Wydawca:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Miejsce wydania:

Kraków

Opis:

24 cm

Typ obiektu:

Czasopismo/Artykuł

Abstrakt:

W dobie procesu heritagizacji i turystyki w Indiach przemianom podlegają nie tylko ośrodki uznane za światowe dziedzictwo UNESCO, ale także mniejsze i lokalne, dawniej nieznane miejsca praktyk religijnych. Obok list cudów świata czy list informacyjnych (tentative lists) powstają lokalnie listy miejsc, które warto odwiedzić w danym regionie. Artykuł analizuje proces przemiany dawnego corocznego rytuału pasterzy Rabari z indyjskiego Kaczhu w kontekście heritagizacji i spektakularyzacji. Rytuał ku czci bogini Bhad Mata, głęboko zakorzeniony w lokalnej religijności i relacji ze zwierzętami, staje się dziś przedmiotem zewnętrznej obserwacji, estetyzacji i interpretacji jako element szeroko rozumianego procesu „dziedzictwa kulturowego”. Autor ukazuje, jak praktyka religijna ulega przeobrażeniu w widowisko, a ciało bhopy staje się medium zarówno duchowym, jak i kulturowym. W pracy została podjęta refleksja nad relacją między znaczeniem nadawanym rytuałowi przez jego uczestników a sensem konstruowanym przez zewnętrznych obserwatorów i instytucje. Analiza ujawnia, że dziedzictwo nie jest neutralnym spadkiem po przeszłości, lecz dynamiczną przestrzenią negocjowania tożsamości, pamięci i sprawczości. Przypadek Rabari ukazuje dziedzictwo jako zjawisko żywe, zmienne i niejednoznaczne, funkcjonujące na styku sacrum, rynku, turystyki i polityki kulturowej.

Bibliografia:

