Przegląd Geograficzny T. 88 z. 4 (2016)
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie 25-letnich przekształceń organizacyjno-własnościowych narodowych przedsiębiorstw transportu samochodowego w Polsce (PKS), w Czechach i na Słowacji (ČSAD) oraz na Węgrzech (Volán). Artykuł składa się z dwóch części. W części I, w niniejszym zeszycie, opisuje się genezę i rozwój narodowych przewoźników drogowych, ramy prawne i warunki ich prywatyzacji, a także charakterystykę transformacji samochodowych przedsiębiorstw towarowych. Część II, która ukaże się w zeszycie 2/2017 Przeglądu Geograficznego, koncentruje się na przekształceniach przedsiębiorstw transportu autobusowego w krajach Grupy Wyszehradzkiej.
1. Aarhaug J., Fearnley N., 2016, Deregulation of the Norwegian long distance express coach market, Transport Policy, 46, s. 1-6.
https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2015.11.004 -
2. Alexandersson G., Hultén S., Fölster S., 1998, The effects of competition in Swedish local bus services, Journal of Transport Economics and Policy, 32, 2, s. 203-219.
3. Augustina K., Gerikeb R., Martinez Sanchez M.J., Ayalac C., 2014, Analysis of intercity bus markets on long distances in an established and a young market: The example of the U.S. and Germany, Research in Transportation Economics, 48, s. 245-254.
https://doi.org/10.1016/j.retrec.2014.09.047 -
4. Bataille M., Steinmetz A., 2013, Intermodal competition on some routes in transportation networks: The case of inter urban buses and railways, www.econstor.eu/dspace/bitstream/10419/68230/1/734359969.pdf (15.02.2016).
5. Bąkowski W., 1999, Perspektywy przedsiębiorstw PKS w nowych warunkach administracyjnych, Przegląd Komunikacyjny, 3, s. 1-4.
6. Bednarkiewicz F., bez daty, Jak powstała firma Waberer's, jak zniknął słynny Hungarocamion i co stało się z bułgarskim SOMAT-em?, http://40ton.net/jak-powstala-firma-waberers-jak-zniknal-slynny-hungarocamion-ico-stalo-sie-z-bulgarskim-somat-em/ (15.04.2016).
7. Bennathan E., Gutman G., Thompson L., 1991, Reforming and Privatizing Hungary's Road Haulage, Working Papers, World Bank, Washington.
8. Beria P., Grimaldi R., Debernardi A., Ferrara E., Laurino A., 2014, Spatial and scenario analyses of long distance coach transport in Italy, https://mpra.ub.uni-muenchen.de/54739/1/MPRA_paper_54739.pdf (15.02.2016).
9. Brzosko E., 1982, Rozwój transportu w Polsce w latach 1918-1939, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Szczecin.
10. cw, 1999, Odpowiedzialne decyzje, Biuletyn Polskiej Izby Gospodarczej Transportu Samochodowego i Spedycji, 3, 11, s. 22-24.
11. Dłutowska G., Perenc J., 1994, Prywatyzacja przedsiębiorstw PKS, Przegląd Komunikacyjny, 5, s. 11-14.
12. Gemra S., 1997, Doświadczenia restrukturyzacji przedsiębiorstw PKS, Problemy Ekonomiki Transportu, 25, 3, s. 83-91.
13. Jelic R., Briston R., 1999, Hungarian privatisation strategy and financial performance of privatised companies, Journal of Business Finance & Accounting, 26, 9-10, s. 1319-1357.
14. Historie podniku ČSAD, bez daty, prywatna strona internetowa Liaz navždy!, www.liaznavzdy.cz/ČSAD.php (25.10.2012).
15. Hoyle B., Knowles R. (red.), 1992, Modern Transport Geography, Belhaven Press, London New York.
16. Hoyle B., Knowles R. (red.), 1998, Modern Transport Geography, Wiley, Chichester-New York-Weinheim-Brisbaine-Singapore-Toronto, 2 wyd.
17. Knowles R., 1993, Research agendas in transport geography for the 1990s., Journal of Transport Geography, 1, 1, s. 3-11.
https://doi.org/10.1016/0966-6923(93)90033-V -
18. Knowles R., Shaw J., Docherty I. (red.), 2008, Transport Geographies. Mobilities, Flows and Spaces, Blackwell Publishing, Malden-Oxford-Victoria.
19. Majewski J., 1998, Kierunki restrukturyzacji przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej, Problemy Ekonomiki Transportu, 26, 4, s. 55-62.
