny 58, 5–21
Kaiser K. and Terberger T. 1996. Archäologisch-geowissenschaftlische Untersuchungen am spätpaläolitischen Fundplatz Nienhagen, Lkr. Nordvorpommern. Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern 43, 7–48
Kamińska J. and Szymczak K. 1994. Patyna powierzchni zabytków krzemiennych jako wyznacznik chronologiczny. Światowit 39, 215–224
Kaube A. 1985. Harpun z poroża wyłowiony z Bałtyku. Materiały Zachodniopomorskie 31, 409–412
Kobusiewicz, M. 1999. Ludy zbieracko-łowieckie północno-zachodniej Polski. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
Latalowa M. and Borówka R.K. 2006. The Allerød/Younger Dryas transition in Wolin Island, northwest Poland, as reflected by pollen, macrofossils, and chemical content of an organic layer separating two aeolian series. Vegetation History and Archaeobotany 15, 321–331
https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00334-006-0062-x -
Lemcke W., Schwarzer K. and Diesing M. 2002. Quaternary development of Tromper Wiek, Rügen Island. In R. Lampe (ed.), Holocene Evolution of the South-Western Baltic Coast — Geological, Archaeological and Palaeo-environmental Aspects (= Greifswalder Geographische Arbeiten 27), Greifswald: Ernst-Moritz-Arndt-Univeristät Greifswald, 61–67
Migal W. 2006. On various methods of Lyngby point production. In A. Wiśniewski, T. Płonka and J. M. Burdukiewicz (eds.), The Stone: Technique and Technology. Wrocław: Instytut Archeologii UWr, SKAM Stowarzyszenie Krzemieniarskie, 137–148
Migal W. 2007. On preferential points of the Final Paleolithic in the Central European Lowland. In M. Kobusiewicz and J. Kabaciński (eds.), Studies in Final Paleolithic of the Great European Plain. Poznań: Institute of Archaeology and Ethnology, Polish Academy of Sciences, Poznań Prehistoric Society, 185–200
Orzyłowska K. and Adamczyk M. 2014. Learning the Method in Flintknapping. Two Controlled Experiments and Their Results. In M. Chmiel, K. Orzyłowska, P. Romanowicz and A. Vilka (eds.), Children in the Prehistoric and Historical Societies. Oxford: Oxbow Books, in print
Petsch W. 1928. Die Steinzeit Rügens (= Mitteilungen aus der Sammlung vaterländischer Altertümer der Universität Greifswald 3). Greifswald: Universität Greifswald
Petsch W. 1930. Die Besiedlung Rügens in Vorgeschichtlicher Zeit. In G. Behrens, F. Behn, K. Nahrang, E. Sprockhoff and H. Klumbach (eds.), Schumacher-Festschrift: zum 70. Geburtstag Karl Schumachers 14. Oktober 1930. Mainz: Römisch-Germanischen Zentralmuseums, 56–61
Sobkowiak-Tabaka I. 2011. Społeczności późnego paleolitu w dorzeczu Odry, Poznań: Instytut Archeologii i Etnologii PAN
Sørensen M. 2006. Teknologiske traditioner i Maglemosekulturen. En diakron analyse af Maglemosekulturens flækkeindustri. In B. V. Eriksen (ed.), Stenalderstudier. Tidligt mesolitiske jægere og samlere i Sydskandinavien (= Jysk Arkæologisk Selskabs Skrifter 55). Højbjerg: Jysk Arkæologisk Selskabs Skrifter, 19–75
Sørensen M. 2006. Rethinking the blade definition: towards a dynamic understanding. In J. Apel and K. Knutsson (eds.), Skilled Production and Social Reproduction. Aspects of traditional Stone-Tool Technologies (= SAU Stone Studies 2). Uppsala: Societas Archaeologica Upsaliensis, The Department of Archaeology and Ancient History, Uppsala University, 277–296
