Czeski Frant i polski Frąc. O inspiracjach „Frantowymi prawami” w literaturze dawnej Rzeczypospolitej.

Banaś-Korniak, Teresa

doi:0031-0514

Download

Title: Czeski Frant i polski Frąc. O inspiracjach „Frantowymi prawami” w literaturze dawnej Rzeczypospolitej.

References:

1. B. Aneau, Picta poesis. Lugduni 1552. Apud Mathias Bonhomme, s. 43. Na stronie: https://www.emblems.arts.gla.ac.uk/french/emblem.php?id=FANa035 (data dostępu: 4 I 2026).
2. [Autor anonimowy], Do czytelnika. W zb.: Antologia literatury sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku. Oprac. S. Grzeszczuk. Wyd. 2. BN I 186. Wrocław 1985, s. 335.
3. [Autor anonimowy], Frantowe prawa. Kraków 1542. Drukarnia Macieja Szarffenberga. Do druku podał W. Wydra. Przygotowanie zdjęć B. Kienitz. Poznań 2017.
4. [Autor anonimowy], Naenia abo Wiersz żałosny na śmierć Wielmożnego Pana [...] Matysa Odludka, Książęcia ultajskiego, Wielkiego Hetmana Łotrowskiego. W zb.: Antologia literatury sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku. Oprac. S. Grzeszczuk. Wyd. 2. BN I 186. Wrocław 1985, s. 333–342.
5. K. Badecki, Z badań nad literaturą mieszczańsko-ludową XVII wieku: 1. „Pamiętnik Literacki” 1951, z. 1, s. 196-241.
6. K. Badecki, Z badań nad literaturą mieszczańsko-ludową XVI–XVII wieku. (Część druga). „Pamiętnik Literacki” 1952, z. 3/4, s. 992-1025.
7. T. Banasiowa, Treny rycerskie. W: Tren polityczny i funeralny w poezji polskiej lat 1580–1630. Katowice 1997.
8. M. Bogucka, H. Samsonowicz, Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej. Wrocław 1986.
9. A. Brückner, Franciszek. Hasło w: Słownik etymologiczny języka polskiego. Wyd. 6. Warszawa 1993.
10. A. Brückner, Z teki bibliograficznej. X. Frantowe prawa. „Pamiętnik Literacki” 1905, z. 1, s. 44–52.
11. J. S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce. Wiek XVI–XVIII. Wyd. 3. T. 1. Warszawa 1976.
12. S. Dobrzycki, Humor i dowcip w Polsce XVI wieku. W: Z dziejów literatury polskiej. Kraków 1907.
13. P. Drews, „Frantova práva”(1518) a jejich polský překlad (1532/1542) Marcina Bielského. „Česká Literatura” 2025, nr 2, s. 183–199.
14. B. Dziemidok, Próby określenia komizmu. W: O komizmie. Warszawa 1967.
15. J. Dzwonowski, Pisma (1608–1625). Wyd. K. Badecki. Kraków 1910.
16. Frantova práva a jiné kratochvíle. Uspořádal, k vydání připlavil, medailón, vysvĕtlivky, slovníček a edični poznámku napsal J. Kolár. Praha 1977.
17. Frantové a grobiáni. Z mravokárných satir 16. vĕku v Čechách. K vydání připravil a úvod napsal J. Kolár. Praha 1959.
18. Frantowe prawa. Oryginał staroczeski z 1518 r. spolszczył, skomentował i posłowiem opatrzył J. Magnuszewski. Warszawa 1969.
19. Frantowe prawa. Vexatio dat intellectum. Rozmowa dawa rozum. [Kraków 1542]. Na stronie: http://digital.bib-bvb.de/webclient/DeliveryManager?custom_att_2=simple_viewer&pid=4792461 (data dostępu: 3 I 2026).
20. Ł. Górnicki, Dworzanin polski. Oprac. R. Pollak. T. 2. Wrocław–Warszawa 2004.
21. B. Gribus, Monopolium philosophorum vulgo die Schelmezunfft. Strassburg 1506.
22. J. S. Gruchała, Łukasza Górnickiego teoria trefnowania. W zb.: Łukasz Górnicki i jego czasy. Red. B. Noworolska, W. Stec. Białystok 1993.
23. S. Grzeszczuk, Błazeńskie zwierciadło. Rzecz o humorystyce sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku. Wyd. 2, zmien. i poszerz. Kraków 1994.
24. S. Grzeszczuk, Literatura ziemiańska. Hasło w: Słownik literatury staropolskiej. (Średniowiecze, renesans, barok). Red. T. Michałowska, przy udz. B. Otwinowskiej, E. Sarnowskiej-Temeriusz. Wrocław 1990, s. 494-501.