20. Majewski J., Szałucki K., 1992, Zachowania przedsiębiorstw samochodowych w gospodarce rynkowej, Przegląd Komunikacyjny, 7-8, s. 23-25.
21. Nelson J.D., Saleh W., Prileszky I., 1997, Ownership and control in the bus industry: The case of Hungary, Journal of Transport Geography, 5, 2, s. 137-146.
https://doi.org/10.1016/S0966-6923(97)84102-6 -
22. Olsson M., 1999, Ownership Reform and Corporate Governance. The Slovak Privatisation Process in 1990-1996, Acta Universitatis Upsaliensis. Uppsala Studies in Economic History, 49, Uppsala University, Uppsala.
23. Opletal J., Ryba J., 1996, Case Study: Czech Republic, Privatisation and Regulation of Road Freight Transport, ECMT Seminar, Paris.
24. Palda K., 1997, Czech privatization and corporate governence, Communist and Post-Communist Studies, 30, 1, s. 83-93.
https://doi.org/10.1016/S0967-067X(96)00023-2 -
25. Polewska-Dorozik H., Skala-Poźniak A., Zalewski D., 2000, Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej wobec liberalizacji rynku przewozów pasażerskich, Problemy Ekonomiki Transportu, 28, 4, s. 51-61.
26. Poźniak S., 1996, 50 – lat PKS i co dalej?, Przegląd Komunikacyjny, 4, s. 1-5.
27. Prileszky I., 1993, Transport restructuring in Hungary, [w:] D.R. Hall (red.), Transport and Economic Development in the New Central and Eastern Europe, Belhaven Press, London-New York, s. 93-107.
28. Prileszky I., bez daty, Directions in the economic regulation of public bus transport, www.heja.szif.hu/TAR/TAR-020905-A/tar020905a.pdf (20.11.06).
29. Shafi k N, 1993, Making a Market. Mass Privatization in the Czech and Slovak Republics, Policy Research Working Paper, 131, World Bank, Washington.
30. Shafi k N., 1995, Making a market: Mass privatization in Czech and Slovak Republics, World Development, 23, 7, s. 1142-1156.
31. Taylor Z., 2002, Zmiany w polskiej polityce transportowej ostatnich lat, [w:] J. Wendt (red.), Wybrane zagadnienia geografii transportu, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin, s. 72-83.
32. Taylor Z., 2004, Recent changes in Polish transport policy, Transport Reviews, 24, 1, s. 19-32.
https://doi.org/10.1080/014416402200028817 -
33. Taylor Z., 2007, Rozwój i regres sieci kolejowej w Polsce, Monografie, IGiPZ PAN, 7, Warszawa.
34. Taylor Z., Ciechański A., 2005, Deregulacja w polskim transporcie kolejowym, Przegląd Geograficzny, 77, 2, s. 139-169.
35. Taylor Z., Ciechański A., 2006, Deregulation in Polish rail transport, Transport Reviews, 26, 3, s. 305-324.
https://doi.org/10.1080/01441640500443856 -
36. Taylor Z., Ciechański A., 2007, Przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw PKS w nowej sytuacji gospodarczej, Przegląd Geograficzny, 79, 1, s. 5-44.
37. Taylor Z., Ciechański A., 2008, Transformacja własnościowa przedsiębiorstw PKS po roku 1990, Przegląd Komunikacyjny, 4, s. 3-13.
38. Taylor Z., Ciechański A., 2008, What happened to the national road carrier in a post-communist country? The case of Poland's State Road Transport, Transport Reviews, 28, 5, s. 619-640.
https://doi.org/10.1080/01441640801943018 -
39. Taylor Z., Ciechański A., 2008, Przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw transportu miejskiego w Polsce – część I, Przegląd Geograficzny, 80, 4, s. 495-513.
40. Taylor Z., Ciechański A., 2009, Przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw transportu miejskiego w Polsce – część II, Przegląd Geograficzny, 81, 2, s. 205-236.
https://doi.org/10.7163/PrzG.2009.2.3 -
41. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Przekształcenia organizacyjno-własnościowe pasażerskich przedsiębiorstw komunikacji samochodowej, Transport Miejski i Regionalny, 2, s. 19-25.
42. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Polskie przedsiębiorstwa publicznego transportu regionalnego i miejskiego w warunkach gospodarki rynkowej, Przegląd Komunikacyjny, 49, 7/8, s. 20-25.
43. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Organizational and ownership transformation in Poland's urban transport companies, Transport Reviews, 30, 4, s. 407-434.
44. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Organizational and ownership transformation in Poland's urban transport companies, Transport Reviews, 30, 4, s. 407-434.
https://doi.org/10.1080/01441640903034369 -
45. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Przekształcenia organizacyjno-własnościowe polskich przedsiębiorstw żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej po 1990 r., Przegląd Geograficzny, 82, 2, s. 191-220.
https://doi.org/10.7163/PrzG.2010.2.3 -
46. Taylor Z., Ciechański A., 2010, Niedawne przekształcenia organizacyjno-własnościowe przedsiębiorstw transportu kolejowego w Polsce – część I, Przegląd Geograficzny, 82, 4, s. 549-571.
https://doi.org/10.7163/PrzG.2010.4.4 -
47. Taylor Z., Ciechański A., 2011, Niedawne przekształcenia organizacyjno-własnościowe przedsiębiorstw transportu kolejowego w Polsce – część II, Przegląd Geograficzny, 83, 2, s. 205-231.
https://doi.org/10.7163/PrzG.2011.2.3 -
48. Taylor Z., Ciechański A., 2011, Organizational restructuring and ownership transformation in Poland's inland shipping companies after 1990, Geographia Polonica, 84, 2, s. 77-92.
https://doi.org/10.7163/GPol.2011.2.6 -
49. Taylor Z., Ciechański A., 2013, Organizacyjno-własnościowe przekształcenia narodowych przewoźników drogowych w Polsce, Czechach i na Słowacji – część I, Przegląd Geograficzny, 85, 2, s. 151-172.
https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.2.1 -
50. Taylor Z., Ciechański A., 2013, Organizacyjno-własnościowe przekształcenia narodowych przewoźników drogowych w Polsce, Czechach i na Słowacji – część II, Przegląd Geograficzny, 85, 4, s. 516-547.
https://doi.org/10.7163/przg.2013.4.2 -
51. Taylor Z., Ciechański A., 2013, Transformacja systemowa a przekształcenia organizacyjno-własnościowe polskich przedsiębiorstw żeglugi śródlądowej, Geography and Tourism, 1, 1, s. 7-16.
52. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, 1996, Dziennik Ustaw RP, 118, poz. 561.
53. van de Velde D., 2013, Long-distance coach services in Europe, [w:] M. Finger, T. Holvad (red.), Regulating Transport in Europe, Edward Elgar, Cheltenham, UK-Northampton, MA, USA, s. 115-139.
54. volan.eu – oficjalny serwis internetowy stowarzyszenia Volan (20.04.2016).
55. Więckowski M., Michniak D., Bednarek-Szczepańska M., Chrenka B., Ira V., Komornicki T., Rosik P., Stępniak M., Székely V., Śleszyński P., Świątek D., Wiśniewski R., 2012, Pogranicze polsko-słowackie: Dostępność transportowa a turystyka, IGiPZ PAN-Geografický ústav SAV, Warszawa-Bratysława.
56. Wolański M., Paprocki W., Mazur B., Soczówka A., Jakubowski B., Czubak M., Pieróg M., 2014, Publiczny transport zbiorowy poza miejskimi obszarami funkcjonalnymi, Raport końcowy z realizacji projektu, http://kolegia.sgh.waw.pl/pl/KZiF/struktura/KTr/SiteAssets/Strony/archive_badania/Raport_fi nalny_kompletny.pdf.
57. Wolański M., Paprocki W., Mazur B., Soczówka A., Jakubowski B., Czubak M., Pieróg M., 2016, Publiczny transport zbiorowy poza miejskimi obszarami funkcjonalnymi, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa.
58. www.mnvzrt.hu – oficjalny serwis internetowy Magyar Nemzeti Vagyonkezelő Zrt (Węgierski Narodowy Zarząd Aktywów); (20.02.2016).
59. www.msp.gov.pl – strona internetowa Ministerstwa Skarbu Państwa (15.07.2006, 15.11.2014)
60. www.or.justice.cz – Obchodní rejstřík a sbírka listin (Rejestr Handlowy Republiki Czeskiej); (30.10.2012).
61. www.orsr.sk – Obchodný Register Slovenskej Republiky (Rejestr Hadlowy Republiki Słowackiej); (9.01.2012).
62. www.skand.sk – oficjalny serwis internetowy firmy Skand Skalica (9.01.2012).
Rozmiar pliku 2 MB ; application/pdf
oai:rcin.org.pl:61604 ; 0033-2143 (print) ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2016.4.2
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 3.0 PL] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2010-2014, Priorytet 2. Infrastruktura strefy B + R ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
25 mar 2021
25 sty 2017
1408
https://rcin.org.pl/publication/80953
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel
Taylor, Zbigniew (1946– ) Ciechański, Ariel