Sørensen M. 2012. The Arrival and Development of Pressure Blade Technology in Southern Scandinavia. In P.M. Desrosiers (ed.), The Emergence of Pressure Blade Making. From Origin to Modern Experimentation. New York, Dordrecht, Heidelberg, London: Springer, 237–259
https://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-1-4614-2003-3_9 -
Sulgostowska Z. 2005. Kontakty społeczności późnopaleolitycznych i mezolitycznych między Odrą, Dźwiną i górnym Dniestrem. Studium dystrybucji wytworów ze skał krzemionkowych. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN
Taute W. 1968. Die Stielspitzen-Gruppen in nördlichen Mitteleuropa. Ein Beitrag zur Kenntnis der späten Altsteinzeit (= Fundamenta 5). Köln-Wien: Institut für Ur- und Frügeschichte der Universität zu Köln
Terberger T. 1996. The Early Settlement of Northeast Germany (Mecklenburg-Vorpommern). In L. Larsson (ed.), The Earliest Settlement of Scandinavia and its relationship to neighboring areas (= Acta Archaeologica Lundensia 24). Stockholm: Almqist & Wiksell International, 111–122
Terberger T. 2004. The Younger Dryas — Preboreal transition in northern Germany — facts and concepts in discussion. In T. Terberger and B.V. Eriksen (eds.), Hunters in a changing world. Environment and archaeology of the Pleistocene — Holocene transition (ca 11000–9000 B.C.) in Northern Central Europe (= Internationale Archäologie — Arbeitsgemeinschaft, Tagung Symposium, Kongress 5). Rahden: Verlag Marie Leidorf, 203–222
Terberger T., de Klerk P., Helbig H., Kaiser K. and Kühn P. 2004. Late Weichselian landscape and human settlement in Mecklenburg-Vorpommern (NE Germany). Eiszeitler und Gegenwart 54, 138–175
Urbanowski M., Pyżewicz K., Adamczyk M. and Szemelak, R. 2011. Sprawozdanie z archeologicznych badań rozpoznawczych na Wyspie Wolin i w Zatoce Kamieńskiej — sezon 2011. Szczecin: Archiwum Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków
Walter E. 1909. Über Alterthürmer und Ausgrabungen in Pommern im Jahre 1908. Baltische Studien Neue Folge 13, 198–212
Walter E. 1919. Über Alterthürmer und Ausgrabungen in Pommern im Jahre 1918. Monatsblätter 1919/11, 41–44
Winiarska-Kabacińska M. 2007. Dąbrowa Biskupia 71: Mesolithic hunters’ camp? In M. Masojć, T. Płonka, B. Ginter and S. K. Kozłowski (eds.), Contributions to the Central European Stone Age. Papers dedicated to the late Professor Zbigniew Bagniewski, Wrocław: Instytut Archeologii UWr, 153–160
Witkowski A., Latałowa M., Borówka R.K., Gregorowicz P., Bąk M., Osadczuk A., Święta J., Lutyńska M., Wawrzyniak-Wydrowska B. and Woziński R. 2004. Paleoenvironmental Changes in the Area of the Szczecin Lagoon (the South Western Baltic Sea) as recorded from Diatoms. Studia Quaternaria 21. 153–165
Wojtasik J. 1959. Odkrycia, Powiat Wolin. Materiały Zachodniopomorskie 5, 591–600
Archive of National Museum in Szczecin (MNS), file 1769
Archive of National Museum in Szczecin (MNS), file 1772
Archive of National Museum in Szczecin (MNS), file 1860
oai:rcin.org.pl:54765 ; 0081-3834
IAiE PAN, sygn. P 244 ; IAiE PAN, sygn. P 245 ; IAiE PAN, sygn. P 243 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
2 lut 2022
8 lip 2015
906
https://rcin.org.pl/publication/74898
Trela-Kieferling, Elżbieta Stefański, Damian
Grużdź, Witold Pyżewicz, Katarzyna
Mugaj, Jakub
Kiosak, Dmytro Dębiec, Maciej Saile, Thomas Ţerna, Stanislav
Kapustka, Katarína Winiarska-Kabacińska, Małgorzata
Usai, Donatella
Brandl, Michael Schmitsberger, Oliver Trnka, Gerhard