25. L. Hutcheon, Teoria parodii. Lekcja sztuki XX wieku. Przekł. A. Wojtanowska, W. Wojtowicz. Wstęp W. Wojtowicz. Wrocław 2007.
26. J. Karczewska, „W karczmie nie masz pana” – staropolska karczma jako centrum rozrywki. W zb.: Homo ludens. Zabawy i rozrywki na co dzień i od święta w dziejach krajów Europy Środkowej i ich sąsiadów. Red. A. Teterycz-Puzio, W. Bejda, we współpr. z L. Kościelakiem. Słupsk 2017, s. 191–199.
27. J. Krzyżanowski, Romans błazeński. W: Romans polski wieku XVI. Warszawa 1962.
28. V. Machnek, Franta. Hasło w: Etymologický slovník jazyka českého. Praha 1968.
29. V. Machnek, František. Hasło w: Etymologický slovník jazyka českého. Praha 1968.
30. J. Magnuszewski, „Frantowe prawa” w literaturze czeskiej i polskiej. (Ze związków nurtu mieszczańsko-ludowego w obu piśmiennictwach). W zb.: Prace historycznoliterackie na IV Międzynarodowym Kongresie Slawistów w Moskwie 1958. Seria 1, cz. 2. Red. S. Fiszman. Warszawa 1958, s. 37–62.
31. A. Mączak, Rzeczpospolita szlacheckich samorządów. „Przegląd Historyczny” 2005, z. 2, s. 169–193.
32. T. Michałowska, Komizm. Hasło w: Słownik literatury staropolskiej. (Średniowiecze, renesans, barok). Red. T. Michałowska, przy udz. B. Otwinowskiej, E. Sarnowskiej-Temeriusz. Wrocław 1990, s. 380-386.
33. T. Michałowska, Oryginalność. Hasło w: Słownik literatury staropolskiej. (Średniowiecze, renesans, barok). Red. T. Michałowska, przy udz. B. Otwinowskiej, E. Sarnowskiej-Temeriusz. Wrocław 1990, s. 602-610.
34. M. Mikołajczyk, Proces kryminalny w miastach Małopolski XVI–XVIII wieku. Katowice 2013.
35. M. Mikołajczyk, Przestępstwo i kara w prawie miast Polski południowej XVI–XVIII wieku. Katowice 1998.
36. J. Pánek, Czechy a Polska na progu czasów nowożytnych. Przeł. E. J. Baron, H. Gmiterek, W. Iwańczak, J. Tomaszewski. Toruń 2014.
37. K. Piekarski, Miscellanea bibliograficzne. [T.] 3/4. Kraków 1931.
38. J. Pietrusiński, Złotnicy krakowscy XIV–XVI wieku i ich księga cechowa. T. 1. Warszawa 2000.
39. P. Stępień, Facecje – między zgorszeniem a lekarstwem. W: Śmiech w czasach ostatecznych. Tematyka religijna w „Figlikach” Mikołaja Reja. Warszawa 2013.
40. J. Tazbir, Kultura szlachecka w Polsce. Rozkwit, upadek, relikty. Wyd. 2, uzup. Warszawa 1979.
41. A. Władysławiusz, Młoda żona jako pruska maść. W zb.: Polska fraszka mieszczańska. Minucje sowiźrzalskie. Oprac. K. Badecki. Kraków 1948, s. 71.
42. A. Władysławiusz, O Czechu. W zb.: Polska fraszka mieszczańska. Minucje sowiźrzalskie. Oprac. K. Badecki. Kraków 1948, s. 33.
43. A. Władysławiusz, O chłopiętach dworskich. W zb.: Polska fraszka mieszczańska. Minucje sowiźrzalskie. Oprac. K. Badecki. Kraków 1948, s. 68–69.
44. A. Władysławiusz, Oszukanie franta. W zb.: Polska fraszka mieszczańska. Minucje sowiźrzalskie. Oprac. K. Badecki. Kraków 1948, s. 95.
45. A. Władysławiusz, Pieśń o piwie. W zb.: Polska fraszka mieszczańska. Minucje sowiźrzalskie. Oprac. K. Badecki. Kraków 1948, s. 64–67.
46. M. Wojtkowska-Maksymik, „Gentiluomo cortigiano” i „dworzanin polski”. Dyskusja o doskonałości człowieka w „Il Libro del Cortigiano” Baldassarra Castiglionego i w „Dworzaninie polskim” Łukasza Górnickiego. Warszawa 2007.
47. W. Wojtowicz, Między literaturą a kulturą. Studia o „literaturze mieszczańskiej” przełomu XVI i XVII wieku. Szczecin 2010.
48. W. Wydra, Wstęp w: „Śmierci z Mistrzem dwojakie gadania...” Nieznany drukowany przekaz „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” z 1542 r. Wyd. W. Wydra. Poznań 2018.
49. Č. Zíbrt, Předmluva. W: Frantova práva. Text prvotisku norimberského z r. 1518. Vyd. Č. Zíbrt. Praha 1904.