Archaeologia Polona Vol. 51-52 (2013-2014)
Institute of Archaeology and Ethnology Polish Academy of Sciences
The paper presents stave-built wooden vessels (buckets) as grave goods in children’s inhumation graves in the Polish lands (10th–12th century). The source base consists of children’s burials identified anthropologically in which remains of these vessels have been found. In the light of the current state of research, 15 such graves, from 11 cemeteries, are known from the examined area. The vessels taken into consideration are open containers made of wooden staves and a bottom, with various metal elements, mainly hoops, handles and handle attachments. The presence of buckets in children’s burials may have been related to the cult of the dead or constituted a component of initiation rites. The smallest containers can also be identified as playing accessories. However, it seems that most of the data weigh in favour of the theory according to which burying buckets in graves was an important element of establishing and communicating the social status of the dead, which does not mean that the previously mentioned interpretations are wrong
Andrzejewska, A. 2003. Więzi rodzinne w pochówkach szkieletowych z cmentarzysk Kujaw Wschodnich (część archeologiczna). In W. Dzieduszycki and J. Wrzesiński (eds), Kobieta – Śmierć – Mężczyzna, Funeralia Lednickie – Spotkanie 5, Poznań, 273–278
Arwidsson, G. and Holmquist, L. 1984. Holzeimer: Daubengefässe und übrige Eimer aus Holz. In G. Arwidsson (ed.), Birka II,1, Systematische Analysen der Gräberfunde, Stockholm, 237–241
Barnycz-Gupieniec, R. 1959. Naczynia drewniane z Gdańska w X–XIII wieku, Gdańsk
Baxter, J.E. 2008. Archaeology of childhood, Chicago
Becker, A. 2006. Die metallbeschlagenen germanischen Holzeimer der römischen Kaiserzeit, Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz 53 (2), 345–520
Beilke-Voigt, I. 2004. Kinderdefizite und Kinderfriedhöfe – Zur Sonderstellung des Kindes im Bestattungsritual anhand archäologischer und ethnologischer Quellen, Ethnographisch-Archäologische Zeitschrift 45 (2–3), 271–295
Borowska–Strugińska, B. 2012. Analiza antropologiczna szczątków kostnych z wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Lubieniu, pow. piotrkowski. In T. Kurasiński and K. Skóra, Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Lubieniu, pow. piotrkowski, Łódź, 315–331
Buko, A., Kara, M., Price, T.G., Duczko, W., Frei, K.M. and Sobkowiak-Tabaka, I. 2013. Unique medieval cemetery from the 10th/11th century witch chamber-like graves from Bodzia (central Poland). Preliminary result of the multidisciplinary research, Archäologisches Korrespondenzblatt 43 (3), 423–442
Cook, J.M. 2004. Early Anglo-Saxon Buckets. A Corpus Alloy- and Iron-bound, Stave-built Vessels, Oxford
Dąmbski, J. 1950. Szczątki kostne ludzkie z cmentarzyska w Końskich z XI wieku, Materiały Wczesnośredniowieczne 2, 177–200
Delimata, M. 2004a. Dziecko w średniowiecznej Polsce, Poznań
Delimata, M. 2004b. Czy w średniowieczu istniała więź emocjonalna między rodzicami a dziećmi? (Na marginesie hipotezy Philippe’a Ariess), Przegląd Humanistyczny 48 (1), 105–116
Dollhopf, K.-D. 2002. Die Verschwundenen Kinder. Bemerkungen zum Kinderdefizit bei Bestattungen aud frühmittelalterlichen Gräberfeldern, Archäologisches Korrrespondenzblatt 32 (1), 151–159
Dostál, B. 1966. Slovanská pohřebiště ze střední doby hradištní na Moravě, Praha
Drozd, A., Janowski, A. and Poliński, D. 2009. Wczesnośredniowieczne groby komorowe na cmentarzysku w Pniu koło Bydgoszczy (badania 2005–2007). In A. Janowski, K. Kowalski and S. Słowiński (eds), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Szczecin 22–24 listopada 2007 r., część 1: Od epoki kamienia do okresu wczesnośredniowiecznego, Acta Archaeologica Pomoranica 3, Szczecin, 351–366
