Projekt domu komuny dla Anżero-Sudżenska jako część radzieckiego dyskursu utopijnego z przełomu lat 20. i 30. XX wieku ; Journal of Urban Ethnology 18 (2020)
Instytut Archeologii i Etnologii PAN
Budownictwo mieszkaniowe stanowiło ważny front toczonej przez bolszewików wojny ideologicznej, stając się miejscem materialnego zamanifestowania ówczesnego dyskursu. W niniejszym artykule omówiono przykład dosłownego zinterpretowania radykalnej ideologii tego okresu: projekt syberyjskiego domu komuny autorstwa Nikołaja Kuźmina. Propozycja ta była próbą przeszczepienia utopijnej (językowej) idei bezpośrednio do przestrzeni kompleksu architektonicznego. Mimo przekonania Kuźmina o realności zaproponowanego projektu, w rzeczywistości był on niewykonalny i nigdy nie zaczął funkcjonować poza sferą dyskursu
Bakhrakh N. etc. 1966, Aleksey Kapitonovich Gastev i yego “posledneye khudozhestvennoye proizvedeniye” [in:] A. Gastev, Kak nado rabotat’. Prakticheskoye vvedeniye v nauku organizatsii truda, Izdatel’stvo “Ekonomika”, Moskva, pp. 5–16
Barshch M. 1928, Vliyaniye zritel’nykh vpechatleniy na trudovyye protsessy, “Sovremennaya arkhitektura”, No 2, p. 72
Bogdanov A. 1924, O tendentsiyakh proletarskoy kul’tury (otvet t. Gastevu), 1919 [in:] A. Bogdanov, O proletarskoy kul’ture. 1904–1924, Izdatel’skoye tovarishchestvo “Kniga”, Moskva—Leningrad, pp. 315–327
Freydin Ye. 2005, Kommunal’naya utopiya dlya anzhero-sudzhenskikh shakhterov, “Proyekt Sibir’”, No 23, pp. 49–51
Gastev A. 1964a, Pachka orderov, 1921 [in:] A. Gastev, Poeziya rabochego udara, Sovetskiy pisatel’, Moskva, pp. 190–196
Gastev A. 1964b, Poeziya rabochego udara, Sovetskiy pisatel’, Moskva
Gastev A. 1964c, Snaryazhaytes’, montery!, 1923 [in:] A. Gastev, Poeziya rabochego udara, Sovetskiy pisatel’, Moskva, pp. 201–232
Gastev A. 1966a, Kak nado rabotat’, 1921 [in:] A. Gastev, Kak nado rabotat’. Prakticheskoye vvedeniye v nauku organizatsii truda, Izdatel’stvo “Ekonomika”, Moskva, pp. 111–162
Gastev A. 1966b, Vosstaniye kul’tury, 1923 [in:] A. Gastev, Kak nado rabotat’. Prakticheskoye vvedeniye v nauku organizatsii truda, Izdatel’stvo “Ekonomika”, Moskva, pp. 33–61
Ginzburg M. 1934, Zhilishche, Gosstroyizdat, Moskva
Khan-Magomedov S. 2001, Arkhitektura sovetskogo avangarda, vol. 2, Sotsial’nyye problemy, Stroyizdat, Moskva
Khazanova V. 1970, Sovetskaya arkhitektura pervykh let Oktyabrya. 1917–1925 gg., Izdatel’stvo “Nauka”, Moskva
Khazanova V. 1980, Sovetskaya arkhitektura pervoy pyatiletki. Problemy goroda budushchego, Izdatel’stvo “Nauka”, Moskva
Kuz’min N. 1928a, Konstruktivizm i konstruktivisty na mestakh, “Sovremennaya arkhitektura”, No 3, p. 103–104. Signed as V. K.
