Przegląd Geograficzny T. 94 z. 2 (2022)
Małe miasta są istotnym składnikiem w strukturze osadniczej regionów oraz stanowią centra obsługi dla otaczających je obszarów wiejskich. Współcześnie obserwuje się wzrost ich różnorodność funkcjonalnej, co wynika z przejmowania zadań dotychczas realizowanych w większych ośrodkach miejskich oraz dywersyfikacji społecznej i gospodarczej obszarów wiejskich. Celem opracowania jest omówienie podejść klasyfikacyjnych do małych miast w literaturze przedmiotu, które umożliwiają rozpoznanie ich stanu i różnorodności społecznej i gospodarczej oraz funkcji pełnionych na rzecz otaczających je obszarów wiejskich. Podejścia klasyfikacyjne podzielono na trzy grupy: strukturalne, lokalizacyjne i inne (mieszane). Podejście strukturalne pozwala bezpośrednio grupować miasta ze względu na ich funkcje społeczne, kulturowe i ekonomiczne, jakie pełnią wobec lokalnej społeczności i podmiotów gospodarczych działających w mieście i jego sąsiedztwie. W podejściu lokalizacyjnym wykorzystuje się zasadę kontinuum centrum-peryferia, czyli położenia małego ośrodka miejskiego wobec dużych centrów rozwojowych. Klasyfikacje mieszane wykorzystują równocześnie różne podejścia badawcze i niosą ze sobą najwięcej informacji o miastach. Na zakończenie zaproponowano autorską klasyfikację małych miast uwzględniającą trzy kryteria charakteryzujące: strukturę, lokalizację i hierarchię.
Atkinson, D. (2008). Creating access to economic opportunities in small and medium towns, Trade and Industrial Policy Strategies. Pobrane z: www.tips.org.za (01.05.2020).
Atkinson, R. (2019). The Small Towns conundrum: What do we do about them? Regional Statistics, 9(2), 1‑17. https://dx.doi.org/10.15196/RS090201
Baker, C. (2018). City and town classification of constituencies and local authorities. Briefing Papers, 8322.
Bański, J. (2014). Współczesne typologie obszarów wiejskich w Polsce - przegląd podejść metodologicznych. Przegląd Geograficzny, 86(4), 441‑470.
Bański, J. (red.). (2021). The Routledge Handbook of Small Towns. New York-London: Routledge.
Bański, J., Czapiewski, K. & Górczyńska, M. (2016). Impact of the locations of small towns in Mazovia (Poland) on their socio-economic structure and on their role in relation to the neighboring rural areas. Journal of Urban and Regional Analysis, 8(2), 117‑131.
Bartosiewicz, B., Kwiatek-Sołtys, A. & Kurek, S. (2019). Does the process of shrinking concern also small towns? lessons from Poland. Quaestiones Geographicae, 38(4), 91‑105.
Bell, D. & Jayne, M. (2009). Small cities? Towards a research agenda. International Journal of Urban and Regional Studies, 33(3), 683‑699.
Bibby, P. & Shepherd, J. (2004). Developing a new classification of urban and rural areas for policy purposes - the methodology. Pobrane z: https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/137655/rural-urban-definition-methodology--technical.pdf (03.05.2020).
Copus, A.K. (2013). Urban-rural relationships in the new century: Clarifying and updating the intervention logic. W: M. Kolcynski (red.), New Paradigm in Action (s. 7‑29). Warsaw: Ministry of Regional Development.
Copus, A.K., Dax, T., Shucksmith, M. & Meredith, D. (2011). Cohesion Policy for rural areas after 2013 A rationale derived from the EDORA project (European Development Opportunities in Rural Areas) ESPON 2013 Project 2013/1/2. Studies in Agricultural Economics, 113(2), 121‑132.
Courtney, P. & Errington, A. (2000). The Role of Small Towns in the Local Economy and Some Implications for Development Policy. Local Economy, 15(4), 280‑301.
Courtney, P., Lépicier, D. & Schmitt, B. (2008). Spatial Patterns of Production Linkages in the Context of Europe's Small Towns: How are Rural Firms Linked to the Local Economy? Regional Studies, 42(3), 355‑374.
Courtney, P., Mayfield, L., Tranter, R., Jones, P. & Errington, A. (2007). Small towns as 'sub-poles' in English rural development: Investigating rural-urban linkages using sub-regional social accounting matrices. Geoforum, 38, 1219‑1232. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2007.03.006
Cox, E. & Longlands, S. (2016). City systems: The role of small and medium-sized towns and cities in growing the northern powerhouse. Pobrane z: https://www.ippr.org/files/publications/pdf/city-systems_June2016.pdf (03.05.2020).
Czarnecki, A. (2012). Znaczenie małych miast w strukturze powiązań ekonomicznych wiejskich przedsiębiorstw regionu Zielonych Płuc Polski. W: K. Heffner, A. Halama (red.), Ewolucja funkcji małych miast (s. 63‑82). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Dej, M., Janas, K. & Wolski, O. (red.). (2014). Towards Urban-Rural Partnership in Poland. Preconditions and Potential. Kraków: Institute of Urban Development.