Drozd, A., Janowski, A. and Poliński, D. 2011. Badania ratownicze przeprowadzone w 2009 roku na średniowieczno-nowożytnym cmentarzysku w Pniu, gm. Dąbrowa Chełmińska, woj. kujawsko-pomorskie (stanowisko 9). In M. Fudziński and H. Paner (eds), XVII Sesja Pomorzoznawcza, vol. 1, Od epoki kamienia do wczesnego średniowiecza, Gdańsk, 513–521
Drozd-Lipińska, A., Pudło, P., Sikora, J., Trzciński, Ł. and Wroniecki, P. 2013. Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy w Ostrowitem, gm. Chojnice, w świetle badań z lat 2010–2011. In E. Fudzińska (ed.), XVIII Sesja Pomorzoznawcza, vol. 1, Od epoki kamienia do wczesnego średniowiecza, Materiały z konferencji 16–18 listopada, Malbork, 217–240
Dučyc, L. 1994. Ab adnoj kategoryi kurgannych zna chodak, Gistaryčna-archealagičny zbornik 4, 49–57
Dzik, M. 2006. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Żukowie, pow. Płońsk, Warszawa
Ellmers, D. 1964–1965. Zum Trinkgeschirr der Wikingerzeit, Offa 21–22, 21–43
Gąssowski, J. 1950. Cmentarzysko w Końskich na tle zagadnienia południowej granicy Mazowsza we wczesnym średniowieczu, Materiały Wczesnośredniowieczne 2, 71–175
Haczewska, B. 1977. Monety odkryte na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Krakowie na Zakrzówku, Materiały Archeologiczne 17, 205–206
Hanuliak, M. 2004. Vel’komoravské pohrebiská. Pochovávanie v 9.–10. storočí na území Slovenska, Nitra
Hensel, W. 1987. Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna. Zarys kultury materialnej, Warszawa
Janowski, A. 2013. Are the chamber graves from Pień really Scandinavian? In S. Moździoch, B. Stanisławski and P. Wiszewski (eds), Scandinavian Culture in Medieval Poland, Wrocław, 395–409
Janowski, A. and Kurasiński, T. 2008. (Nie)militarne naczynia. Fakty i mity. In W. Świętosławski (ed.), Nie tylko broń. Niemilitarne wyposażenie wojowników w starożytności i średniowieczu, Acta Archaeologica Lodziensia 54, Łódź, 61–88
Janowski, A., Kurasiński, T. and Skóra, K. 2010. Między naturą a kulturą. Znaleziska skamieniałych zębów rekina i próba ich interpretacji. In A. Urbaniak, R. Prochowicz, I. Jakubczyk, M. Levada and J. Schuster (eds), Terra barbarica. Studia ofiarowane Magdalenie Mączyńskiej w 65. rocznicę urodzin, Łódź–Warszawa, 703–712
Kaczanowski, K. 1977. Monografia antropologiczna wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Krakowie- Zakrzówku, Materiały Archeologiczne 17, 171–193
Kamp, K.A. 2001. Where have all the children gone? The archaeology the childhood, Journal of Archaeological Method and Theory 8, 1–34
Kaszewska, E. and Kaszewski, Z. 1971. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko w Brześciu Kujawskim, pow. Włocławek. Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne 1, 365–434
Kaźmierczyk, J. 1957. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe koło wsi Krzanowice, w powiecie opolskim, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego ser. A (8), Archeologia Śląska 1, 113–134
Kaźmierczyk, J. 1965. Wczesnośredniowieczne wyroby bednarskie z Ostrówka w Opolu, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 13 (3), 469–498
Kölbl, S. 2004. Das Kinderdefizit im frühen Mittelalter – Realtät oder Hypothese? Zur Deutung demographischer Strukturen in Gräberfeldern, Tübingen
Krekovič, E. 2011. Archeológia detí – úvod do problematyki, Musaica 27, 185–192
Krzyszowski, A. 1995. Ein reiches Gräberfeld aus dem 10./11. Jh. in Sowinki bei Poznań, Slavia Antiqua 36, 49–71
Kudrnáč, J. 1970. Příspěvek k datovaní závěsných uch a držadel věděrek ze starší doby hradištní, Sborník Národního muzea v Praze, řada A – Historie 24 (1–2), 119–122
Kurasiński, T. 2004. Dziecko i strzała. Z problematyki wyposażania grobów w militaria na terenie Polski wczesnopiastowskiej (XI–XII w.). In W. Dzieduszycki and J. Wrzesiński (eds), Dusza maluczka, a strata ogromna, Funeralia Lednickie – Spotkanie 6, Poznań, 131–141