Kuz’min N. 1928b, O rabochem zhilishchnom stroitel’stve, “Sovremennaya arkhitektura”, No 3, p. 82–83. Signed as V. Kuz’min
Kuz’min N. 1930, Problema Nauchnoy organizatsii byta, “Sovremennaya arkhitektura”, No 3, sheets14–16. Signed as Kuz’min
Kuz’mina N., Taranin S. (eds.) 2005, Opyt posmertnoy avtobiografii [in:] S. Taranin (ed.), Nikolay Kuz’min. K 100-letiyu so dnya rozhdeniya. Sbornik statey i materialov, OOO “NIKA”, Moskva, pp. 4–34
Lenin V. 1969, Ocherednyye zadachi Sovetskoy vlasti [in:] V. Lenin, Polnoye sobraniye sochineniy, vol. 36, Izdatel’stvo politicheskoy literatury, Moskva, pp. 165–208
Lenin V. 1973a, “Nauchnaya” sistema vyzhimaniya pota [in:] V. Lenin, Polnoye sobraniye sochineniy, vol. 23, Izdatel’stvo politicheskoy literatury, Moskva, pp. 18–19
Lenin V. 1973b, Sistema Teylora – poraboshcheniye cheloveka mashinoy [in:] V. Lenin, Polnoye sobraniye sochineniy, vol. 24, Izdatel’stvo politicheskoy literatury, Moskva, pp. 369–371
Mannheim K. 1954, Ideology and Utopia. An Introduction to the Sociology of Knowledge, transl. By Wirth L. and Shils E., New York: Harcourt, Brace & Co., London: Routledge & Kegan Paul
Nendza-Shchikoniovska K. [Nędza-Sikoniowska K.] 2017, Prostranstvo novogo nachala: sibirskaya utopiya Nikolaya Kuz’mina, “Proyekt Baykal / Project Baikal” No 52, Nestolichnyye praktiki / Non-metropolitan practices, pp. 128–131
Nevzgodin I. 2005, Muzyka budushchego – diplomnyy proyekt doma-kommuny N. S. Kuz’mina, “Proyekt Sibir’”, No 23, pp. 52–56
Nędza-Sikoniowska K. 2019, “Czasie, naprzód!” Chronometraż w zakładzie pracy, w radzieckim społeczeństwie, w nowej rodzinie, [in:] A. Dudek (ed.), Czas w kulturze rosyjskiej. Vremya v russkoy kul’ture, Księgarnia Akademicka, Kraków, pp. 331–346
Pańków I. 1990, Filozofia utopii, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa
Papernyy V. 2001, Kul’tura dva, Novoye literaturnoye obozreniye, Moskva
Postanovleniye… 1984, Postanovleniye TSK VKP(b) “O rabote po perestroyke byta”, 16.05.1930 [in:] A. Yegorov, K. Bogolyubov (eds.), KPSS v rezolyutsiyakh i resheniyakh s»yezdov, konferentsiy i plenumov TSK (1898–1986), vol. 5, 1929–1932, Politizdat, Moskva, pp. 118–119
Sadowski J. 2005, Rewolucja i kontrrewolucja obyczajów. Rodzina, prokreacja i przestrzeń życia w rosyjskim dyskursie utopijnym lat 20. i 30. XX w., Wydawnictwo Naukowe Ibidem, Łódź
Stalin I. 1947, Ob osnovakh Leninizma: Lektsii, chitannyye v Sverdlovskom universitete [in:] I. Stalin, Cochineniya, vol. 6, OGIZ, Gosudarstvennoye izdatel’stvo politicheskoy literatury, Moskva, pp. 69–188, 405–407
Stites R. 1989, Revolutionary dreams: utopian vision and experimental life in the Russian Revolution, Oxford University Press, New York–Oxford
Szacki J. 2000, Spotkania z utopią, Sic!, Warszawa
Taranin S. (ed.) 2005, Nikolay Kuz’min. K 100-letiyu so dnya rozhdeniya. Sbornik statey i materialov, OOO “NIKA”, Moskva
Yakobson L. [Jacobsohn L.] 1928, Frankfurtskaya kukhnya, “Sovremennaya arkhitektura”, No 5, pp. 166–167
oai:rcin.org.pl:154626 ; 1429-0618 ; doi:10.23858/JUE18.2020.005
IAiE PAN, sygn. P 714 ; IAiE PAN, sygn. P 1505 ; click here to follow the link
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY-NC-ND 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
Program Operacyjny Polska Cyfrowa, lata 2014-2020, Działanie 2.3 : Cyfrowa dostępność i użyteczność sektora publicznego; środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz współfinansowania krajowego z budżetu państwa ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Feb 2, 2022
Jan 11, 2021
369
https://rcin.org.pl/publication/188569
Czapliński, Przemysław
Partyka, Joanna
Kremplewska, Katarzyna