DELG (2000). The Irish Urban System and its Dynamics, National Spatial Strategy Team, Department of the Environment and Local Government. Pobrane z: https://npf.ie/wp-content/uploads/report8.pdf (06.05.2021).
Dijkstra, L. & Poelman, H. (2008). Remote Rural Regions, How proximity to a city influences the performance of rural regions. Regional Focus, 1, DG Regio, European Commission.
Dijkstra, L. & Poelman, H. (2012). Cities in Europe. The new OECD-EC definition. Regional Focus, 1, DG Regio, European Commission.
Dijkstra, L. & Poelman, H. (2014). A harmonized definition of cities and rural areas: the new degree of urbanization. Regional Working Papers, 1, DG Regio, European Commission.
Edwards, B., Goodwin, M. & Woods, M. (2003). Citizenship, community and participation in small towns: a case study of regeneration partnerships, W: R. Imrie, & M. Raco (red.). Urban renaissance?: New labour, community, and urban policy (s. 181‑204). Bristol: Policy Press. https://doi.org/10.1332/policypress/9781861343802.001.0001
ESPON. (2006). The Role of Small and Medium-Sized Towns (SMESTO). Final Report, ESPON 1.4.1, OIR, Vienna.
ESPON. (2007). Study of urban functions. Final Report, ESPON 1.4.3, The ESPON Monitoring Committee.
ESPON. (2014). TOWN - Small and medium-sized towns in their functional territorial context.
ESPON. (2014). TOWN - Small and medium-sized towns in their functional territorial context. Pobrane z: https://www.espon.eu/programme/projects/espon-2013/applied-research/town-%E2%80%93-small-and-medium-sized-towns (28.03.2022).
Fertner, C., Groth, N.B., Herslund, L.B. & Carstensen, T.A. (2015). Small towns resisting urban decay through residential attractiveness. Findings from Denmark. Geografisk Tidsskrift, 115(2), 119‑132. https://doi.org/10.1080/00167223.2015.1060863
Harris, Ch.D. (1943). A functional classification of cities in the United States. American Geographical Society.
Harris, Ch.D. (1967). A Functional Classification of Cities in the United States. W: H.M. Mayer, & C.F. Kohn (red.), Readings in Urban Geography (s. 129‑138). Allahabad: Central Book Depot.
Heffner, K. (2016). Obszary wiejskie i małe miasta: czy lokalne centra są potrzebne współczesnej wsi? Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 279, 11‑24.
Heffner, K. & Halama, A. (red.). (2012). Ewolucja funkcji małych miast. Studia Ekonomiczne, 92. Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Hinderink, J., & Titus, M. (1988). Paradigms of regional development and the role of small centers, Development and Change, 19(3), 401‑423. https://doi.org/10.1111/j.1467-7660.1988.tb00308.x
Hinderink, J. & Titus, M. (2002), Small towns and regional development: Major findings and policy implications from comparative research. Urban Studies, 39(3), 379‑391.
Hopkins, J. & Copus, A. (2018). Definitions, measurement approaches and typologies of rural areas and small towns: a review. Aberdeen: The James Hutton Institute.
Jerczyński, M. (1977). Funkcje i typy funkcjonalne polskich miast. W: Statystyczna charakterystyka miast. Funkcje dominujące. Statystyka Polski. Warszawa: GUS.
Jones, A., Clayton, N., Tochtermann, L., Hildreth, P. & Marshallk, A. (2009). City relationships: economic linkages in Northern city regions. Newcastle upon Tyne: Northern Way.
Kachniarz, T. (1987). Małe miasta. Człowiek i Środowisko, 11(3), 281‑316.
Kantor-Pietraga, I., Krzysztofik, R. & Runge, J. (2012). Kontekst geograficzny i funkcjonalny kurczenia się małych miast w Polsce południowej. W: K. Heffner, & A. Halama (red.), Ewolucja funkcji małych miast (s. 9‑23). Studia Ekonomiczne, 92. Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Kühn, M. (2015). Small towns in peripheral regions of Germany. Annales universitatis paedagogicae cracoviensis studia geographica, 8, 29‑38.
Kwiatek-Sołtys, A. & Mainet, H. (2014). Quality of life and attractiveness of small towns: a comparison of France and Poland. Quaestiones Geographicae, 33(2), 103‑113.
Meili, R. & Mayer, H. (2017). Small and medium-sized towns in Switzerland: economic heterogeneity, socioeconomic performance and linkages. Erdkunde, 71(4), 313‑332.
Nel, E. & Goldman, I. (2006). Investigation of pro-poor local economic development in South Africa, CWCI (EU), World Bank, Bloemfontein. Pobrane z: www.khanya-aicdd.org (01.05.2020).
Nelson, H.J. (1967). A Service Classification of American Cities. W: H.M. Mayer & C.F. Kohn (red.). Readings in Urban Geography (139‑160). Allahabad: Central Book Depot.