Kurasiński, T. 2009. Militaria jako element wyposażenia wczesnośredniowiecznych pochówków dziecięcych – próba interpretacji na przykładzie znalezisk z ziem polskich, Archeologia Polski 64 (2), 209–248
Kurasiński, T. 2010. Pochówki dzieci z wczesnośredniowiecznego cmentarzyska szkieletowego w Lubieniu (charakterystyka wstępna). In W. Dzieduszycki and J. Wrzesiński (eds), Tak więc po owocach poznacie ich, Funeralia Lednickie – Spotkanie 12, Poznań, 321–332
Kurasiński, T. 2012. Wiadro obite blachą z wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Lubieniu, pow. piotrkowski. In A. Jaszewska (ed.), Z najdawniejszych dziejów. Grzegorzowi Domańskiemu na pięćdziesięciolecie pracy naukowej, Zielona Góra, 291–303
Kurasiński, T. 2015. Burials with Buckets in Early Medieval Poland. A Pagan or Christian Custom?, Analecta Archaeologica Ressoviensia 10, 137–198
Kurasiński, T. and Skóra, K. 2012. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Lubieniu, pow. piotrkowski, Łódź
Lechowicz, Z. 2001. Wstępne sprawozdanie z archeologicznych badań ratowniczych na stanowisku w Glinnie pow. Sieradz, Unpublished field report
Lenderová, M. 2012. Jak se píší dějiny dětství – příklad franzouské a české historiografie. In O. Fejtová, V. Ledvinka and J. Pešek (eds), Děti ve velkoměstech od středověku až na práh industriální doby, Praha, 21–34
Lillehammer, G. 2010. Archaeology of Children, Complutum 2, 15–45
Malinowski, T. 2005. Wczesnośredniowieczne groby jeźdźców z Komorowa. In J. Dudek, D. Janiszewska and U. Świderska-Włodarczyk (eds), Europa Środkowo-Wschodnia. Ideologia, historia a społeczeństwo. Księga poświęcona pamięci Profesora Wojciecha Peltza, Zielona Góra, 473–484
Miszkiewicz, B. 1973. Ludność wczesnośredniowieczna z Tomic w świetle danych antropologicznych. In J. Romanow, K. Wachowski and B. Miszkiewicz, Tomice pow. Dzierżoniów. Wielokulturowe stanowisko archeologiczne, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, 261–293
Miśkiewicz, M. 1967. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne w Złotej Pińczowskiej, pow. Pińczów. In Metodyka naukowo-techniczna badań archeologicznych i antropologicznych, Rozprawy Zespołu Badań nad Polskim Średniowieczem Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej 4, Warszawa, 93–139
Morawski, W. and Zaitz, E. 1977. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Krakowie na Zakrzówku, Materiały Archeologiczne 17, 53–169
Nadolski, A. 1956. Polskie siły zbrojne w czasach Bolesława Chrobrego. Zarys strategii i taktyki, Acta Archaeologica Universitatis Lodziensis 5, Łódź
Niesiołowska-Wędzka, A. 1980. Wiadra. In G. Labuda and Z. Stieber (eds), Słownik starożytności słowiańskich 6 (2), Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, 407–410
Pawlak, P. 1999. Formy wykorzystania surowca drzewnego w obrządku pogrzebowym na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku „szkieletowym” w Poznaniu–Śródce – przykłady i próby interpretacji, Przegląd Archeologiczny 47, 115–139
Pawlak, E. and Pawlak, P. 2007. Badania archeologiczne na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku „szkieletowym” z Poznania–Śródki (Rynek Śródecki 4) w 2001 roku, Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne 8, 63–93
Pawleta, M. 2004. Re-constructing Childhood in Archaeology, Ethnographisch–Archäologische Zeitschrift 45 (2–3), 181–197
Pawleta, M. 2009. An Archaeology of Childhood, Sprawozdania Archeologiczne 61, 9–38
Pawleta, M. 2013. An archaeology of childhood – a new subfield of study. In P. Romanowicz (ed.), Child and childhood in the light of archaeology, Wrocław, 9–28
Porzeziński, A. 2006. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe na stanowisku 2a w Cedyni, województwo zachodniopomorskie, Szczecin
Rogaczewska, A. 1998. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne na Górze Zamkowej w Będzinie. Stanowisko 2, Zeszyty Zagłębiowskie 4, 41–113