Appadurai A. i Breckenridge C. 1992. “Museums Are Good to Think: Heritage on View in India”. [W:] I. Karp, C.M. Kreamer i S. Lavine (red.), Museums and Communities: The Politics of Public Culture. Washington and London: Smithsonian Institution Press, 34-55.
Bendix R. 2009. Heritage Between Economy and Politics: An Assessment from the Perspective of Cultural Anthropology. [W:] L. Smith i N. Akagawa (red.), Intangible Heritage. London and New York: Routledge, 253-269.
Bharucha R. 2003. Rajasthan and Oral History, Conversations with Komal Kothari. New Delhi: Penguin Books.
Bloch N. 2016. Evicting heritage: spatial cleansing and cultural legacy at the Hampi UNESCO site in India. Critical Asian Studies 48, 1-23. Bourguignon E. ed. 1973. Religion, Altered States of Consciousness, and Social Change. Columbus: Ohio State University Press.
Brumann C. i Berliner D. (red.) 2016. World Heritage on the Ground: Ethnographic Perspectives. New York: Berghahn.
Debord G. 1994 [1967]. The Society of the Spectacle. New York: Zone Books, www.antiworld.se/project/references/texts/The_Society%20_Of%20_The%20_Spectacle.pdf
Demski D. 1992. Dziennik terenowy z Indii. Niepublikowany.
Demski D. 2007. Obrazy hinduizmu: kultura i religia oczami radżputów i pasterzy. Warszawa: Biblioteka Etnografii Polskiej.
Demski D. 2021. Etnografia jako „sztuka pomijania” – odsłona II. Migawki z badań terenowych w Gudżaracie (Indie), 1992. Journal of Urban Ethnology 19, 237-250.
Frater J. 1997. Threads of Identity: Embroidery and Adornment of the Nomadic Rabaris. Ahmedabad: Mapin Publishing.
Gold A.G. 1988. Spirit Possession Perceived and Performed in Ruraral Rajasthan. Contributions to Indian Sociology (n.s.) 22 (1), 35-63.
Guha-Thakurta T. 2004. Monuments, Objects, Histories: Institutions of Art in Colonial and Postcolonial India, New York: Columbia University Press.
Harrison R. 2013. Heritage: Critical Approaches. London and New York: Routledge.
Kirshenblatt-Gimblett B. 1998. Destination Culture: Tourism, Museums, and Heritage. University of California Press.
Klekot E. 2016. Dziedzictwo i jego antropologia. Rocznik Antropologii Historii VI (9), 7-13.
Macdonald S. 2009. Difficult Heritage: Negotiating the Nazi Past in Nuremberg and Beyond. London–New York: Routledge.
Nandwani S. 2023. Heritage and Tourism: Kutch a hidden gem on earth. [W:] G. Japee i P. Oza (red.), Heritage Management Theory and Praxis. Pen Pencil Books, 212-236, https://www.researchgate.net/publication/376072325_Heritage_and_Tourism_Kutch_a_hidden_gem_on_earth
Nieznany autor. 2013. Dziennik maga. Bhuj, Gujarat: dystrykt Panchayat, Kutch [Ajñāta Mēja ḍāyarī. Bhuja, gujarāta: Jillā pan̄cāyata, kaccha]. Pr̥ṣṭha, 45-46.
Salemink O. 2016. “Described, inscribed, written off: Heritagisation as (dis)connection”. [W:] P. Taylor (red.), Connected and Disconnected in Vietnam: Remaking Social Relations in a Post-socialist Nation. Canberra: Australian National University Press, 311-345.
Salemink O. i Siu-woo Cheung 2020. Guest editorial. Asian Education and Development Studies, 1-14.
Shinde K. A. 2012. Shifting Pilgrim- trails and Temple-towns in India. [W:] P. Daly i T. Winter (red.), Routledge Handbook of Heritage in Asia. London: Routledge, 328-338.
Smith L. 2006. Uses of Heritage. London-New York: Routledge.
Sontheimer G.D. 1989. Hinduism: The Five Components and Their Interaction. [W:] G.-D. Sontheimer i H. Kulke (red.), Hinduism Reconsidered. New Delhi: Manohar Publications.
Wadley S.S. 1976. The spirit ‘rides’ or the spirit ‘comes’. [W:] A. Bharati (red.), The realm of extra-human: Agents and Audiences. The Hague: Mouton, 233-52.
Artykuł w gazecie codziennej: Kutch Mitra, rozmowy z mieszkańcami pod tytułem „Cieszę się, że budowana jest droga asfaltowa z Chakar do świątyni Bhad Mataji”, 28 kwietnia 2025, https://kutchmitradaily.com/news/mukhya_samachar/35775, dostęp 12.05.2025.
Reportaż w gazecie: Bombay Samachar z wydarzenia „Kutch's Bhed Mataji Mela” pt. „Opowiedz o wyjątkowym Bhatigal Mela”, 19 września 2024 o 15:33, https://bombaysamachar.com/gujarat/bheed-mataji-fair-kutch-celebrates-camels-unique-tradition/, dostęp 25.04.2025.
Informacje z lokalnej prasy: Relacja ze święta Bhad Mata, Gujarat Midday 2019, https://www.gujaratimidday.com/lifestyle-news/culture-and-heritage/article/columnist-utsav-vaidya-writes-about-bhad-temple-fair-special-for-camel-104336, dostęp 24.04.2025.
Relacja w gazecie: Bhakti Bijlani z pobytu w świątyni Mommai Mata w Chakar, Gujarati News 2024, https://gujaratinews18.com/photogallery/kutchh/momai-mata-temple-near-kotda-chakar-village-full-of-natural-beauty-visit-in-monsoon-hc-local118-1875433.html, dostęp 24.04.2025.
Film na Facebooku: https://www.facebook.com/thehindu/videos/watch-why-is-the-camel-fair-at-gujarats-sanosara-special/803928997394948/, dostęp 24.04.2025.
Film na Instagramie: Joi Barna, Suria Jagan, Kutch the heart of Gujarat and malhar camping (instagram) 2024, https://www.instagram.com?reel/C_7oB6xvagc/, dostęp 24.04.2025.
Reklama festiwalu: Biały Rann https://www.rannutsav.com/, dostęp 26.08.2025.

Czasopismo/Seria/cykl:

Journal of Urban Ethnology

Tom:

23

Strona pocz.:

159

Strona końc.:

173

Szczegółowy typ zasobu:

Artykuł

Format:

application/octet-stream

Identyfikator zasobu:

oai:rcin.org.pl:257767 ; 1429-0618 ; e-ISSN 2719-6526 ; doi:10.23858/JUE23.2025.009

Źródło:

IAiE PAN, sygn. P 714 ; IAiE PAN, sygn. P 1505 ; kliknij tutaj, żeby przejść

Język:

pol

Prawa:

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0

Zasady wykorzystania:

Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -

Digitalizacja:

Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

Lokalizacja oryginału:

Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN

Dostęp:

Otwarty