Nelson, H.J. (1955). A service classification of American cities. Economic Geography, 31, 189‑210.
Pateman, T. (2010). Rural and urban areas: comparing lives using rural/urban classifications. Regional Trends, 43(11), 11‑86. https://doi.org/10.1057/rt.2011.2
Pirisi, G., Trócsány, A. & Makkai, B. (2015). Between shrinking and blooming: the crossroad of small towns' urbanisation in Hungary. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Geographica, 8, 12‑28.
Planning in small towns. (1997). Planning Advice Note PAN 52, Scottish Government. Pobrane z: http://www.scotland. gov.uk/Publications/1997/04/pan52 (3.05.2020).
Pothana, V. (1995). Functional Classification of Towns in Andhra Pradesh. W: M. Koteswara Rao (red.), Urbanization. Migration and Economic Development (s. 43‑56). New Delhi: Kanishka Publishers Distributors.
Powe, N.A. (2013). Market Towns: Roles, Challenges and Prospects. Abingdon: Routledge.
Rajman, J. (2006). Małe miasto w przestrzeni rolniczej - wybrane kwestie metodologiczne. W: E. Rydz (red.). Rola małych miast w rozwoju obszarów wiejskich (s. 13‑24). Studia Obszarów Wiejskich, 11. Warszawa: PTG, IGiPZ PAN.
Satterthwaite, D. & Tacoli, C. (2003). The urban part of rural development: the role of small and intermediate urban centres in rural and regional development and poverty reduction, London: IIED.
Savoskul, M.S., Mozgunov, N.A. & Pivovar, G.A. (2014). Social-economic transformation of small towns of the non-Chernozem region (case study of the Kaluga oblast). Vestnik Moskovskogo universiteta, Seriia 5, Geografiia, 2, 62‑67.
Seetharaman, S. (1985). An Approach to the Understanding of Occupational Structure of Small Towns in Tanjore District in Tamilnadu, The Deccan Geographer, 23(1), 31‑38.
Servillo, L., Atkinson, R. & Hamadouch, A. (2017). Small and medium-sized towns in Europe: Conceptual, methodological and policy issues. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 108(4), 365‑379. https://doi.org/10.1111/tesg.12252
Shrestha, Ch.B. & Rijal, S.P. (2017). Revisit to functional classification of towns in Nepal. The Geographical Journal of Nepal, 10, 15‑27. https://doi.org/10.3126/gjn.v10i0.17387
Shucksmith, M., Thompson, K.J. & Roberts, D. (2005). The CAP and the Regions. W: The Territorial Impact of the Common Agricultural Policy. Wallingford: CABI Publishing.
Spasić, N. & Petrić, J. (2006). The role and development perspectives of small towns in central Serbia. Spatium, 13‑14, 8‑15. https://doi.org/10.2298/spat0614008s
Szymańska, D. & Grzelak-Kostulska, E. (2005). Małe miasta w Polsce - zmiany ludnościowe i funkcjonalne w drugiej połowie XX wieku. W: Heffner, K. (red.) Małe miasta a rozwój lokalny i regionalny (s. 59‑90). Katowice: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Ekonomicznej w Katowicach.
Tacoli, C. (1998). Urban-rural interactions: A guide to the literature. Environment and Urbanization, 10, 147‑166.
Toerien, D. & Marais, L. (2012). Classification of South African towns revisited. W: R. Donaldson & L. Marais (red.), Small town geographies in Africa: experiences from South Africa and elsewhere (s. 3‑19). New York: Nova Science Publishers.
Vaishar, A. & Zapletalová, A. (2009). Small towns as centers of rural micro-regions. European Countryside, 2, 70‑81.
Van Leeuwen, E. (2010). Urban-rural interactions: towns and focus points in rural development. Berlin: Springer Science and Business Media.
Wales Rural Observatory. (2007). Small and market towns in rural Wales and their hinterlands, Research Report, 13. Pobrane z: http://www.walesruralobservatory.org.uk/sites/default/files/Market%2520Towns%2520report%2520final2.pdf (05.03.2020).
Wright, J.D. (2000). Small towns, mass society and the 21-st century. Society, 38(1), 3‑10.
oai:rcin.org.pl:235384 ; doi:10.7163/PrzG.2022.2.2 ; 0033-2143 (print) ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2022.2.2
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; click here to follow the link
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2010-2014, Priorytet 2. Infrastruktura strefy B + R ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Apr 25, 2024
May 30, 2022
385
https://rcin.org.pl/publication/272144
Mazur, Marcin (1982– ) Bański, Jerzy (1960– ) Czapiewski, Konrad Ł. Śleszyński, Przemysław
Mazur, Marcin (1982– ) Czapiewski, Konrad Ł.
Bański, Jerzy (1960– ) Mazur, Marcin (1982– ) Mazurek, Damian
Bański, Jerzy (1960– )
Bański, Jerzy (1960– )
Bański, Jerzy (1960– ) Stola, Władysława (1931– )
Bański, Jerzy (1960– )