Rulewicz, M. 1958. Wczesnośredniowieczne zabawki i przedmioty do gier z Pomorza Zachodniego, Materiały Zachodniopomorskie 4, 303–354
Skalski, K. 1995. Problem wykorzystania źródeł archeologicznych do badań nad składem drużyny pierwszych Piastów, Kwartalnik Historyczny 102 (2), 85–96
Smetánka, Z., Hrdlička, L. and Blajerová, M. 1974. Výzkum slovanského pohřebiště za Jízdárnou Pražského hradu v roce 1973, Archeologické rozhledy 26 (4), 386–405
Sofaer Derevenski, J. 1994. Where are the Children? Accessing Children in the Past, Archaeological Review from Cambridge 13 (2), 7–20
Solberg, B. 2005. Turned and coopered vessels of wood in Late Roman and Migration period graves in Norway. In H.-J. Häßler (ed.), Neue Forschungsergebnisse zur nordwesteuropäischen Frühgeschichte unter besonderer Berücksichtigung der altsächsischen Kultur im heutigen Niedersachsen, Studien zurSachsenforschung 15, Oldenburg, 421–436
Soudská, E. 1954. Zbraně v našich hradištních hrobech, Časopis Národniho muzea – řada historická 123, 7–27
Steuer, H. 1986. Eimer (archäologisches). In H. Beck et al. (eds), Reallexikon der Germanischen Altertumskunde 6, Berlin–New York, 584–601
Szatmári, S. 1979. Das Gräberfeld von Oroszlány-Borbála-Kolonie (neue Beiträge zur Bestattung mit Holzeimern). In B. Chropovský (ed.), Rapports du IIIe Congres International d’Archéologie Slave, Bratislava 7–14. septembre 1975 1, Bratislava, 805–816
Szatmári, S. 1980. Das Gräberfeld von Oroszlány und seine Stelle in der frühawarenzeitlichen Metallkunst, Acta Archaeologica Academiae Scientiarum Hungaricae 32, 89–116
Trzeciecki, M. 2005. Znaleziska ceramiki w grobach na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach szkieletowych na ziemiach polskich. Študijné zvesti Archeologického ústavu Slovenskej Akadémie Vied 38, 53–69
Wachowski, K. 1973. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe. In J. Romanow, K. Wachowski and B. Miszkiewicz, Tomice pow. Dzierżoniów. Wielokulturowe stanowisko archeologiczne, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, 173–210
Wojtasik, J. 1963. Przedmioty drewniane znalezione na stanowisku 4 w Wolinie, Materiały Zachodniopomorskie 9, 273–314
Woźnicka, Z. 1961. Wyroby bednarskie i tokarskie średniowiecznego Międzyrzecza, Poznań
Wrzesińska, A. and Wrzesiński, J. 2000. Pochówki dzieci we wczesnym średniowieczu na przykładzie cmentarzyska w Dziekanowicach, Studia Lednickie 6, 141–160
Wrzesińska, A. and Wrzesiński, J. 2002. Pochówki dzieci najmłodszych infans I na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Dziekanowicach. In M. Dąbrowska and A. Klonder (eds), Od narodzin do wieku dojrzałego. Dzieci i młodzież w Polsce, cz. 1: Od średniowiecza do wieku XVIII, Warszawa, 269–284
Zamelska-Monczak, K. 2015. Grave Goods and their Context. Ceramic and Wooden Containers. In A. Buko (ed.), Bodzia. A Late Viking-Age Elite Cemetery in Central Poland, Brill, 288–303
Zawadzka-Antosik, B. 1982. Z problematyki pochówków dziecięcych odkrytych na cmentarzysku w Czekanowie, woj. siedleckie, Wiadomości Archeologiczne 47 (1), 25–57
Zeman, J. 1956. Dřevěná vědérka doby římské a otázka jejich dalšího vývoje, Pamatký archeologické 47, 86–104
Zoll-Adamikowa, H. 1971. Wczesnośredniowieczne cmentarzyska szkieletowe Małopolski, cz. II: Analiza, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk
Żołądź-Strzelczyk, D. 2013. „A cacek też dużo było”. Zabawki dziecięce na ziemiach w polskich w średniowieczu i epoce nowożytnej, Kwartalnik Historyczny 120 (1), 5–30
oai:rcin.org.pl:87103 ; 0066-5924
IAiE PAN, sygn. P 357 ; IAiE PAN, sygn. P 358 ; IAiE PAN, sygn. P 356 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
3 mar 2023
5 gru 2019
137
https://rcin.org.pl/publication/86414
Kurasiński, Tomasz
Kurasiński, Tomasz
Janowski, Andrzej Kurasiński, Tomasz
Zoll-Adamikowa, Helena (1931–2000)
Łosiński, Władysław (1935– )
Rauhut, Lechosław
Szydłowski, Jerzy (1931–1997)
Florek, Marek